«Ο κόσμος μας αποκαλούσε ….Γαλάνηδες»

Γιούλη Κόκκορη, Δημοσιογράφος

===

Τέλη του 1946, και ο Εμφύλιος πόλεμος έχει ανάψει για τα καλά στα ορεινά της Βόρειας Ελλάδας.

Οι πρώτες ομάδες διωκομένων αριστερών οργανώνονται σύντομα σε ένοπλα σώματα και αρχίζουν πλέον να συγκρούονται μετωπικά με τον Εθνικό Στρατό. Είναι ένας πόλεμος αδελφοκτόνος, άνισος και εξαιρετικά αβέβαιος ως προςτην τελική του έκβαση, που εξελίσσεται στιςδύσβατες και εν πολλοίς άγνωστες για τον μη οργανωμένο μετακατοχικό Ελληνικό στρατό, ορεινές περιοχές της Ελλάδας.

Ανθρώπινο δυναμικό, πολεμοφόδιακαι τροφοδοσία αποτελούσαν τις άμεσες και μέγιστες προτεραιότητες των εμπολέμων, που κατέβαλαν εργώδεις προσπάθειες για να τις φέρουν σε πέραςμε την μεγαλύτερη δυνατή αποτελεσματικότητα.

Ειδικότερα η στελέχωση του Εθνικού στρατού, σε συνδυασμό πάντα με την ιδιομορφία της διεξαγωγής του συγκεκριμένου πολέμου, (εδαφολογικές συνθήκες, υποστήριξη από τους τοπικούς πληθυσμούς), φαινόταν από την πρώτη στιγμή να «πάσχει»: οι μάχες στα βουνά απαιτούσαν δυνάμεις ευέλικτες,, που θα έφερναν άμεσο και ορατό αποτέλεσμα και όχι δυσκίνητους πολυπληθείς σχηματισμούς.

Στο πλαίσιο αυτό, όπως αναφέρει στην Ιστορία του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου ο καθηγητής Γ. Μαργαρίτης[1], «ήδη από τους πρώτους μήνες του εμφυλίου είχε αρχίσει να προκρίνεται μεταξύ των στελεχών του Εθνικού στρατού, η ιδέα της «συγκρότησης ελαφρών και ευέλικτων μονάδων, που θα είχαν την δυνατότητα να μεταφέρουν τον πόλεμο στο έδαφος και στα μετόπισθεν του αντιπάλου».

Το όνομα τους: Λόχοι Ορεινών Καταδρομών, τα γνωστά μας ΛΟΚ. «Οι πρώτοι εξ’ αυτών», αναφέρει ο Μαργαρίτης, «άρχισαν να δημιουργούνται από το φθινόπωρο του 1946, με ευθύνη των Σωμάτων Στρατού και της VIII Μεραρχίας. Επρόκειτο για στοιχειώδεις μονάδες, με δύναμη τεσσάρων αξιωματικών και 59 οπλιτών, που έμοιαζαν περισσότερο με αποσπάσματα.

Πράγματι, στην απόρρητη διαταγή του Β’ Σώματος Στρατού με ημερομηνία 15/12/1946[2], την οποία υπέγραφε ο υπουργός Φ.Δραγούμης, αναφέρονταν τα εξής: «Συγκροτήσητε δεκαπέντε Λόχους Ορεινών καταδρομέων (κομμάντος), συμφώνως τη αποσταλείση συνθέσει. Έτεροι δεν θα συμπληρωθώσι προς το παρόν».

«Προς τον ανωτέρω σκοπόν», συνέχιζε η διαταγή, «να καλέσητε εκ της περιοχής υμών δι' ατομικών προσκλήσεων, τον αναγκαιούντα αριθμόν καταλλήλων εφέδρων ή και στρατευσίμων έτι οπλιτών, εκ των γνωριζόντων την χρήσιν του όπλου, ως και εφέδρων Αξιωματικών οιουδήποτε όπλου ή σώματος, οιασδήποτε κλάσεως και περιφερείας του Σώματος Στρατού, εκ των υποκειμένων εις στράτευσιν ηλικιών, κατά προτίμησιν δε εκ των νεωτέρων κλάσεων υπηρετησάντων ή μη από του Δεκεμβρίου 1944 και εντεύθεν. Να αποφευχθή η πρόσκλησις των εχόντων λόγους απαλλαγής στρατευσίμων και μεταφοράς εφέδρων εις την Β΄ σειράν εφεδρείας, εκτός εάν τα τυχόν άτομα και των δύο αυτών κατηγοριών επιθυμούσι την κατάταξιν. Μετά το πέρας της συγκροτήσεως των λόχων να υποβληθή ημίν (Δ/σιν Β3) αριθμητική κατάστασις των καταταγέντων δι’ άπαντας τους Λόχους κατά κλάσιν, όπλον ή σώμα και επαρχίαν, κεχωρισμένως δια τους Αξιωματικούς και οπλίτας».

Ουδόλως ευκαταφρόνητες ήταν για την εποχή εκείνη και οι παροχές προς τους υπηρετούντες: οι αξιωματικοί και οπλίτες των ΛΟΚ δικαιούνταν «συνεχώς του επιδόματος μεταβατικής υπηρεσίας ,επίσης της εκ δρχ 450 αυξήσεως της ημερησίας βελτιώσεως συσσιτίου, ενώ εγκρίνετο και η χορήγησις της βελτιώσεως της τροφής εις χρήμα, οσάκις δεν είναι δυνατή η παρασκευή του συσσιτίου, λόγω στης συμμετοχής εις επιχειρήσεις». Τέλος εγκρίνονταν και η χορήγησις του αντιτίμου της τροφής εις χρήμα, καθορισθείσης εις δρχ 1500, οσάκις δεν χορηγείται τροφή εις είδος λόγω των αυτών αιτίων».

Και η συγκεκριμένη διαταγή κατέληγε: «άμα τη συγκροτήσει εκάστου λόχου ή ομάδας λόχων, αναφέρητε σχετικώς εις ΓΕΣ. Έστω υπ' όψει υμών ότι οι ως άνω Λόχοι αποτελούσιν καθαρώς στρατιωτικά τμήματα και ουχί αποσπάσματα ατάκτων ομάδων.

Την ιδιαιτερότητα και την σπουδαιότητα των ΛΟΚ, υπογράμμιζε ο στρατηγός ε.α. Περικλής Παπαθανασίου στο «ΒΗΜΑ» της 17/10/99: «Ιδιαίτερα όσοι υπηρετούσαμε στα ΛΟΚ, αγωνιζόμασταν υπέρ βωμών και εστιών». Όντας από τους πρώτους που συμμετείχαν στην συγκρότηση των ΛΟΚ, τα οποία και έκριναν την τύχη του πολέμου, ο στρατηγός συνέχιζε: «Ο ελληνικός στρατός δεν γνώριζε από νυχτερινό πόλεμο, δεν μπορούσε να απαντήσει στους αντάρτες που εκινούντο με άνεση τη νύχτα σε όλη τη χώρα και εξολόθρευαν στρατιωτικές μονάδες, κατέστρεφαν έργα υποδομής, πατούσαν χωριά, κυρίως ακριτικά, και μικρές πόλεις». Οι Δυνάμεις Ορεινών Καταδρομών άλλαξαν τη μορφή του πολέμου, επειδή μπορούσαν να απαντήσουν στην τακτική αυτή των ανταρτών, να διεξάγουν νυχτερινές επιχειρήσεις, να ανεβαίνουν σε δύσκολες πλαγιές και να πατούν τις πιο δυσπρόσιτες κορυφές των βουνών, που ήταν και τα «απάτητα» οχυρά του Δημοκρατικού Στρατού.

Τελικώς, όπως σημειώνει ο Μαργαρίτης, «δημιουργήθηκαν σαράντα τέτοιες μονάδες, χωρίς όμως να επαληθευτούν οι προσδοκίες που είχαν στηριχθεί πάνω τους. Τα στρατιωτικά κλιμάκια αντιμετώπισαν τους λόχους αυτούς όπως και τις υπόλοιπες δυνάμεις και τους χρησιμοποίησαν ως κοινό πεζικό. Σύντομα το ΓΕΣ διαπίστωσε την κατάσταση που είχε δημιουργηθεί και στις 19/2/47 αποφάσισε την διάλυση των λόχων που είχαν ήδη συγκροτηθεί και την επανάληψη του εγχειρήματος από την αρχή».

Έτσι η νέα προσπάθεια έγινε κεντρικά, υπό την άμεση ευθύνη και εποπτεία του ΓΕΣ. Τον Μάρτιο του ’47, δημιουργήθηκε το Κέντρο Εκπαίδευσης Μονάδων Καταδρομών και πολύ σύντομα συγκροτήθηκαν 20 λόχοι, που εντάχθηκαν κάτω από σχεδόν ανεξάρτητη διοικητική ιεραρχία, με δύο διοικήσεις Μονάδων Καταδρομών και τέσσερα τακτικά επιτελεία Μον. Καταδρομών. Τον Ιούνιο, μετά τις επιτυχείς εμπλοκές των πρώτων λόχων, αποφασίστηκε ο διπλασιασμός των μονάδων και η ένταξη σε αυτές και των 4 ΛΟΚ που είχαν επιβιώσει από την πρώτη σειρά του 46.

Ακολούθησε μία ακόμα αναδιοργάνωση των δυνάμεων Καταδρομών στο πλαίσιο της γενικότερης ανάπλασης του Εθνικού στρατού από την αμερικανική στρατιωτική αποστολή. Το χειμώνα του 1947-48, οι ΛΟΚ μειώθηκαν σε 32, με αντίστοιχη αύξηση της αριθμητικής τους σύνθεσης και πολύ σημαντική βελτίωση της δύναμης πυρός που διέθεταν. Οι Διοικήσεις μονάδων καταδρομών μετατράπηκαν σε Μοίρες Ορεινών Καταδρομών .

Το 1949, όταν οι επιχειρήσεις πια πλησίαζαν προς το τέλος τους, η παρουσία των μονάδων καταδρομών ενισχύθηκε στο έπακρο και τον Μάρτιο του ‘49 ο εξοπλισμός τους ομογενοποιήθηκε με αποκλειστικά αμερικανικό οπλισμό και εφόδια»

Μία από τις πρώτες προσπάθειες δημιουργίας των ΛΟΚ, έλαβε χώρα στην Ήπειρο, στα τέλη του 1946: ήταν η συγκρότηση της Διλοχίας ΛΟΚ Γαλάνη.

Αφορμή για την σύνταξη του παρόντος άρθρου μας έδωσε το ντοκουμέντο που βρήκαμε στο Αρχείο της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού: πρόκειται για το Ημερολόγιο του Λοχαγού Δημητρίου Γαλάνη.

Απεστάλη από τον ίδιο στις 16/10/1967στο ΓΕΣ/ΔΙΣ, ως αποδεικτικό της συμμετοχής του στην Εθνική Αντίσταση… Αν κρίνουμε από τα γραφόμενα σε αυτό, η συγκρότηση της Διλοχίας Γαλάνη, πρέπει μάλλον να ενταχθεί στην πρώτη προσπάθεια δημιουργίας των ΛΟΚ, ενώ αξιοσημείωτο είναι το γεγονός, πως χάρις στο δυναμισμό των μελών της και τις επιτυχίες τους φαίνεται πως παρέμεινε ενεργή το πρώτο κρίσιμο εξάμηνο του 1947.

Για την ιστορία αναφέρουμε ότι ο Γαλάνης εισήλθε στα μέσα Σεπτεμβρίου του 1944 με δυνάμεις του ΕΔΕΣ στην ήδη κατεχόμενη από τον ΕΛΑΣ Πρέβεζα. Σε λόγο του προς τον Λαό της πόλης διακήρυξε την εθνική ενότητα, λίγες όμως ώρες αργότερα κήρυξε τον στρατιωτικό νόμο στην πόλη. Ήταν η σπίθα που άναψε την φωτιά: η εμφύλια σύρραξη μεταξύ των δύο μεγάλων ανταρτικών οργανώσεων ξεσπά αναπόφευκτα με δεκάδες θύματα. Στο δεκαήμερο των συγκρούσεων ο Γαλάνης παίζει κυρίαρχο ρόλο και κατηγορείται για την εκτέλεση 48 ατόμων μελών της ΕΠΟΝ στην θέση Παργινόσκαλα στις 21 και 22 Σεπτεμβρίου 1944, ενώ τα πρωτοφανούς αγριότητας γεγονότα που έλαβαν χώρα στην πόλη θα χαρακτηριστούν τα «Δεκεμβριανά της Πρέβεζας»[3].

Γράφει λοιπόν ο Γαλάνης στις πρώτες σελίδες του ημερολογίου του: «λαμβάνω την τιμήν να υποβάλλω αποσπάσματα του προσωπικού ημερολογίου σχετικά με την συγκρότησιν και δράσιν της υπ’ εμέ Διλοχίας ΛΟΚ Γαλάνη και να παρακαλέσω δια τα καθ’ υμάς»….

Και συνεχίζει: «ήμην μόνιμος υπάλληλος Εποικισμού του Υπ. Γεωργίας[4] με τον βαθμόν του εισηγητού. Ήμην υπολ/γός Πεζικού. Κατόπιν προτάσεως του Υπαρχηγού του ΓΕΣ υποστρατήγου Πετζόπουλου Θωμά και του Συν/χου Νικολόπουλου Πέτρου, Διευθυντού του Α2 ΓΕΣ, εδέχθην να συγκροτήσω ένα Λόχον Ορεινών Καταδρομών, που για πρώτη φορά θα συνεκροτούντο στην Ελλάδα, με αποστολήν να δράση εις την περιοχήν της Ηπείρου κατά των εαμοκομμουνιστοσυμμοριτών, οι οποίοι άρχισαν να εμφανίζονται σε διάφορα μέρη της Ελλάδος, περιοχήν εις την οποίαν είχα δράσει με ένα ομώνυμο τάγμα κατά την περίοδο της Κατοχής με τας ΕΟΕΑ του ΕΔΕΣ, εφόσον όμως θα μου επιτρέπετο να πάρω από τον στρατό και απέξω όσους θα ήθελα και θα ενεργούσα όπως εγώ νόμιζα καλύτερα».

«Μόλις απεδέχθησαν τους όρους μου» συνέχιζε, «είπα και μου έστειλαν μία ατομική πρόσκληση και στις 2 Ιανουαρίου 1947, παρουσιάσθηκα εις το 936 Κέντρον Διερχομένων, από όπου άρχισα την συγκρότησιν του 22ου ΛΟΚ και μου απενεμήθη ο βαθμός του Λοχαγού. Ζήτησα από το στράτευμα όσους ήθελα, οίτινες ήσαν παλαιοί μου αντάρται και όσους άλλους προσεφέρθησαν να υπηρετήσουν εθελοντικώς, κατόπιν βεβαίως αυστηράς επιλογής. Τους εφοδίασα με πράσινους σκούφους και στον αριστερό βραχίονα του χιτωνίου μία παράσταση (αετόν εφορμούντα επί του θηράματός του) και με μία σύσταση προς αυτούς : να είναι πάντα σκληροί μαχηταί και ανελαίητοι (sic) στα κτυπήματά τους, ίνα καταστούν το φόβητρον των συμμοριτών και εχθρών της πατρίδος, η ελπίς δε και το θάρρος των πραγματικών Ελλήνων».

Συνεχίζοντας ο Γαλάνης σημείωνε πως «ο κόσμος, μας αποκαλούσε πρασινοσκούφηδες ή Γαλάνηδες».

Όμως ο Γαλάνης δεν αρκέστηκε στην απλή οργάνωση της ομάδας κομμάντος: «στις 28/1/1947,εγκατεστάθημεν εις τους στρατώνας Άρτης με το 581 Τάγμα πεζικού (με διοικητή τον Αντ/χη Τζιόλο)…. Ειδοποίησα και τον Χαρίλαο Βάγκο(?), όστις ήλθε εις επαφήν με διαφόρους προκρίτους εθνικόφρονας της Άρτης και την 1ην Φεβρουαρίου συνεκεντρώθημεν εις το Δημαρχείον και τους εζήτησα να οργανωθούν και να ενωθούν συγκροτούντες μίαν επιτροπήν αντικομμουνιστικού αγώνος, με ορισμένα μέτρα κατά των αναρχοκομμουνιστών και έμειναν απολύτως σύμφωνοι, θα άρχιζαν δε από την Δευτέραν τας συζητήσεις κλπ».

«Την 8/2/1947», συνεχίζει, «ήλθε ο Μέραρχος Καλογερόπουλος επιθεώρησε τον λόχον μου και έμεινε απολύτως ικανοποιημένος».

Ο λοχαγός σημείωνε στην συνέχεια ότι στις 21/2/1947,ο λόχος του παρέλασε στα Γιάννενα μπροστά από τον Διάδοχο Παύλο και «ο κόσμος ξέσπασε σε παρατεταμένα χειροκροτήματα, διότι όλοι οι βαθμοφόροι ήσαν εκπαιδευταί προτού τους πάρω». «Την 24/ 2/1947, πληροφορήθηκα ότι ο Ζέρβας ανέλαβε υπουργός Ασφαλείας και ο στρατηγός Πετζόπουλος την διοίκηση της VIII Μεραρχίας. Με κάλεσε και μου ανέθεσε να συγκροτήσω και δεύτερο λόχο, κινούμενος όπου θα ενόμιζα ότι θα εύρισκα άνδρας προς τούτο. Προς τούτο ήλθα εις Άρταν όπου και τον συνεκρότησα μέχρι τις 4/3/1947….»

«Δεν παραλείπω να μνημονεύσω από την αρχή της αφίξεώς μου με τους άνδρας εξ Αθηνών εις Άρταν, οι άνδρες εξεπαιδεύοντο εις την τέχνην του πολέμου των ΛΟΚ παρά ιδικού (sic) προς τούτο σταλέντος από το ΓΕΣ Ταγματάρχου».

Τόνιζε ακολούθως ότι του ανατέθηκε η διοίκηση του 22 Β’ ΛΟΚ και το τμήμα πήρε την ονομασία «Διλοχία ΛΟΚ Γαλάνη», του εστάλη δε και η σχετική σφραγίδα, για την επισημοποίηση της ίδρυσής του.

Η δράση του Γαλάνη όμως δεν περιοριζόταν μόνο στο στράτευμα, αλλά επεκτείνονταν και σε άλλες δραστηριότητες: έτσι όπως επικαλείτο ο ίδιος στο ημερολόγιο του: «στις 18/4/47, οργάνωσα τα ΜΑΥ Μεσοχώρας, Δόβροϊ, Αρματολικού», ενώ στις 27/6/1947 πήγα στην Μονή Βελλάς (Βόρεια των Ιωαννίνων), όπου γνώρισα τον Δεσπότη Σπυρίδωνα και του υπεσχέθην να του δώσω μερικά όπλα για τους παπάδες της Μονής».

Αρκετές όμως είναι οι μαρτυρίες και τα δημοσιεύματα που αναφέρονται στην δράση της συγκεκριμένης Διλοχίας σε διάφορες φάσεις του Εμφυλίου.

«Στην μάχη της Πόβλας», που έγινε στις 7/3/1948, τονίζει ο Νίκος Μήτσης[5] στο βιβλίο του, «οι δυνάμεις του στρατού ήταν μια διμοιρία προφυλακής κι ένας λόχος, συν το βοηθητικό προσωπικό του Τάγματος 611 του τρομοκράτη Γαλάνη, που αποτελούνταν από τα πιο εγκληματικά στοιχεία του υποκόσμου. Όπου περνούσαν αυτοί, βίαζαν, έσφαζαν και ρήμαζαν τις περιοχές. Κουβαλούσαν στις τσέπες τους αυτιά αγωνιστών και όταν έπιναν και γλεντούσαν τα δάγκωναν για να δείχνουν στον κόσμο την παλικαριά τους….»

Η Εφημερίδα «Ελεύθερη Ήπειρος»[6] της 15ης Μάρτη 1948, έγραφε σε άρθρο της με τίτλο «Επιχειρήσεις»: «Στις 29 του Φλεβάρη οι μοναρχοφασίστες με δυνάμεις 9 ταγμάτων συνολικά (των 582, 583, 584 της 75ης Ταξιαρχίας, 58, 611, 625 της 76ης Ταξιαρχίας, ένα τάγμα κομάντος και το τάγμα του αρχιδολοφόνου Γαλάνη, με ακατάπαυστη υποστήριξη πυροβολικού και αεροπορίας, επιτίθενται απ’ όλες τις κατευθύνσεις ενάντια στα τμήματα μας. Οι μάχες που αρχίζουν είναι συνεχείς μέρα και νύχτα και σκληρές. Οι μαχητές μας παλικαρίσια αποκρούουν όλες τις επιθέσεις του εχθρού και του προξενούν σοβαρές απώλειες σε δυνάμεις και μέσα ….».

Λίγο πιο κάτω σε άλλο άρθρο της με τίτλο «Nα τους συντρίψουμε ή να πέσουμε», η εφημερίδα σημείωνε: «Τίποτα δεν είναι ικανό να σταματήσει τους μαχητές μας. Ο εχθρός ξαφνιασμένος λυσσάει. Τα πρώτα οχυρά του καταλαμβάνονται. Οι μαχητές μας ρίχνονται καβάλλα στα πολυβολεία του και σκορπούν το θάνατο. Οι “παλληκαράδες” του Γαλάνη σκοτώνονται και αιχμαλωτίζονται. Οι εχθρικές αντιστάσεις πέφτουν η μία μετά την άλλη….».

Ο Ανταποκριτής του πρακτορείου «Ελεύθερη Ελλάδα»[7], στις 18/3/48 σε ρεπορτάζ του από την Ήπειρο, αναφερόταν στην σύλληψη από τον ΔΣΕ 180 αιχμαλώτων στρατιωτών: «Τους είδαμε όλους σε ένα χωριό της Ελεύθερης Ηπείρου». «Με γέλια», συνέχιζε το άρθρο, «οι αιχμάλωτοι διηγούνται τις προφητείες του ταγματάρχη Μανάρα, πούλεγε ότι σε 24 ώρες θα ξεπάστρευε τους αντάρτες. Λένε για τις κόττες που οι γαλάνηδες τις άρπαξαν από το χωριό και τις πουλούσαν ψημένες για ένα τάλληρο στους φαντάρους…»

Αλλά και ο ασυρματιστής του 611 τάγματος Γιάννης Γεωργουλόπουλος, σημείωνε η ίδια εφημερίδα, περιέγραφε τη σύγχυση και τον πανικό που παρουσιάστηκε στους μοναρχοφασίστες αξιωματικούς: «για μια στιγμή εκεί που κοιμόμουνα, νοιώθω να με σκουντάει απότομα κάποιος συνάδελφος μου φωνάζοντας τρομαγμένα, ξύπνα ρε, ξύπνα και γίνεται μάχη. Ο ταγματάρχης Νανάκας ακούγοντας τις φωνές σας αέρα, αέρα και νομίζοντας πως είναι οι δικοί του λέει: «Πες στα παιδιά να μη φωνάζουν και να ρίχνουν στο ψαχνό. Ο ταγματάρχης τραυματίζεται και αρχίζει να τρέχει από δω και από κει αλαφιασμένος. Σε λίγο φτάνει και ο Γαλάνης. Ζητούσε σφαίρες και ενισχύσεις έφερνε γύρες φωνάζοντας σαν παλαβός, σφαίρες, σφαίρες μπρε τη παναγιά σας, το χριστό σας. Κανένας όμως δεν τούδινε σημασία. Και ο Γαλάνης ξεχνώντας στους ψευτοπαληκαρισμούς του έψαχνε να βρει και αυτός μια τρύπα για να κρυφτεί….».

Τέλος σε Δελτίο[8], που εξέδωσε ο Δημοκρατικός στρατός στις 25/7/1947, σημειώνονταν μεταξύ άλλων και τα εξής: «Στις 18 Ιούνη 1947 στο χωριό Σπήλαιο Γρεβενών, οι Μαυροσκούφηδες του ΕΔΕΣΙΤΗ σφαγιαστή του λαού της Πρέβεζας στην πρώτη κατοχή, ταγματάρχη Γαλάνη, πλιατσικολόγησαν όλα τα σπίτια, πήραν 10 μεγάλα ζώα των χωρικών με τα πιστοποιητικά κυριότητας, λέγοντας: «τι πόλεμος γίνεται αν δεν κάνουμε από 500 λίρες ο καθένας μας….». Το άρθρο στην συνέχεια αναφερόταν λεπτομερώς στις φοβερές βιαιοπραγίες των γαλάνηδων και κατέληγε: «Φεύγοντας από το χωριό, οι μαυροσκούφηδες πήραν μαζί τους βίαια 90 οικογένειες δημοκρατικών πολιτών και τις μετέφεραν στα Γρεβενά….».

Αποκλειστικό ερέθισμα για την σύνταξη του παρόντος άρθρου, στάθηκε όπως προαναφέραμε, το Ημερολόγιο του Δημ Γαλάνη.

Τα στοιχεία που μπορέσαμε να συλλέξουμε είναι λιγοστά και ρίχνουν μόνο ένα αμυδρό φως στην υπόθεση της ίδρυσης και δράσης των πρώτων ΛΟΚ στον Εμφύλιο.

Από την άλλη πλευρά όμως είναι και ιδιαίτερα διαφωτιστικά για τους εξής λόγους:

Στην περίπτωση Γαλάνη αποδεικνύουν ότι ο υπαρχηγός του ΓΕΣ Πετζόπουλος, γνωρίζοντας τα φρονήματα και την προγενέστερη δράση του Γαλάνη στον ΕΔΕΣ, του παρείχε πλήρη ελευθερία και άνεση να επιλέξει εκείνους τους στρατιώτες που πίστευε ότι θα εξυπηρετούσαν καλύτερα τον σκοπό του. Αξιοσημείωτο είναι ότι του δόθηκε η δυνατότητα να αξιολογήσει εν λευκώ και να στρατολογήσει και άτομα που βρίσκονταν εκτός στρατεύματος .

Σανπεριοχή δράσης των υπ’ αυτόν ΛΟΚ επελέγη η Ήπειρος[9],περιοχή την οποία ο Γαλάνης γνώριζε άριστα, αφού είχε δράσει εκεί κατά την διάρκεια της Κατοχής με τις αντάρτικες ομάδες του ΕΔΕΣ: από την 1η Μαρτίου 1944, του είχε ανατεθεί ο σχηματισμός ανεξάρτητου τάγματος, το οποίο έγραψε «λαμπράς σελίδας δόξης»[10]

Τα κριτήρια που έθετε ο Γαλάνης για την επιλογή των στρατιωτών ήσαν απολύτως σαφή και αυστηρά: οι υπηρετούντες στα ΛΟΚ έπρεπε να είναι δηλωμένοι αντικομμουνιστές, σκληροί και αδυσώπητοι έναντι των μαχητών του ΔΣΕ, ώστε να μείνουν στην Ιστορία ως ο φόβος και ο τρόμος των κομμουνιστών. Άλλωστε και ο συμβολισμός του «εφορμούντος αετού» παρέπεμπε σαφώς στην εξόντωση και οριστική εξαφάνιση του αντιπάλου.

Παράλληλα όμως με την δράση του στους ΛΟΚ, ο Γαλάνης επεξέτεινε την δραστηριότητα του παίρνοντας και εξωστρατιωτικές πρωτοβουλίες: δημιούργησε λοιπόν την «επιτροπήν αντικομμουνιστικού αγώνος», ώστε να εμπνεύσει “τα ιδεώδη” της ομάδας του και στους πολίτες της περιοχής του, φρόντισε να δώσει τα φώτα του οργανώνοντας κάποιες ομάδες ΜΑΥδων και να εξοπλίσει ακόμα και τους μοναχούς της μονής Βελλάς!

Οι σημαντικές επιτυχίες του λόχου ΛΟΚ που ίδρυσε, ώθησαν τον αρχηγό του Ζέρβα, αλλά και τον στρατιωτικό του προϊστάμενο Πετζόπουλο, να του προτείνουν να προχωρήσει σε συγκρότηση και δεύτερου ΛΟΚ.

Η μελέτη του μικρού ιστορικού της Διλοχίας Γαλάνη, μας οδηγεί αβίαστα στο συμπέρασμα πως η επιδίωξη του ΓΕΣ για την αλλαγή της μορφής του πολέμου ι μέσω της συγκρότησης των ΛΟΚ, ήταν μία ενέργεια καλά μελετημένη.

Ο απώτερος στόχος της, η εξόντωση των ανταρτών, θα επιτυγχάνετο μέσα από την επιλογή δογματικών αξιωματικών, που θα ενέπνεαν το αντικομμουνιστικό τους μένος σε εξ’ ίσου φανατισμένους και αλλοτριωμένους στρατευσίμους.



[1] Ιστορία του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου, Τόμος Α, σελ 468

[2] Αρχείο ΓΕΣ/ΔΙΣ

[3] Εφημερίδα ΛΑΟΣ της 5/11/44, αρ.233 Αρχείο ΚΚΕ και Μαρτυρία Χαρ. Γκούβα

[4] Διορίστηκε στο γραφείο εποικισμού Πρέβεζας στις 23/12/1926, Αρχείο Υπ. Γεωργίας

[5] Νικ. Μήτση (Πλακιώτη) : «Δύσκολα Χρόνια», σελ 89-90, Γιάννενα 2006

[6] Εφημ. «Ελεύθερη Ήπειρος», Όργανο Αρχηγείου Ηπείρου του ΔΣΕ, Αρχείο ΚΚΕ

[7] Ρεπορτάζ του ανταποκριτή του πρακτορείου «Ελεύθερη Ελλάδα», «Αιχμάλωτοι στην Ήπειρο», Αρχείο ΚΚΕ

[8] Δελτίο της 25/7/1947, Αρχείο ΚΚΕ

[9] Ήδη από τις 28/3/47 στην διαταγή της επιχειρήσεως «Αετός» υπ.αρ. 1, σημειώνεται ότι στις διαταγές της 8η Μεραρχίας, βρίσκεται α) το Τακτικόν συγκρότημα Αρτης : 581 Τάγμα ( Λόχοι 4 συν 22 και 22 Β ΛΟΚ υπό ενιαίαν διοίκησιν λοχαγού Γαλάνη, υπό την ονομασία διλοχία Γαλάνη, συν 1 λόχος ΜΑΔ) και β) το Τακτικόν συγκρότημα Μετσόβου, Αρχεία Εμφυλίου Πολέμου, ΓΕΣ/ΔΙΣ

[10] Αρχείο ΕΟΕΑ/ΕΔΕΣ