ΠΑΒΕΛ ΡΑΚΟΦΣΚΙ «ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΦ- ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΟ 2o ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΝΟΦ»

αναδημοσίευση από: http://xyzcontagion.wordpress.com/2011/03/07/nof-pavel-rakofski/#more-584

Το NOF (Narodni Osvobotien Front, Εθνικό Απελeυθερωτικό Μέτωπο) ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 1945, σαν συνέχεια του SNOF, και αποτελούσε την πολιτική οργάνωση των (Σλαβο)Μακεδόνων της Ελλάδας.



Ο Νίκος Ζαχαριάδης στο 2ο Συνέδριο του NOF.

Στις 25 και 26 Μαρτίου 1949, στην εκκλησία του χωριού Ψαράδες στις Πρέσπες συνήλθε το 2ο Συνέδριο του ΝΟΦ, στο οποίο πήραν μέρος 700 περίπου αντιπρόσωποι, με τη συμμετοχή του Γενικού Γραμματέα του ΚΚΕ, Νίκου Ζαχαριάδη. Από τα ηγετικά του στελέχη, ο Πάβελ Ράκοφσκι, από το χωριό Ράκοβο (Κρατερόν) στη Φλώρινα, ανέλαβε να συντάξει την εισήγηση για τις ιδεολογικές βάσεις του NOF.

Να θυμίσουμε ότι είχαν προηγηθεί :

  • Η πρώτη ολομέλεια του ΚΣ του NOF στις 13 Ιανουαρίου 1949,
  • Η 5η ολομέλεια του ΚΚΕ στις 30-31 Ιανουαρίου, στο Γράμμο, όπου διακηρύσσεται: «Στη Βόρεια Ελλάδα ο μακεδόνικος (σλαβομακεδονικός) λαός τάδωσε όλα για τον αγώνα και πολεμά με μια ολοκλήρωση ηρωισμού και αυτοθυσίας που προκαλούν το θαυμασμό. Δεν πρέπει να υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι σαν αποτέλεσμα της νίκης του ΔΣΕ, και της λαϊκής επανάστασης ο μακεδόνικος λαός θα βρει την πλήρη εθνική αποκατάστασή του έτσι όπως θέλει ο ίδιος προσφέροντας σήμερα το αίμα του για να την αποχτήσει» (“Επίσημα Κείμενα ΚΚΕ”, τόμος 6ος, σελ. 337-338).
  • Η δεύτερη ολομέλεια του ΚΣ του NOF στις 3 και 4 Φεβρουαρίου 1949, στην οποία ανακοινώθηκε ότι στο Δεύτερο Συνέδριο του NOF, τον Μάρτιο, θα επισημοποιούνταν η νέα γραμμή στο Μακεδονικό που ήταν: «Ένωση της Μακεδονίας σε ένα ενιαίο, ανεξάρτητο, ισότιμο μακεδονικό κράτος, μέσα στη λαϊκοδημοκρατική ομοσπονδία των βαλκανικών λαών».
  • Η ανάληψη της αρχηγίας του ΔΣΕ από τον ίδιο το Νίκο Ζαχαριάδη, και ο παραγκωνισμός του Μάρκου Βαφειάδη στις 4 Φεβρουαρίου 1949

Ήταν ένα σημείο καμπής, για τις σχέσεις του ΚΚΕ με το ΚΚ Γιουγκοσλαβίας. Η αντιπαράθεση θα οξυνθεί. Το ΚΚΓ θεώρησε ότι η απόφαση στρεφόταν κατά της γιουγκοσλαβικής κυριαρχίας επί της γιουγκοσλαβικής Μακεδονίας, το KKE όμως με τη νέα του αυτή γραμμή προσπαθούσε να δημιουργήσει αντιπερισπασμό στις αποσχιστικές δραστηριότητες τις οποίες ανέπτυσσαν οι δυνάμεις που έβλεπαν τα Σκόπια σαν το εθνικό τους κέντρο, και στην εξασφάλιση μεγαλύτερης συμμετοχής των σλαβόφωνων στον Δημοκρατικό Στρατό.
Αναμφισβήτητα η νέα θέση του KKE στο Μακεδονικό είχε αντιγιουγκοσλαβική αιχμή, δεν υπάρχουν όμως μέχρι σήμερα στοιχεία για να αποδειχθεί ότι η απόφαση λήφθηκε ύστερα από εντολή της Μόσχας. Ενώ η θέση για την «αυτοδιάθεση του μακεδονικού λαού» είχε μια ερμηνευτική πολυσημία και μπορούσε να γίνει αποδεκτή, η θέση για ενιαίο και ανεξάρτητο μακεδονικό κράτος προκάλεσε σύγχυση στη Σόφια και στο Βελιγράδι και φυσικά στην Αθήνα, όπου το KKE καταγγέλθηκε ως κόμμα προδοτικό. Για τον λόγο αυτόν η Σοβιετική Ένωση κάλεσε τον Ζαχαριάδη να αποφύγει τη συζήτηση τέτοιων ζητημάτων στο 2ο συνέδριο του NOF.

Μπορείτε να διαβάσετε ή/και να “κατεβάσετε” το ντοκουμέντο παρακάτω, στα σλαβομακεδονικά και, παράλληλα, μεταφρασμένα στα ελληνικά.:

[Συλλογικό ΝΟΦ & Πάβελ Ράκοφσκι] – Ιδεολογικές βάσεις του ΝΟΦ Εισήγηση στο 2ο Συνέδριο του ΝΟΦ [Σλαβομακεδονικά + Ελληνικά] [Τέλη του 1948 ή αρχές του 1949]

Παλαιότερα το παραπάνω ντοκουμέντο ήταν αναρτημένο κι εδώ: http://www.ems.gr/ems/client/userfiles/file/TO_MAKEDONIKO/N_O_F_.pdf



[Συλλογικό ΝΟΦ & Πάβελ Ράκοφσκι] - Ιδεολογικές βάσεις του ΝΟΦ Εισήγηση στο 2ο Συνέδριο του ΝΟΦ [Σλαβομακεδο...

Όψεις της ιστορίας του ΝΟΦ 1945-1949 (επιμέλεια: emfilios.blogspot.com)

Στις 20/1/1945 συγκροτήθηκε η ΤΟΜΟ (Μυστική Μακεδονική Απελευθερωτική Οργάνωση) στην Έδεσσα με επικεφαλής τον Βαγκέλ Αγιάνοφσκι Ότσε. Στόχοι της η «ένωση των Μακεδόνων όλων των περιοχών στον αγώνα ενάντια στην αντίδραση" υπέρ "της σοσιαλιστικής και κοινωνικής απελευθέρωσης». Θα διαλυθεί στις 28/4/1945[1].

Στις 23/4/1945 συστάθηκε το ΝΟΦ , «Λαϊκό Απελευθερωτικό Μέτωπο», συνεπικουρούμενο από ΝΟΜΣ «Λαϊκή Απελευθερωτική Οργάνωση Νεολαίας» , και το ΑΦΖ , «Αντιφασιστικό Μέτωπο Γυναικών»[2].

Η βάση του ΝΟΦ αποτελούνταν από σλαβόφωνους κομμουνιστές (πρώην μέλη του ΚΚΕ και του ΣΝΟΦ) που είχαν καταφύγει στη Γιουγκοσλαβία κυνηγημένοι από τον ΕΛΑΣ τον Οκτώβριο του 1944. Οι «Μακεδόνες» εθνικιστές του ΝΟΦ αντιμετώπισαν τη συμφωνία της Βάρκιζας ως προδοσία του ΚΚΕ σε σχέση με τα δικά τους αιτήματα και οι δύο οργανώσεις είχαν πολύ κακές σχέσεις μέχρι τις αρχές του 1946 (οπότε και άρχισε σταδιακά το ΚΚΕ να προσανατολίζεται προς τον ένοπλο αγώνα). Η κύρια δράση του ΝΟΦ σχετίζεται με τις διώξεις που υπέφεραν οι σλαβόφωνοι της Ελλάδας μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας. Οι εντολές των ανταρτών του ΝΟΦ ήταν να «τιμωρούν» χωροφύλακες, αγροφύλακες και προέδρους κοινοτήτων, οι οποίοι θεωρούνταν υπεύθυνοι για τις διώξεις των σλαβόφωνων χωρικών. Χρησιμοποιώντας ως βάση τη Λαϊκή Δημοκρατία της Μακεδονίας, εφορμούσαν στην Κεντρική και Δυτική Μακεδονία ως «εκδικητές» των δεινών που υφίσταντο οι Σλαβομακεδόνες, προκαλώντας έτσι μεγαλύτερη ανασφάλεια στην ελληνική κυβέρνηση και κλιμακώνοντας τη βία που οδήγησε στον ολοκληρωτικό εμφύλιο πόλεμο. Στους πραγματικούς στόχους του ΝΟΦ συμπεριλαμβανόταν και η οργάνωση του αγώνα του «μακεδονικού λαού» για τη σύνδεση μεταξύ των «Μακεδόνων» και των τριών τμημάτων της Μακεδονίας, ιδίως με τη ΛΔΜ. Το ΝΟΦ αποσκοπούσε στο να εμφυσήσει τη «μακεδονική» εθνική ταυτότητα στους σλαβόφωνους χωρικούς της ελληνικής Μακεδονίας και να προπαγανδίσει την προοπτική ένωσης της περιοχής με τη ΛΔΜ στο πλαίσιο της Γιουγκοσλαβίας. Σύμφωνα με τον μελετητή του Μακεδονικού, Ευάγγελο Κωφό, το ΝΟΦ λειτουργούσε ως μέρος του Κομμουνιστικού Κόμματος της «Μακεδονίας» για την «Αιγαιατική» (δηλαδή την ελληνική) Μακεδονία[3].

Επικεφαλής του ΝΟΦ τοποθετήθηκε ο δικηγόρος Πασχάλης Δημητρίου (Πασκάλ Μίτρεφσκι) από το Άργος Ορεστικό (Χρούπιστα) Καστοριάς και [4] γραμματέας ο Μιχαήλ Κεραμιτζίεφ από το Γάβρο (παλιός Σνοφίτης). Προγραμματικοί στόχοι του ΝΟΦ ήταν η «οργάνωση του αγώνα του μακεδονικού λαού , για τη διασύνδεση μεταξύ των Μακεδόνων και των τριών τμημάτων της Μακεδονίας» , ιδίως με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Μακεδονίας , η οποία θεωρούνταν για την ενοποίηση του «μακεδονικού λαού» ότι το Πεδεμόντιο για την Ιταλική ενοποίηση. Το ΚΚΕ στην συγκεκριμένη περίοδο ήταν αντίθετο με τις ενέργειες του ΝΟΦ , κατηγορώντας την οργάνωση αυτή ως φασιστική και αυτονομιστική[5].

Στις 12/6/1945 η εφημερίδα «ΠΟΛΙΤΙΚΑ» του Βελιγραδίου αναφέρει ότι περίπου 8.000 Σλαβόφωνοι είχαν εγκαταλείψει -εξ αιτίας της καταπίεσης που υπέστησαν[6]- ήδη την ελληνική επικράτεια. Την επόμενη ο Υφυπουργός Πληροφοριών διαψεύδει κατηγορηματικά δημοσιεύματα της εφημερίδας «Μπόρμπα» , που έκανε λόγο για κατάσταση τρόμου στην ελληνική Μακεδονία , χαρακτηρίζοντάς τα ανακριβή[7]. Από 12/6/1945 έως 24/61945 ο 3ος γραμματέας της Αμερικανικής Πρεσβείας στην Αθήνα J. Gromie και ο βοηθός στρατιωτικός ακόλουθος περιόδευσαν Μακεδονία και Θράκη και υποστήριξαν ότι οι «καταγγελίες του Βελιγραδίου και της Μόσχας για αναρχία και τρόμο στη βόρειο Ελλάδα δεν επαληθεύονταν»[8].

Στις 17/6/1945 ο Γενικός Διοικητής Βορείου Ελλάδας , Μρεντίτης είχε υποσχεθεί ότι «όλες οι κατηγορίες για αυτονομιστική δράση των Σλαβοφώνων θα ξεκαθαρίζονταν μέσα σε δύο μήνες , και στη συνέχεια οι Σλαβόφωνοι θα απολάμβαναν όσα δικαιώματα είχαν και οι ελληνόφωνοι , ανάμεσα σε αυτά και το δικαίωμα να μιλούν στη γλώσσα τους»[9]. Ο Υφυπουργός Πληροφοριών Ζακυνθινός –στις 10/7/1945-σχολιάζοντας άρθρο του «Ριζοσπάστη» για τους Σλαβόφωνους της ελληνικής επικράτειας διακήρυξε πως η σλαβόφωνη μειονότητα της Ελλάδας σε καμία περίπτωση δεν προσέγγιζε τις 145-150χιλιάδες , όπως ισχυρίζονται οι Γιουγκοσλάβοι και οι Έλληνες Κομμουνιστές[10].

Στις 16/7/1945 ο Γενικός Διοικητής Βορείου Ελλάδας , Μρεντίτης ανέφερε ότι είχε περιοδέψει πριν από μια βδομάδα στις περιοχές Φλώρινας , Καστοριάς και Κοζάνης και δεν είχε αντικρύσει κανένα κύμα εξόδου Σλαβόφωνων από την Ελλάδα , και κατήγγειλε ότι η περιοχή τρομοκρατούνταν από ένοπλες συμμορίες που εισέρχονταν στην ελληνική Μακεδονία από τα Γιουγκοσλαβικά σύνορα αλλά και από τοπικούς πράκτορες του ΣΝΟΦ και της Οχράνας[11]. Εκείνη τη μέρα 15 Σλαβομακεδόνες αντάρτες , που προέρχονταν από τη Γιουγκοσλαβία και είχαν το κόκκινο αστέρι στο δίκοχό τους , έστησαν ενέδρα σε βρετανικά αυτοκίνητα στο δρόμο Έδεσσας-Φλώρινας. Σκοτώθηκε ένας Βρετανός στρατιώτης ,ένα κοριτσάκι, 2 τραυματίστηκαν , και ένας αφέθηκε ελεύθερος αφού πρώτα ληστεύτηκε[12].

Την επόμενη μέρα ο Κοστόφ(μέλος Κ.Ε. ΚΚ Βουλγαρίας) ενημερώνει τον Δημητρόφ : «Οι Γιουγκοσλάβοι επιμένουν να ενισχυθεί η καμπάνια μας κατά του διωγμού των Σλαβομακεδόνων από την Ελλάδα και να οργανωθεί έρανος για βοήθεια στους πρόσφυγες»[13].

Γιουγκοσλαβική Νότα[14] διαμαρτυρίας προς Ελληνική Κυβέρνηση στις 22/7/1945 ζητά να σταματήσουν αμέσως οι διωγμοί που εξαπέλυσε η ελληνική κυβέρνηση εναντίον των Μακεδόνων και συμπατριωτών τους στη Μακεδονία του Αιγαίου μέσω ατάκτων σωμάτων , με τη συμμετοχή του τακτικού στρατού και την υποστήριξη της κυβερνητικής εξουσίας[15].

Ο στρατηγός Τέμπο[16] –στις 2/8/1945- ενώπιον πολυπληθούς ακροατηρίου στα Σκόπια αναφέρθηκε στην ελληνική Μακεδονία που «ήταν ακόμη σκλαβωμένη στους μοναρχοφασίστες , οι οποίοι κακομεταχειρίζονταν τους ομοεθνείς του»[17].

Και ο Τίτο δηλώνει στις 11/10/1945 (κατά την 4η επέτειο της εξέγερσης εναντίον της φασιστικής κατοχής) στα Σκόπια ενώπιον χιλιάδων ανθρώπων , ανάμεσά τους και προσφύγων από την Ελλάδα ότι «η Γιουγκοσλαβία δεν επρόκειτο ποτέ να απαρνηθεί το δικαίωμα του μακεδονικού λαού να ενωθεί .[...]υπάρχουν αδέλφια στη Μακεδονία του Αιγαίου και η τύχη τους δε μας είναι αδιάφορη. Οι σκέψεις μας είναι κοντά τους και εμείς φροντίζουμε γι αυτούς [...] Σας εύχομαι όπως όλοι οι Μακεδόνες μια ημέρα να ενωθούν στην κοινότητά τους , τη Μακεδονία»[18].

Στις 29/10/1945 ο Μπάνε Αντρέγιεφ (Υπουργός Μεταλλείων Γιουγκοσλαβίας - με το Βλαχώφ αποτελούσαν τα πιο διακεκριμένα στελέχη του μακεδονικού λόμπι στην Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση) δήλωσε ότι : «τα άλλα δύο τμήματα της γεωγραφικής Μακεδονίας έπρεπε να αγωνιστούν ενάντια στους κατακτητές -φασίστες , Έλληνες και Βουλγάρους , και να επιδιώξουν την ένωση με τη Λ.Δ. Μακεδονίας»[19].

Το ΝΟΦ , προσπαθώντας να ιδρύσει ξεχωριστές κομματικές οργανώσεις, συνδικάτα και συνεταιρισμούς θα αντιταθεί στο ΕΑΜ , το ΑΚΕ και το ΚΚΕ. Το 1945 και αρχές 1946, από τις ενέργειες των αυτονομιστών του ΝΟΦ, θα χάσουν τη ζωή τους 37 άτομα στη Δυτική Μακεδονία, ανάμεσά τους και οπαδοί ή φίλοι του ΚΚΕ[20].

Αρχές Δεκεμβρίου 1945 θα γίνει μυστική συνάντηση του ηγέτη του ΚΚΕ και άλλων στελεχών της ΚΕ του κόμματος με την ηγεσία του ΝΟΦ[21]και στις 28/12/1945 ,στην Ολομέλεια της Κομματικής Οργάνωσης Μακεδονίας –Θράκης, ο Ζαχαριάδης θα χαρακτηρίσει -για πρώτη φορά- το ΝΟΦ ως οργάνωση αντιφασιστική και δημοκρατική[22]. Έτσι θα αρχίσει η σταδιακή προσέγγιση ΚΚΕ και ΝΟΦ[23].

Από τον Ιανουάριο 1946 το ΚΚΕ καταγγέλλει το κυνηγητό κατά των Σλαβόφωνων. Στις 13/1/1946 σε ανταπόκρισή του στο «Ριζοσπάστη» ο Σόλωνας Γρηγοριάδης γράφει : «Το μεγαλύτερο και ανατριχιαστικότερο ανθρωποκυνήγι που γνώρισε η νεοελληνική ιστορία γίνεται στα 200 μακεδονικά σλαβοχώρια. Τους βασανίζουν , τους κυνηγούν σα θεριά , τους αρπάζουν τις περιουσίες τους , τους ατιμάζουν. Όλοι οι σ/μ χαρακτηρίζονται Βούλγαροι και Οχρανίτες και η δίωξή τους με αυτή τη κατηγορία ξεπερνά κάθε φαντασία[...]Το αποτέλεσμα αυτών των διώξεων είναι φυσικά η «να αρχίσει η γενική φυγή των Σλαβομακεδόνων. Ολόκληρα χωριά φεύγοντας τη θεομηνία παίρνουν τα βουνά ή ζητούν άσυλο στη Γιουγκοσλαβία[...]»[24].

Ο Μπάνε Αντρέγιεφ μιλώντας ενώπιον της Συντακτικής Εθνοσυνέλευσης της Γιουγκοσλαβίας , στις 20/1/1946, κατήγγειλε την ελληνική τρομοκρατία κατά των Σλαβόφωνων , υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι οι τελευταίοι όφειλαν να συνεχίσουν τη μάχη για την απελευθέρωσή τους. Υποστήριξε ότι η ένωση της ελληνικής και της βουλγαρικής Μακεδονίας με τη ΛΔΜ δεν αποτελούσε ηγεμονική πράξη , αλλά εκπλήρωση του δίκαιου αιτήματος του μακεδονικού λαού να πραγματοποιήσει την ένωσή του[25].

Το Φεβρουάριο του 1946 και σύμφωνα με στοιχεία της οργάνωσης του ΝΟΦ στην περιοχή Καστοριάς υπήρχαν 688 μέλη του ΝΟΦ σε 71 από τα 100 χωριά , στο νομό Φλώρινας 801 μέλη σε 67 από τα 78 χωριά του νομού και στο νομό Πέλλας 2972 μέλη σε 39 από τα 51 χωριά[26].

Από το Μάρτιο του 1946 το Δικαστήριο Δωσίλογων Φλώρινας άρχισε τις καταδίκες εναντίον Οχρανιτών –όχι πάντα - Σλαβοφώνων. Στις 21/3/1946 150 χωρικοί από τη Βεύη δικάστηκαν στη Φλώρινα ως Οχρανίτες , αν και ανάμεσά τους υπήρχαν ήρωες της Αλβανίας και άνδρες που πολέμησαν Γερμανούς και Βούλγαρους[27]. Στις 23/3/1946 καταδίκασε 11 από τους κατηγορούμενους της Βεύης σε θάνατο και σε άλλους 50 επέβαλε βαριές ποινές , άνω των 50 χρόνων[28].

Η τοπική επιτροπή του ΕΑΜ Φλώρινας με προκήρυξή της στις 23/3/1946 προς το λαό της περιοχής τον κάλεσε να απέχει από τις εκλογές[29]. Δύο μέρες μετά η περιφερειακή επιτροπή του ΝΟΦ Καστοριάς με προκήρυξή της προς το λαό της περιοχής τον κάλεσε να απέχει από τις εκλογές[30] και στις 28/3/1946, ενώ έφταναν κλήσεις για το Ειδικό Δικαστήριο Δωσιλόγων (70 Αμύνταιο , 70 Παπαγιάννη , 60 Ιτιά, 90 Σκοπό , 60 Κάτω Υδρούσα , 60 Μεσονήσι , 40 Μαρίνα, 35 Τρίγωνο , 30 Αρμενοχώρι , 30 Αγ. Γερμανό , 20 Μελίτη , 16 Σκοπιά , 100 Φλώρινα[31]), η κεντρική ηγεσία του ΝΟΦ με προκήρυξή της προς τους Σλαβόφωνους της ελληνικής Μακεδονίας τους ζητούσε να σαμποτάρουν μαζικά τις εκλογές, και έτσι η αποχή που σημειώθηκε στα σλαβόφωνα χωριά ήταν πολύ μεγάλη και προσέγγιζε το 60-70%[32].

Στις 22/3/1946 κοντά στο χωριό Πλατάνη της Έδεσσας , Έλληνες Χωροφύλακες και Εθνοφρουροί συγκρούστηκαν με ομάδα του ΝΟΦ. Ένας αντάρτης έχασε τη ζωή του, ενώ άλλοι δύο συνελήφθησαν. Έρευνα που ακολούθησε οδήγησε στον εντοπισμό μιας γιάφκας , από την οποία κατασχέθηκε σημαντική ποσότητα οπλισμού καθώς και αρκετά έγγραφα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ελληνικής Χωροφυλακής , τα κατασχεμένα έγγραφα απεδείκνυαν τη στενή συνεργασία του ΚΚΕ και του ΝΟΦ[33].

Το Μάιο του 1946 θα γίνει η επίσημη προσέγγιση ΚΚΕ και ΝΟΦ. Ο Ζαχαριάδης[34], ο Λ. Στρίγγος και ο Μ. Βαφειάδης συναντήθηκαν στη Θεσσαλονίκη με το Γραμματέα του ΝΟΦ Πασκάλ Μίτρεφσκι , αναζητώντας προφανώς την ασφαλέστερη οδό για τη μεταξύ τους συνεργασία. Σε αναλυτική του έκθεση ο Μίτρεφσκι υποστήριξε πως ο Ζαχαριάδης συγκατατέθηκε στο να συγκροτηθούν ξεχωριστές σλαβομακεδονικές ομάδες και τμήματα , με τον όρο όμως να υπάγονται σε κοινό επιτελείο με τα ελληνικά αντάρτικα τμήματα[35]. Έτσι ο Ανδρέας Τζήμας[36] θα δώσει εντολή στην Περιφερειακή οργάνωση Καστοριάς του ΚΚΕ να σταματήσει την πολεμική κατά του ΝΟΦ και να φροντίσει για την ένταξη των σλαβομακεδόνων στην οργάνωση. Το ίδιο και στη Φλώρινα[37].

Ουσιαστικά το ΚΚΕ γνώριζε ότι δεν θα μπορούσε να ξεκινήσει ένοπλο αγώνα δίχως τη συνεργασία με τη Γιουγκοσλαβία του Τίτο. Έτσι, ύστερα από έντονες διαβουλεύσεις σε Βελιγράδι και Σκόπια, στη διάρκεια του 1946, συμφωνήθηκε η επιστροφή των Σλαβομακεδόνων και η ένταξή τους σε ένοπλους σχηματισμούς του ΚΚΕ. Από την πλευρά του ΝΟΦ υπήρχαν προσπάθειες για συνεννόηση με το ΚΚΕ με βασικά αιτήματα το σχηματισμό ξεχωριστών σλαβομακεδονικών τμημάτων, ξεχωριστών επιτελείων με τη συμμετοχή των Σλαβομακεδόνων στις τοπικές οργανώσεις του ΚΚΕ[38]. Από 14/10/1946 ο Ιωαννίδης εκ μέρους του ΚΚΕ και ο Καραϊβάνωφ , ως εκπρόσωπος του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας υπέγραψαν ειδική συμφωνία , με βάση την οποία οι δυνάμεις του ΝΟΦ θα δρούσαν στο εξής ενταγμένες στο ΚΚΕ[39]. Στις 9/11/1946 , στο Γλυκονέρι θα μαζευτούν οι αντάρτες του συγκροτήματος Γιαννούλη και τα τμήματα του ΝΟΦ που δρούσαν στην περιοχή Γράμμου και Καστανοχωρίων. Παρουσία του αντιπροσώπου του Αρχηγείου του ΔΣΕ, Σκοτίδα και του αντιπροσώπου του ΝΟΦ Πασχάλη Μητρόπουλου (Μητρόφσκι) θα συμφωνηθεί η ένωση των δυνάμεων του ΔΣΕ και του ΝΟΦ[40].

‘Έτσι από το Νοέμβριο του 1946 έχουμε τη διάλυση των σωμάτων του ΝΟΦ και ένταξή τους στις δυνάμεις του ΔΣΕ. Σε αντάλλαγμα το ΚΚΕ θα δεχόταν ένα στέλεχος του ΝΟΦ στην Κ.Ε. , ένα στο Γενικό Αρχηγείο του ΔΣΕ και δύο ή τρία στο Μακεδονικό Γραφείο. Ισότιμη αντιπροσώπευση των Σλαβόφωνων σε όλες τις οργανώσεις της Καστοριάς , Φλώρινας , και της Πέλλας , όπου οι γραμματείς των κομματικών οργανώσεων θα ήταν επίσης Σλαβόφωνοι[41].

Στις 15/11/1946 200 «Μακεδόνες» σπουδαστές κατέφθασαν από τη Σόφια ντυμένοι με βουλγάρικες στολές και προσχώρησαν στο σώμα το Γκότσε , που ανήλθε έτσι σε χίλια άτομα , υπό την ονομασία «Πρώτη Αιγιακή Ταξιαρχία Κρούσης» Διοικητής Ηλίας Δημάκης , υποδιοικητής ο παλιός Σνοφίτης Ναούμ Πέγιωφ (Γάβρος Καστοριά- είχε διαφύγει από Ιούνιο) , πολιτικός επίτροπος Μιχαήλ Κεραμιτζίεφ , και υποεπίτροπος Βάγκελ Αγιάνοφσκι-Ότσε (από την Έδεσσα)[42].

Το Δεκέμβριο του 1946 θα γίνει συνάντηση της ηγεσίας του ΝΟΦ (Πασκάλ Μίτρεφσκι , Ιλία Ντίμοφσκι -Γκότσε και Μηνά Φώτερ) με τον Πρωθυπουργό της Λ.Δ. Μακεδονίας , Λάζαρ Κολισέφσκι. Ο Κολισέφσκι θα τους συμβουλέψει : « Εσείς τώρα θα πάτε κάτω […].Ο καθοδηγητής του αγώνα σας θα είναι το ΚΚΕ […]η γραμμή του ΚΚΕ διορθώθηκε[ ...] να τους έχετε εμπιστοσύνη [...]ότι προβλήματα έχετε θα τα επιλύσετε με την ηγεσία του ΚΚΕ [...]πολεμήστε με όλη σας την ψυχή μαζί με τον ελληνικό λαό[ ...]ενάντια στο σοβινισμό , τον σεπαρατισμό και τις τοπικές τάσεις»[43].

Στις 20/5/1947 κατά την Πανοφίτικη σύσκεψη στο Καϊμακτσαλάν ο Μιχάλης Κεραμιτζής θα δηλώσει : «[...]Στις Σλαβομακεδονικές Περιφέρειες υπάρχουν ολόκληρες δεκάδες Σλαβομακεδόνικα χωριά που μέχρι τώρα πίστευαν και εξακολουθούν να πιστεύουν ότι είναι Έλληνες. Όλοι αυτοί οι Σλαβομακεδόνες είναι αντιφασίστες (Καστανοχώρια κλπ), αλλά ακόμα δεν κατόρθωσαν να ριζώσουν μέσα τους Μακεδονική συνείδηση. Είναι ότι υπάρχουν οι πουλημένοι Σλαβομακεδόνες που ο κόσμος τους λέει γκραικομάνηδες –και που αυτοί όχι μονάχα στο ΝΟΦ δεν μπαίνουν, αλλά και στο ΕΑΜ και στο ΑΚΕ, γιατί είναι χαφιέδες…»[44].

Από το Νοέμβριο του 1947 έως 20/11/1947 θα λειτουργήσει το «Ειδικό Ταχύρρυθμο Παιδαγωγικό Φροντιστήριο του ΔΣΕ» στον Άγιο Γερμανό Πρέσπας, για την προετοιμασία των δασκάλων που επρόκειτο να διδάξουν στα μειονοτικά σχολεία .Υπεύθυνο για τη λειτουργία των σλαβομακεδονικών σχολείων ήταν το ΝΟΦ. [45]Τα μαθήματα παρακολούθησαν συνολικά 257 νεαροί Σλαβόφωνοι δάσκαλοι και των δύο φύλων , από τους οποίους 113 κρίθηκαν τελικά κατάλληλοι για τη δουλειά. Γλώσσα διδασκαλίας ήταν η φιλολογική σλαβομακεδονική , όπως πρόσφατα είχε κωδικοποιηθεί στη γειτονική Λ.Δ. Μακεδονίας , απ' όπου προέρχονταν και τα σχολικά βιβλία. Στις 20/2/1948 θα πραγματοποιηθεί η αποφοίτηση Β΄ κλιμακίου Σλαβομακεδόνων δασκάλων . Ο Υπουργός Παιδείας της Π.Δ. Κυβέρνησης Πέτρος Κόκκαλης θα υπενθυμίσει ότι «για πρώτη φορά δίνονται στη μακεδονική μειονότητα οι δυνατότητες να αναπτύξει τη μητρική της γλώσσα και τον εθνικό της πολιτισμό» και θα φροντίσει να συνδέσει το γεγονός με τη μαζική συμμετοχή των Σλαβομακεδόνων στο αντάρτικο : «Όλα αυτά δεν είναι αποτέλεσμα ενός κάποιου ανθρωπισμού , μόνο είναι αποτέλεσμα της βαθιάς ιδεολογίας και του κοινού αγώνα Ελλήνων και Μακεδόνων στις γραμμές του ΔΣΕ»[46]. Αντίθετα το Συμβούλιο του Μπούλκες αρνήθηκε το Νοέμβριο του 1948 την παράδοση της σλαβομακεδονικής γλώσσας, από δασκάλα, η οποία στάλθηκε από τα Σκόπια με τη συμφωνία να έλθει στο Μπούλκες για τη γλώσσα αυτή, μολονότι στο χωριό υπήρξαν τότε περίπου 100 παιδιά, των οποίων η μητρική γλώσσα ήταν η σλαβομακεδονική[47].

Τον Ιανουάριο του 1948 θα πραγματοποιηθεί το 1ο Συνέδριο ΝΟΦ , στο Μοσχοχώρι Καστοριάς[48] . Θα γίνει αντικατάσταση του Κεραμιτζίεφ από τον Πασχάλη Μητρόπουλο στην ηγεσία του ΝΟΦ . Ο Μητρόπουλος κατηγορούσε ανοιχτά τον Κεραμιτζίεφ -γραμματέα του ΝΟΦ- ότι δεν ήθελε την ιδεολογική και ψυχική ενότητα , αλλά επεδίωκε να στρέψει το ΝΟΦ ενάντια στο ΚΚΕ[49].

Κατά τη διεξαγωγή των εκλογών του Λαϊκού Μετώπου-7/3/1948- της «Μακεδονίας» ο Βλαχώφ, Πρόεδρος του Συμβουλίου , δηλώνει ότι στη «Μακεδονία του Αιγαίου, τα αδέλφια μας οι Μακεδόνες πολεμούσαν από κοινού με το Δημοκρατικό Στρατό για την ανατροπή του μοναρχοφασισμού»[50].

Οι Σλαβόφωνοι έχουν ταυτίσει πλέον την «επιβίωσή τους» με το ΔΣΕ. Σύμφωνα με την κατάθεση του ταγματάρχη Α2 Γ.Α. του ΔΣΕ, Γιώργα ή Ρέπα Κωνσταντίνου (Φάνη), που συνελήφθη στις 25/10/1948, και του οποίου η κατάθεση κρίθηκε αξιόπιστη από τον ΕΣ , ώστε να εκδοθεί και σε βιβλίο: « […] Το εν τρίτον του συμμοριακού Στρατού και κυρίως των βορείων περιοχών απαρτίζεται εκ Σλαυομακεδόνων. Ούτοι έχουν καλλίτερον ηθικόν και έχουν πιστεύσει ότι η μόνη διέξοδος ήτις απέμεινεν εις αυτούς είναι ο πόλεμος. Δια τούτο μάχονται μετά φανατισμού. Η κατάλληλος προπαγάνδα του ΖΑΧΑΡΙΑΔΗ έχει εγκολπώσει εις τούτους και πιστεύουν ότι πας Σλαυομακεδών όστις πίπτει εις χείρας του Εθνικού Στρατού θεωρείται Βούλγαρος και εκτελείται. Ακόμη νομίζουν ότι και να παραδοθούν θα τύχουν της ιδίας τύχης, διότι πιστεύουν ότι δια τους Σλαυομακεδόνας ουδεμία επιείκεια ή αμνηστεία είναι ποτέ δυνατόν να δοθή εκ μέρους του Εθνικού Στρατού. Επίσης πιστεύουν ότι το πρόγραμμα της Κυβερνήσεως είναι να εξολοθρεύση παν Σλαυομακεδονικόν στοιχείον»[51].

Κατά την 5η Ολομέλεια του ΚΚΕ – 30&31/1/1949-υπερεκτιμούνται οι δυνάμεις του ΔΣΕ και υποτιμάται ο αντίπαλος .Ταυτόχρονα παίρνεται απόφαση για «εθνική αποκατάσταση του Μακεδονικού Λαού» .Ο Μάρκος Βαφειάδης καθαιρείται από το Π.Γ. και την Κ.Ε. και διαγράφεται από μέλος του κόμματος[52].

Στις 3/2/1949 συνήλθε η 2η Ολομέλεια του Κ.Σ. του ΝΟΦ και ανακοίνωσε τη σύγκληση το Μάρτιο του 1949 του 2ου Συνεδρίου του ΝΟΦ , που θα επισημοποιούσε τη νέα γραμμή για το Μακεδονικό: «Ένωση της Μακεδονίας σε ενιαίο , ανεξάρτητο , ισότιμο μακεδονικό κράτος , μέσα στη λαϊκοδημοκρατική ομοσπονδία των βαλκανικών λαών»[53]. Τελικά το 2ο Συνέδριο του ΝΟΦ[54] πραγματοποιείται στους Ψαράδες , 25 και 26/3/1949. Ενώπιον 700 αντιπροσώπων ο Ζαχαριάδης επιβράβευσε το «μακεδονικό λαό» και επέμεινε στην αναγκαιότητα της ενότητας του με τον ελληνικό λαό , προκειμένου να επέλθει η νίκη. Το συνέδριο καταδίκασε την γιουγκοσλαβική ομάδα του Μιχαήλ Κεραμιτζίεφ και διακήρυξε το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης του «μακεδονικού λαού»[55].

Στις 27/3/1949 στα πλαίσια της 2ης Ολομέλειας του Κ.Σ. του ΝΟΦ , ιδρύεται η ΚΟΕΜ , Κομμουνιστική Οργάνωση της Μακεδονίας του Αιγαίου , ως τμήμα του ΚΚΕ[56].

Στην 1η Πανεθνική συνδιάσκεψη της ΚΟΕΜ-2/8/1949- και παρουσίας του Ζαχαριάδη[57] θα γίνει ύστατη προσπάθεια κινητοποίησης του «μακεδονικού λαού». Θα επιβεβαιωθεί η «ενότητα μακεδονικού και ελληνικού λαού» και η αφοσίωση σε λαϊκές δημοκρατίες και ΕΣΣΔ[58].



[1] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ,ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΙΑΝΟΥ. ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΤΙΣ ΠΑΡΑΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ (1944-1946),ΠΑΤΑΚΗ, ΑΘΗΝΑ, 2004, σελ.166

[2] ΜΠΡΑΜΟΣ ΚΩΣΤΑΣ, ΣΛΑΒΟΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΕΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ. ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΙΣ, Χ.Ε.,ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ,1953,σελ. 143 και 146

& Έκθεση του Μηνά Φώτεφ προς το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ (3/10/1949) :

«Σύντροφοι , στη Γιουγκοσλαβία βρέθηκα με το Τάγμα του Γκότσε . Έφυγα τότε επηρεασμένος από το πνεύμα που επικρατούσε πάνω στην κατάσταση. Μετά το πέρασμά μου στη Γιουγκοσλαβία παρέμεινα στις τάξεις του Στρατού μέχρι τον Απρίλιο του 1945. Όταν με αποστράτευσαν με πήγαν και [η ΚΕ του ΚΚΜ] με διέθεσε για στέλεχος της ΝΟΜΣ για τη Μακεδονία του Αιγαίου. Πριν κατέβω κάτω[στην Ελλάδα]-το Μάη 1945- έγινε σύσκεψη στελεχών όπου παραβρέθηκα και εγώ. Στη σύσκεψη μας μίλησε ο ΥΠΕΣ και Οργ. Γραμμ. της ΚΕ του ΚΚΜ Τσφέτκος Ουζούνοφσκι. Ζητήματα που μας έθιξε:

Πρώτον , γιατί φτιάχνουμε δικές μας οργανώσεις κάτω , λέγοντας : Η ΚΕ του Κόμματός μας αποφάσισε να δημιουργήσει οργανώσεις στη Μακεδονία του Αιγαίου . α) Κομματική οργάνωση , ΝΟΦ , ΑΦΖ, ΝΟΜΣ, γιατί το ζήτημα της Μακεδονίας του Αιγαίου ύστερα από την καινούρια κατάσταση που εξελίχθηκε στα Βαλκάνια είναι ζήτημα Γιουγκοσλαβικό. Σε συνέχεια λέει : « Εμείς πιστεύαμε στο ΚΚΕ πως σωστά θάλυνε το μακεδονικό πρόβλημα , μα αυτό φάνηκε ανίκανο , έχασε τον αγώνα κι αυτό γιατί δεν ηγήθηκε σωστά τον αγώνα. Έπεσε στον οπορτουνισμό κάνοντας όπως όλοι σας ξέρετε κόμπρεμι [=συμβιβασμό] με τους Εγγλέζους . Αυτό μας δείχνει πως το ΚΚΕ είναι κόμμα οπορτουνιστικό συνεπούμενα , λέει, η δικιά μας [γραμμή] δικαιώνεται».

Δεύτερο ζήτημα είναι η οργανωτική φόρμα που θα δίναμε .

Και τρίτο καθήκοντα , λέγοντας: «Τώρα εσείς θα φύγετε κάτω. Βασικά τι πρέπει να προσέξετε . Να πείσετε το λαό σας πως μόνο όταν ενωθεί η Μακεδονία του Αιγαίου στη Γιουγκοσλαβία θα βρει την εθνική της λευτεριά και τα δίκαιά της. Γι αυτό και πρέπει να δώσετε Γιουγκοσλάβικο προσανατολισμό στις μάζες του λαού σας. Πρέπει οπωσδήποτε ο λαός της Μακεδονίας του Αιγαίου να περάσει κάτω από την επιρροή της Γιουγκοσλαβίας και το κίνημά του κάτω από την καθοδήγηση του ΚΚ της Γιουγκοσλαβίας, γιατί έτσι είναι και έτσι πρέπει. Η Γιουγκοσλαβία είναι σήμερα το κέντρο της επανάστασης στα Βαλκάνια και τα κινήματα των Βαλκανικών λαών πρέπει να προσανατολίζονται προς τη Γιουγκοσλαβία και να αντλούν δυνάμεις από μας. Να, με το ΚΚ Βουλγαρίας καταλήξαμε σε συμφωνία για τη Μακεδονία του Πιρίν και ήδη αρχίσαμε να δουλεύουμε για να δημιουργήσουμε όλες τις προϋποθέσεις έως ότου την ενώσουμε».

(παρατίθεται σε : ΙΜΧΑ,Η ΕΠΕΚΤΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΣΚΟΠΙΩΝ ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΓΓΡΑΦΩΝ (1934-1992) . ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΟΝΤΗΣ , ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΚΕΝΤΡΩΤΗΣ, ΣΠΥΡΟΣ ΣΦΕΤΑΣ , ΓΙΑΝΝΗΣ Δ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ,ΙΜΧΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ , 1993, σελ. 49)

[3] ΑΛΒΑΝΟΣ ΡΑΫΜΟΝΔΟΣ, ΤΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΩΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΙ «ΕΘΝΙΚΟ» ΖΗΤΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ ’40, ό.π., σελ. 114

[4] ΜΠΡΑΜΟΣ ΚΩΣΤΑΣ, ό.π., σελ. 144

&βλέπε και κατάθεση Βασίλειου Νοϊτση, «Η ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ ΤΗΣ ΝΟΦ» σε: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ, Η ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΠΙΒΟΥΛΗ, Χ.Ε., ΑΘΗΝΑ, 1947, σελ. 133

[5] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ,ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΙΑΝΟΥ. ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΤΙΣ ΠΑΡΑΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ (1944-1946),ΠΑΤΑΚΗ, ΑΘΗΝΑ, 2004, σελ.166

[6] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.241

& Για το «κυνήγι» αυτό κατά σλαβόφωνων βλέπε πχ «ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ» 27/6/1945, σελ.1 : «Στις 10/6 εθνοφύλακες ενισχυμένοι με ντόπιους προδότες της ΠΑΟ επέδραμαν στα χωριά Εμπόριο, Αναρράχη και Πέρδικα της Πτολεμαΐδας. Συγκέντρωσαν τους εργαζόμενους στον κάμπο χωρικούς και μετά τον «κεκανονισμένο» ξυλοδαρμό παίρνοντας μαζί τους 42. Στην Πτολεμαΐδα , όπου τους κράτησαν προσωρινά, προσπάθησαν να αποσπάσουν από τον καθένα τρεις λίρες λύτρα. Η επιχείρηση απέτυχε και οι δυστυχείς αυτοί χωρικοί μεταφέρθηκαν και κλείσθηκαν στις φυλακές Λάρισας με την κατηγορία ότι δήθεν έχουν βουλγαρικές ταυτότητες. Επιτροπή τους από τους Δημ. Κάλκο, Β. Τζαμπέλη, Β. Χαλκιά, Σ. Γιώβη, Φ. Τρώντσο και Χ. Μαντσούρη διαμαρτύρεται μέσω του «Ριζοσπάστη», για τον κυνικό τρόπο με τον οποίο οι «εθνικόφρονες» και ο φασιστικός τύπος προσπαθούν να συγκαλύψουν την εξόντωση των δημοκρατικών πολιτών».

[7] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.48

[8] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.48

[9] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.49

[10] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.50

[11] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.55

[12] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.171

[13] ΜΠΑΕΦ ΙΟΡΤΑΝ,ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ ΕΞΩ. Ο ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ, ΦΙΛΙΣΤΩΡ, Β, ΑΘΗΝΑ,1999, σελ.93

[14] Διάβημα της Γιουγκοσλαβικής Πρεσβείας , Αθήνα :

«Η Πρεσβεία της Λαοκρατικής Ομοσπονδιακής Γιουγκοσλαβίας [….], ενεργώντας σύμφωνα με τις οδηγίες της Κυβέρνησής της , έχει την τιμή να επιστήσει την προσοχή της Ελληνικής Κυβέρνησης στην ανάγκη να θέσει τέρμα στις διώξεις που στρέφονται σε βάρος των Μακεδόνων - των συμπατριωτών μας - στη Μακεδονία του Αιγαίου από συμμορίες ατάκτων , συχνά με τη συμμετοχή τακτικών δυνάμεων και την υποστήριξη οργάνων του κράτους.[...] Περαιτέρω ανοχή τέτοιων ενεργειών από την πλευρά της Ελληνικής Κυβέρνησης δεν εξυπηρετεί τις φιλικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών. Η Γιουγκοσλαβική Κυβέρνηση αναμένει ότι η Ελληνική Κυβέρνηση θα δώσει τις κατάλληλες οδηγίες ώστε να τεθεί τέρμα στην τρομοκρατία και τις διώξεις που στρέφονται ενάντια στους πληθυσμούς της Μακεδονίας του Αιγαίου με γιουγκοσλαβική καταγωγή και να γίνουν σεβαστά τα δικαιώματα της μειονότητάς μας.[...]».

(ΙΜΧΑ, Η ΕΠΕΚΤΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΣΚΟΠΙΩΝ ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΓΓΡΑΦΩΝ (1934-1992) ,ό.π, σελ. 51)

[15] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.58

[16] Βουκμάνοβιτς ΣβέτοζαρΤέμπο, Στέλεχος των παρτιζάνων, στενός συνεργάτης του Τίτο.

[17] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.245

[18] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.210

[19] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.211

[20] ΚΑΛΛΙΑΝΙΩΤΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ, στο συλλογικό, ΕΘΝΟΣ, ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ . ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΒΑΣΙΛΗΣ Κ ΓΟΥΝΑΡΗΣ, ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, ΑΘΗΝΑ, 2009, σελ. 129-130

[21] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.172

[22] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.171

[23] […]Μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας και παρά το γεγονός ότι το ΚΚΕ αποκήρυσσε το ΝΟΦ και τον σλαβομακεδονικό εθνικισμό, πολλοί κομμουνιστές-που τότε ήταν ακόμα «νόμιμοι»-, σε τοπικό επίπεδο, βοηθούσαν με όλα τα μέσα τους σλαβόφωνους, είτε ως δικηγόροι τους στα δικαστήρια, είτε ως μάρτυρες υπερασπίσεώς τους. […]Ενδεικτική της υποστήριξης των «νόμιμων» κομμουνιστών στους καταδιωκόμενους σλαβόφωνους είναι η περίπτωση του Σπυρίδωνα Καρμπαντίδη, κατοίκου του Μεσόκαμπου της Φλώρινας, πρόσφυγα από το Καρς του Καυκάσου. Ο Καρμπαντίδης (σύμφωνα με τη σχετική δικογραφία) «κατηγγέλθη επί εσχάτη προδοσία», ως «παλαιόν στέλεχος του ΚΚΕ συμπαθών τους οχρανίτας του χωρίου Μεσόκαμπος εις σημείον ώστε να εμφανίζηται και ως μάρτυς υπερασπίσεως αυτών ενώπιον του δικαστηρίου Δοσιλόγων». Σύμφωνα με το κατηγορητήριο ο Καρμπαντίδης συγκέντρωνε στο σπίτι του τις οικογένειες των «οχρανιτών», που οι άντρες βρίσκονταν στις φυλακές «ανακοινώνων διαφόρους ειδήσεις αίτινες δύνανται να προκαλέσωσι διατάραξιν της δημοσίας τάξεως και να εμβάλωσι σε ανησυχίας τους πολίτας, ως τούτο προκύπτει εξ όλων των μαρτυρικών καταθέσεων». (ΓΑΚ Φλώρινας, ΑΒΕ 27, ΑΕΕ ΔΙκ. 1.1, ΣΑΕ 2, Φ.2, (25/1/46)). Τελικά το δικαστήριο δέχτηκε ότι δεν διαπράχτηκε «εσχάτη προδοσία» αλλά παρέπεμψε τον κατηγορούμενο στο τριμελές πλημμελειοδικείο, «ως υπαίτιος του ότι το πρώτο δεκαπενθήμερο του Δεκεμβρίου 1945 ανακοίνωσε κατ ιδίαν ειδήσεις που δύνανται να προκαλέσουν διατάραξη της δημοσίας τάξης».( ΑΛΒΑΝΟΣ ΡΑΫΜΟΝΔΟΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ (1922-1949), (ΑΝΕΚΔΟΤΗ) ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΑΠΘ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2005, σελ. 416)

[24] ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΤΑΣΟΣ,Η ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ,ό.π., σελ. 201

& Σύμφωνα με τον Ι.Σ. Κολιόπουλο : «Δεν ήταν πρόθεση της Κυβερνήσεως να εξαπολυθούν τέτοιας εκτάσεως διώξεις εναντίον των Σλαβομακεδόνων. Οι δικαστικές διώξεις, όπως και οι επιθέσεις Δεξιών ενόπλων εναντίον σλαβομακεδονικών χωριών, ήσαν συνέπεια της αδυναμίας της Κυβερνήσεως να συγκρατήσει και να ελέγξει αποτελεσματικά όλα εκείνα τα στοιχεία στα οποία στηριζόταν και των οποίων ήταν όμηρος».

(ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ,ΛΕΗΛΑΣΙΑ ΦΡΟΝΗΜΑΤΩΝ (Β),ό.π., σελ. 32)

[25] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.216

[26] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, στο συλλογικό, ΟΙ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 1946,.ό.π., σελ.154

[27] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ,ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΙΑΝΟΥ. ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΤΙΣ ΠΑΡΑΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ (1944-1946),ΠΑΤΑΚΗ, ΑΘΗΝΑ, 2004, σελ.172

[28] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.172

[29] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, στο συλλογικό, ΟΙ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 1946 ,ό.π., σελ.155

[30] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, στο συλλογικό, ΟΙ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 1946 ,ό.π., σελ.155

[31] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ,ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΙΑΝΟΥ. ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΤΙΣ ΠΑΡΑΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ (1944-1946),ΠΑΤΑΚΗ, ΑΘΗΝΑ, 2004, σελ.174

[32] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, στο συλλογικό, ΟΙ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 1946 ,ό.π., σελ.155

[33] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ,ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΙΑΝΟΥ. ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΤΙΣ ΠΑΡΑΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ (1944-1946),ΠΑΤΑΚΗ, ΑΘΗΝΑ, 2004, σελ.174

[34] Στη συνεδρίαση της Ολομέλειας Μακεδονίας Θράκης του ΚΚΕ -15/6/1946- ο Ζαχαριάδης θα δηλώσει: «Μίλησα με υπευθύνους εκπροσώπους της ΝΟΦ, της Δημοκρατικής οργάνωσης που εκπροσωπεί στη χώρα μας την Μακεδονική μειονότητα και για μια ακόμη φορά δηλώνω κατηγορηματικά ότι ζήτημα αυτονομήσεως της Μακεδονίας για μας δεν υπάρχει, δι αυτό συνεργαζόμεθα αρμονικά με τη ΝΟΦ».

(παρατίθεται σε : Γ.Α.Λ., ,ό.π., σελ. 268)

[35] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.175

[36] «Μεταξύ του ΝΟΦ και Ανδρέα Τζήμα υπήρξεν στενή συνεργασία, δεδομένου ότι ο Τζήμας ήτο και ο επίσημος Πρεσβευτής του ΚΚΕ παρά τω ΚΚΓ».

(Γ.Α.Λ., Η ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΒΟΥΛΓΑΡΟΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΒΟΥΛΗ, Χ.Ε., ΑΘΗΝΑ, 1963, σελ.267)

[37] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.175

[38] ΑΛΒΑΝΟΣ ΡΑΫΜΟΝΔΟΣ, ΤΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΩΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΙ «ΕΘΝΙΚΟ» ΖΗΤΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ ’40, ό.π., σελ. 120

[39] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.164

& Αν και το ΚΚΕ κατηγορήθηκε έντονα από την κυβερνητική παράταξη ότι η συμμαχία του με το ΝΟΦ είχε σαφή στόχο την παραχώρηση της Μακεδονίας στη Γιουγκοσλαβία κανένα ντοκουμέντο δεν έχει εντοπιστεί που να βεβαιώνει ότι το ΚΚΕ συγκατατέθηκε επίσημα στην παραχώρηση της ελληνικής Μακεδονίας στον Τίτο, ως αντάλλαγμα της γιουγκοσλαβικής βοήθειας. (ΜΠΑΡΚΕΡ ΕΛΙΖΑΜΠΕΘ, Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΣΤΙΣ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ, ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2003, σ. 190)

& Σπυρίδων Σφέτας για τη συμφωνία ΚΚΕ- ΝΟΦ (14-10-1946): «[…]ΑΜ, Κ=2/21. Το πρωτότυπο είναι στην σερβική. Μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί κανένα ντοκουμέντο που να βεβαιώνει ότι το ΚΚΕ συγκατατέθηκε επίσημα στην παραχώρηση της ελληνικής Μακεδονίας στον Tito ως αντάλλαγμα της γιουγκοσλαβικής βοήθειας. Ωστόσο η γιουγκοσλαβική ηγεσία και πολύ περισσότερο η ηγεσία των Σκοπίων φαινόταν να αναμένει ότι ως αντάλλαγμα της βοήθειας το ΚΚΕ θα ικανοποιούσε τις βλέψεις του επί της ελληνικής Μακεδονίας». (ΣΦΕΤΑΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ, ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΟΙ ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΚΑΙ ΑΝΕΞΕΛΕΓΚΤΟΙ ΑΝΤΙΠΑΛΟΙ: ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΚΕ ΚΑΙ ΝΟΦ ΣΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ (1946-1949), περιοδικό ΒΑΛΚΑΝΙΚΑ ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ, τευχ.8,ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ,1996, σελ. 211-246)

& Ευάγγελος Κωφός για τη συμφωνία ΚΚΕ-ΝΟΦ: «[…] Από γιουγκοσλαβικής πλευράς, η ΛΔΜ οριζόταν οιωνεί συντονιστής της διοικητικής μέριμνας του αγώνα του ΚΚΕ στην Ελλάδα. Εκείνο που δεν έγινε γνωστό, είναι η τυχόν αντιπαροχή που δεσμεύτηκε να προσφέρει στο Μακεδονικό ο Ζαχαριάδης στον Τίτο σε περίπτωση νίκης .[…]» (ΚΩΦΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ, ΤΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1941-1950, στο συλλογικό: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ, ΤΟΜΟΣ ΙΣΤ’, ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕ, ΑΘΗΝΑ, 2000, σελ. 163)

[40] ΚΟΒΑΤΣΗΣ -ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΡΓΥΡΗΣ, ό.π., σελ. 75

[41] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.180

& Στη Στρατιωτική Διοίκηση του ΔΣΕ υπήρχαν τρεις αντιπρόσωποι-μέλη της ΚΕ του ΝΟΦ. Αυτοί ήταν α) Γουσόπουλος Μάκης , που θα φτάσει στο βαθμό του ΠΕ της 11ης Μεραρχίας του ΔΣΕ, β) Παπαϊωάννου Αχιλλέας, που θα φτάσει στο βαθμό του Ταξίαρχου του ΔΣΕ και γ) Βαϊνάς Παντελής , που θα φτάσει στο βαθμό του Μέραρχου της 11ης Μεραρχίας του ΔΣΕ.

(ΚΟΒΑΤΣΗΣ -ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΡΓΥΡΗΣ, σελ. 219)

&«Όμως κανένα από τα παραπάνω αιτήματα δεν έγινε δεκτό κατά τη συμφωνία της 14ης Οκτωβρίου 1946 ανάμεσα στο ΚΚΕ και στο ΝΟΦ , εκτός από το ότι ορισμένα στελέχη του ΝΟΦ (όπως ο Μητρόπουλος που έγινε το Νοέμβριο του 1946 μέλος του Μακεδονικού Γραφείου του ΚΚΕ), εντάχθηκαν στην ηγετική ομάδα του ΚΚΕ και στο επιτελείο του ΔΣΕ». (ΑΛΒΑΝΟΣ ΡΑΫΜΟΝΔΟΣ, ΤΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΩΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΙ «ΕΘΝΙΚΟ» ΖΗΤΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ ’40, ό.π., σελ. 120)

[42] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.234

[43] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ό.π., σελ.181

[44] ΣΦΕΤΑΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ, άρθρο σε, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 22-2-2009,ΑΦΙΕΡΩΜΑ 60 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΌ ΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ, ΑΘΗΝΑ, 2009

[45] ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΤΑΣΟΣ,Η ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ,ό.π., σελ. 207

[46] ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΤΑΣΟΣ, ό.π., σελ. 208

[47] ΡΙΣΤΟΒΙΤΣ ΜΙΛΑΝ,ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΠΟΥΛΚΕΣ . Η "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ" ΣΤΗ ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ 1945-1949, ΑΦΟΙ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗ,ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ,2006, σελ.21

[48] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, στο συλλογικό, Ο ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ,ό.π., σελ. 225

[49] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, στο συλλογικό, ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ.ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ. ΕΠ. ΒΑΣΙΛΗΣ Κ ΓΟΥΝΑΡΗΣ -ΙΑΚΩΒΟΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ,ΠΑΤΑΚΗ, ΑΘΗΝΑ, 2004, ΣΕΛ. 50

[50] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΙΑΝΟΥ. ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ (1947-1949),ΠΑΤΑΚΗ,ΑΘΗΝΑ,2007, σελ. 144

[51] ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ, ΚΑΤΑΘΕΣΙΣ "ΦΑΝΗ" ΤΑΓΜΑΤΑΡΧΟΥ Α2 ΓΡΑΦΕΙΟΥ Γ.Α. ΣΥΜ/ΤΩΝ, Χ.Ε., ΑΘΗΝΑ, 1949, σελ.30

[52] ΣΙΑΠΕΡΑΣ ΚΩΣΤΑΣ,ΜΥΣΤΙΚΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΟΥ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ,Γλάρος,Αθήνα,1990, σελ. 13

[53] ΚΟΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ- ΣΦΕΤΑΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ,ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ,ό.π., σελ. 28

& ΜΠΡΑΜΟΣ ΚΩΣΤΑΣ, ό.π., σελ. 191

[54] Βλ. 2ον Συνέδριον ΝΟΦ ( 27 Μαρτίου 1949)

(Γ.Α.Λ., ό.π., σελ. 280)

& ΜΠΡΑΜΟΣ ΚΩΣΤΑΣ, ό.π., σελ. 199

[55] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΙΑΝΟΥ. ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ (1947-1949),ΠΑΤΑΚΗ,ΑΘΗΝΑ,2007, σελ. 41

[56] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΙΑΝΟΥ. ,ό.π., σελ. 42

& ΜΠΡΑΜΟΣ ΚΩΣΤΑΣ, ό.π., σελ. 199

[57] ΜΠΡΑΜΟΣ ΚΩΣΤΑΣ, ό.π., σελ. 200

[58] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ, ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΙΑΝΟΥ. ,ό.π., σελ.51