Μαρία Φιλοσόφου: «Κατοχή και Αντίσταση στην Αχαΐα : κοινωνικές και εκπαιδευτικές διαστάσεις»


Διδακτορική διατριβή
Πανεπιστήμιο Πατρών-
Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία
Πάτρα , 7/12/2009
αναδημοσίευση από: http://nemertes.lis.upatras.gr/jspui/handle/10889/3332

Στόχος της εργασίας μας ήταν η μελέτη, μέσα από πρωτογενείς κυρίως πηγές, της περιόδου κατοχής στην Αχαΐα. Ειδικότερα θελήσαμε να δείξουμε πως επηρεάστηκαν η ζωή του άμαχου πληθυσμού και η εκπαιδευτική διαδικασία από την κατάκτηση, την Κατοχή και την Αντίσταση. Υπό το πρίσμα αυτό διερευνήσαμε τις σχέσεις του άμαχου πληθυσμού με τους κατακτητές και την Αντίσταση και τη θέση του σχολείου, εκπαιδευτικών και μαθητών/φοιτητών στις νέες συνθήκες. Όπου κρίθηκε απαραίτητο αναφερθήκαμε σε άλλες περιοχές της Ελλάδας με στόχο την συγκριτική ανάγνωση των τεκταινομένων στην Αχαΐα. Η έρευνά μας περιστράφηκε γύρω από τρία βασικά ερωτήματα: τις επιπτώσεις της Κατοχής και της Αντίστασης στην καθημερινότητα των ανθρώπων, τις αντιδράσεις των Αχαιών στην προπαγάνδα και τα αντίποινα των κατακτητών και, τέλος, τα προβλήματα της εκπαίδευσης και τις πρακτικές του εκπαιδευτικού κόσμου. Από την έρευνά μας καταλήξαμε στα εξής συμπεράσματα: Α) Η αντίσταση στην Αχαΐα υπήρξε σχεδόν καθολική. Ήταν ηπιότερη απέναντι στους Ιταλούς, περισσότερο οργανωμένη και καλυμμένη απέναντι στους Γερμανούς. Αναλύονται διεξοδικά οι λόγοι της γενικευμένης αντίστασης και αναφέρονται οι επιπτώσεις των αντιποίνων. Β)Στην αντίσταση κατά των κατακτητών, επισημαίνεται ο ιδιαίτερος ρόλος του ΕΑΜ, το οποίο κατάφερε να πλησιάσει τους πολίτες κάθε κοινωνικής ομάδας, μέσα από ένα πλήθος οργανώσεων οι οποίες κάλυπταν κάθε πτυχή του κοινωνικού βίου και απαντούσαν σε σύγχρονες και χρόνιες ανάγκες του πολίτη, ανάγκες στις οποίες το επίσημο κράτος δεν μπόρεσε ποτέ να ανταποκριθεί. Γ) Η κατάκτηση άλλαξε τα δεδομένα του σχολείου. Απάντηση στα τρέχοντα και τα χρόνια προβλήματα της εκπαίδευσης προσπάθησαν να δώσουν οι αντιστασιακές οργανώσεις ΕΔΕΣ και ΕΑΜ, κυρίως η δεύτερη. Το ΕΑΜ πρωτοστάτησε, επιπλέον, στην αντίσταση στον εκπαιδευτικό χώρο. Η συμμετοχή των φορέων της εκπαίδευσης στην Αντίσταση ήταν σχεδόν καθολική.
Ολόκληρη η διατριβή εδώ: