ΕΩΣ ΕΔΩ... [ΠΕΡΙ ΕΚΘΕΣΗΣ ΟΥΑΛΑΣ]

ΧΑΓΚΕΝ ΦΛΑΙΣΕΡ

Αναδημοσίευση από: ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 31 Ιανουαρίου 2010 ,

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=312707&ct=47&dt=31/01/2010

Η αναφερόμενη βιβλιοκρισία μου ενόχλησε τον δικηγόρο Π. Μακρή-Στάικο[1] και τους συνηγόρουςτου από το αυτοαποκαλούμενο «νέο κύμα» της πρόσφατης ιστοριογραφίας. Όποιος διαβάζει τα οργίλα δημοσιεύματά τους[2] εύκολα καταλαβαίνει ποιοι έχασαν την ψυχραιμία τους, αφού αποφεύγουν συστηματικά να απαντήσουν σε ερωτήματα, ξεφεύγοντας σε παραπλήσια σημεία ή διαστρεβλώνοντας δικολαβικά τα λόγια μου. Κουράζει ο επαναλαμβανόμενος ισχυρισμός τους ότι τάχα αποδοκίμασα τη δημοσίευση της έκθεσης Ουάλας, ενώ απλά απόρησα γιατί άραγε «ξέθαψαν», δηλαδή ξανάφεραν με φανφάρες στην επιφάνεια, έναπρο πολλού γνωστό ντοκουμέντο: με έναν ελλιπέστατο και στρεβλό σχολιασμό. Ετσι, π.χ., δεν αναφέρθηκαν (έστω διαφωνώντας) στις αποδεδειγμένες ευθύνες του Ουάλας (συμπράττοντας με τον πρέσβη Λήπερ) για το ναυάγιο της αντιστασιακής αντιπροσωπείας στο Κάιρο. Το ναυάγιο αυτό- σύμφωνα με τους περισσότερους αναλυτές, ανάμεσά τους ο πολύς Κρις Γούντχαους - οδήγησε στο ξέσπασμα του κατοχικού Εμφυλίου.

Δεν απάντησα στην πρώτη, απαράδεκτου ύφους, επιστολή του Στάικου (Τα Νέα, 5.12.2009). Εκείνος και οι υποστηρικτές του, μόλις δεχθούν κριτική σχετικά με τις μεθόδους και τα ευρήματά τους, σπεύδουν να συνδυάσουν τη δική τους, συχνά χοντροκομμένη, επιθετικότητα με τον ρόλο του θύματος δήθεν «κακόβουλων» επιθέσεων- πάλιν χωρίς να απαντήσουν επί της ουσίας. Χαρακτηριστική η ανούσια «ανταπάντηση» του Στάθη Καλύβα (Το Βήμα, 24.1.2010)- εκ του ασφαλούς, αφού είχα ξεκαθαρίσει ότι η απάντησή μου (10.1.2010) ήταν τελειωτική! Τώρα ο Στάικος προσπαθεί να θολώσει τα νερά σε ένα ζήτημα που ήδη σχολιάζω στο νέο (4ο) τεύχος του Αthens Review of Βooks: Από την ελληνική έκδοση του Στάικου λείπουν τα κεφάλαια που τώρα ο ίδιος ομολογεί με μισόλογα!
Δύσκολα όμως μπορώ να φανταστώ πως απλώς «ξεχάστηκαν» ή δεν εντοπίστηκαν, αφούτόση επιπολαιότητα θα ήταν ασυγχώρητη ακόμη και σε προπτυχιακή σεμιναριακή εργασία. Πολλάκις ασυγχώρητη θα ήταν μια τέτοια εξήγηση για έναν φτασμένο επιστήμονα (δικηγόρο με φιλοδοξίες ιστοριοδίφη), που διαθέτει μάλιστα ως ανεπίσημο «επιβλέποντα» τον καθηγητή Καλύβα, τον οποίο τώρα επιχειρεί να καλύψει. Και πάλι αδυνατώ να φανταστώ ότι ο συνάδελφος «δέχθηκε με χαρά» να συντάξει, εντελώς αδόκιμα, «βαθυστόχαστη» εισαγωγή, χωρίς να ελέγξει το διαφημιζόμενο «είδος». Δηλαδή ο «διεθνούς φήμης»- όπως μονότονα επαίρεται- Καθηγητής παρέλειψε, στην πλούσια βιβλιοθήκη του Υale, να ρίξει έστω μια συγκριτική ματιά στην (πλήρη) έκδοση του έγκριτου ιστορικού Richard Clogg; Αντιθέτως με την προσπάθεια του Στάικου- με σκοπό να μετριάσει τις ευθύνες του- ποτέ δεν υπήρχαν δύο εκθέσεις, αλλά μια πλήρης και μια «κουτσουρεμένη» εκδοχή της ίδιας. Στην ενδοϋπηρεσιακή αλληλογραφία συχνά κοινοποιούνται συντομευμένες εκδοχές, ιδίως όταν οι αποστολείς δεν θέλουν να πληροφορηθούν οι αναγνώστες όλο το περιεχόμενο. Εμπειροι ερευνητές το γνωρίζουν και εξετάζουν γι΄ αυτό το ευρύτερο πεδίο. Εντούτοις ούτε το «ελαφρυντικό» του ερασιτεχνισμού του μπορεί να επικαλεστεί ο Στάικος, από τη στιγμή που χρησιμοποίησε (επικρίνοντάς το μάλιστα!) το κείμενο στην άψογη έκδοση του Clogg. Απαράδεκτη είναι η βολή του «αχρωμάτιστου» Στάικου περί «μάλλον χρωματισμένης πολιτικά εισαγωγής» του φιλελεύθερου Clogg, με την προσφιλή στο «νέο κύμα» μέθοδο να καταγγέλλει αντίπαλες φωνές όλου του φάσματος για αριστερή ή ακόμη και «σταλινική» προκατάληψη!

Οπως διευκρίνισα ήδη, υπάρχουν δύο εξηγήσεις: τσαπατσουλιά ή λογοκρισία (καθώς τα εξαφανισθέντα κεφάλαια δεν προσφέρονται στην προφανή στόχευση, την καταγγελία δηλαδή των όποιων αμαρτιών του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, ενώ αντίθετα αποκαλύπτουν το εύρος των ενδοβρετανικών υπονομεύσεων, με πρωταγωνιστή τον Ουάλας. Ιδίως στο κεφ.

11 εισηγείται τον ευνουχισμό της μισητής στον Λήπερ SΟΕ, με το εύκολα αναγνωρίσιμο ύφος του πρέσβη). Και οι δύο εξηγήσεις είναι καταδικαστέες, εντούτοις ελπίζω να ισχύει εκείνη που τώρα πλέον δίνει ο Στάικος, αφού- όπως ο ίδιος λέει - αργά αντελήφθη τι του συμβαίνει... Καλό θα ήταν οι ευκαιριακοί παν-επιστήμονες να μη θεωρούν την ιστοριογραφία ξέφραγο αμπέλι, όπου με online παραγγελία ενός τεκμηρίου, μεταφραστική δουλειά και μια «επώνυμη» εισαγωγή κατασκευάζεις «εκδοτικό γεγονός». Ας το καταλάβουν για να μην εκτεθούν περισσότερο!

Εως εδώ λοιπόν, δεν πρόκειται να επανέλθω.






[1] ΜΑΚΡΗΣ- ΣΤΑΙΚΟΣ ΠΕΤΡΟΣ «Νέα Κύματα» και παλιά μυθεύματα,

Γράφει ο Πέτρος Στ. Μακρής Στάικος

Σάββατο, 5 Δεκεμβρίου 2009 http://www.tanea.gr/default.asp?pid=30&ct=19&artid=4549694

ΑΝΑΨΕ ΦΩΤΙΕΣ Η ΕΚΘΕΣΗ ΠΟΥ ΣΥΝΕΤΑΞΕ ΤΟ 1943 ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΕΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ
Ο 30ΧΡΟΝΟΣ ΑΠΕΣΤΑΛΜΕΝΟΣ ΤΟΥ ΦΟΡΕΪΝ ΟΦΙΣ ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΟΥΑΛΑΣ. ΣΥΜΦΩΝΑ
ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Χ. ΦΛΑΪΣΕΡ ΚΑΙ Η.
ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟ («ΒΙΒΛΙΟΔΡΟΜΙΟ» 28/11/2009), Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΟΥΑΛΑΣ
ΥΠΗΡΞΕ ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ
ΤΟΥ ΕΑΜ ΚΑΙ ΣΥΝΑΚΟΛΟΥΘΑ ΓΙΑ ΤΟ ΞΕΣΠΑΣΜΑ ΤΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ, ΚΑΘΩΣ
ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟΝ ΘΡΟΝΟ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Β΄. ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ,
ΠΟΥ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΤΟΥΣ, ΔΙΝΟΥΝ Ο
ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗΣ- ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ-ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ Π. ΜΑΚΡΗΣ-ΣΤΑΪΚΟΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΣΤΟ ΓΕΪΛ ΣΤ. ΚΑΛΥΒΑΣ, ΠΟΥ ΥΠΟΓΡΑΦΕΙ ΤΗΝ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ. ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ Ο Π. ΜΑΚΡΗΣ-ΣΤΑΪΚΟΣ ΜΙΛΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΚΕΣ
ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ, ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΑ ΜΕ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΟ «ΒΙΒΛΙΟΔΡΟΜΙΟ»


Με την πεποίθηση ότι η δημοσιοποίηση αγνώστων όσο και σημαντικών κειμένων που αφορούν γεγονότα της κατοχικής περιόδου συμβάλλει στην κατανόηση της εποχής εκείνης, μετέφρασα την- μέχρι πρόσφατα- απόρρητη έκθεση του David Wallace σχετικά με την βρετανική πολιτική και τα αντιστασιακά (ορθότερα: ανταρτικά) κινήματα στην Ελλάδα. Το μεταφρασμένο κείμενο, με σύντομες παρατηρήσεις μου και ένα εισαγωγικό σημείωμα του καθηγητή Στάθη Καλύβα, κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο από τις Εκδόσεις Ωκεανίδα.
Στο «Βιβλιοδρόμιο» της 28.11.2009, μάλιστα δε στο «σαλόνι» του, οι κ. Fleischer και Νικολακόπουλος ασχολούνται τόσο με την έκθεση Wallace όσο και με το πρόσωπό μου. Στο απυρόβλητο δεν μένει ούτε ο Στάθης Καλύβας, ο οποίος εμφανίζεται ως, δήθεν, συνεπιμελητής του βιβλίου.

Κεντρικό σημείο της πολεμικής του κ. Fleischer αποτελεί η άποψή του ότι ο David Wallace, με την έκθεση και τη δράση του στο Κάιρο, τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 1943, έπεισε τον Reginald («Rex») Leeper (πρέσβη της Μ. Βρετανίας στην εξόριστη ελληνική κυβέρνηση) να αλλάξει άποψη και να αποκρούσει το πολιτικό αίτημα των έξι «αντιπροσώπων» των αντιστασιακών οργανώσεων για την μη επιστροφή του βασιλέως Γεωργίου Β΄ στην Ελλάδα πριν από την διεξαγωγή δημοψηφίσματος. Σύμφωνα με την συλλογιστική του κ. Fleischer, περαιτέρω συνέπεια του γεγονότος αυτού υπήρξε το να πεισθεί το ΕΑΜ (βλ. το ΚΚΕ) ότι οι Βρετανοί θα επαναφέρουν τον βασιλέα «με τη βία», κάτι που προκάλεσε τον εμφύλιο πόλεμο τον Οκτώβριο του 1943. Επομένως, μας λέει ο κ. Fleischer, ο Wallace υπήρξε «ο μοιραίος άνθρωπος» για την Ελλάδα και, συνεπώς, απορεί για τον λόγο της προβολής του μέσω του βιβλίου μου.

Μύθοι της Αριστεράς

Το οικοδόμημα του κ. Fleischer αποτελεί, δυστυχώς, αναπαραγωγή ενός μύθου της Αριστεράς, στη διαμόρφωση του οποίου συντέλεσε αποφασιστικά ο ίδιος. Όπως προκύπτει από το βιβλίο του Στέμμα και Σβάστικα (τ. 2, σ. 194), ο κ. Fleischer γνωρίζει- ήδη από το 1996- πως από τις αρχές Αυγούστου του 1943 το ΚΚΕ αρχίζει να προετοιμάζεται για την βίαιη κατάκτηση της εξουσίας και ότι ο στρατιωτικός του εγκέφαλος, ο Έκτωρ Μακρίδης καλείται να συντάξει σχέδιο κατάληψης της πρωτεύουσας, με άξονα το τρίγωνο Μακρυγιάννη- Φιλοπάππου- Θησείο. Γνωρίζει, εξάλλου, πως την ίδια εποχή οι Γιάννης Ιωαννίδης και Δημήτρης Γληνός αποφασίζουν την σύνταξη καταλόγων προγραφών που σε λίγο θα παραδοθούν στην ΟΠΛΑ, τούτο δε με βάση το σκεπτικό του Ιωαννίδη, «επανάσταση κάνουμε». Αυτό που- ειλικρινά ή μη, άγνωστο- εμφανίζεται να αγνοεί στο βιβλίο του ο κ. Fleischer, είναι ο λόγος για την αιφνίδια κινητοποίηση του ΚΚΕ. Και αν όμως τον αγνοούσε το 1996, αποκλείεται να μην τον γνωρίζει σήμερα. Σύμφωνα με την έκθεση Μακρίδη, όπως την δημοσίευσε ο Γρηγόρης Φαράκος ( Ο ΕΛΑΣ και η Εξουσία, Β΄, σ. 108 και εξ.), ήδη από τον Ιούλιο του 1943 η ηγεσία του ΚΚΕ ανέμενε αποχώρηση των Γερμανών από την Ελλάδα το φθινόπωρο. Στη συνέχεια: Ο Μακρίδης συντάσσει το σχέδιο, τον Οκτώβριο αρχίζουν οι δολοφονίες της ΟΠΛΑ στις συνοικίες της πρωτεύουσας, διανέμονται όπλα στον εφεδρικό ΕΛΑΣ και στα ανώτερα κλιμάκια της ΕΠΟΝ «κατεβαίνει» η γραμμή «πάμε για κατάληψη της εξουσίας». Ταυτόχρονα εκδηλώνεται και η απρόκλητη επίθεση του ΕΛΑΣ κατά του Ζέρβα, έτσι ώστε να περιέλθει υπό την κατοχή του η περιοχή του ΕΔΕΣ. Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, όλα αυτά ουδεμία σχέση έχουν με τον David Wallace και την αναφορά του.
Συμπληρωματικά: Στην φωτογραφία που συνοδεύει το κείμενο του κ. Fleischer, η λεζάντα περιέχει την άποψη του Wallace για τους αντάρτες του ΕΛΑΣ και τον «στρατηγό» Στέφανο Σαράφη. Η επιλογή του κειμένου (προφανώς από τον ίδιο) δεν είναι τυχαία, αποσκοπεί δε στην κατάδειξη της μεροληψίας της έκθεσης. Ιδού, λοιπόν, τι γράφει ο νεαρός Βρετανός για τον Άρη Βελουχιώτη: «Πολύ ευπαρουσίαστος, πραγματικά ατρόμητος, αληθινός ηγέτης, είναι ήρωας για τους άνδρες του ΕΛΑΣ. Είναι φιλικός, ευχάριστος και διαθέτει μεγάλη αίσθηση του χιούμορ». Η τελευταία μου παρατήρηση σχετικά με τον κ. Fleischer αφορά τους δήθεν «πανηγυρισμούς του δίδυμου Καλύβα/Μακρή-Στάικου» για τις συνέπειες της έκθεσης Wallace. Με λύπη μου διερωτώμαι πώς ένας καθηγητής πανεπιστημίου καταντάει να γράφει παρόμοιες ανοησίες, προκειμένου να δυσφημήσει τους ιδεολογικούς του αντιπάλους.

[2] ΜΑΚΡΗΣ-ΣΤΑΙΚΟΣ ΠΕΤΡΟΣ «Λαθραία λογοκρισία» και άλλα ατοπήματα

ΠΕΤΡΟΣ ΣΤ. ΜΑΚΡΗΣ-ΣΤΑΙΚΟΣ | Κυριακή 31 Ιανουαρίου 2010

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=312706&ct=47&dt=31/01/2010

Στο «Βήμα της Κυριακής» (10.1.2010) δημοσιεύθηκε άρθρο του Ηagen Fleischer, με τίτλο «Κόκκινη» και «μαύρη» βία. Τo κείμενο αποτελεί απάντηση σε δημοσίευμα του καθηγητή Στάθη Καλύβα («Το Βήμα της Κυριακής», 20.12.2009) σχετικά με την οξεία αντίδρασή του στην εκ μέρους μου μετάφραση και δημοσίευση τής, μέχρι πρόσφατα, απόρρητης έκθεσης του ταγματάρχη David Wallace, με τίτλο Βρετανική Πολιτική και Αντιστασιακά Κινήματα στην Ελλάδα (εκδόσεις Ωκεανίδα, 2009). Οι εις βάρος μου ισχυρισμοί του Fleischer, με υποχρεώνουν να απαντήσω.

Οταν τον Νοέμβριο του 2007 πληροφορήθηκα πως ο φάκελος με την έκθεση Wallace είχε, επιτέλους, δοθεί στη δημοσιότητα, τον παρήγγειλα αμέσως στα Βρετανικά Εθνικά Αρχεία. Οι τριάντα, περίπου, σελίδες του που έλαβα online, περιείχαν την έκθεση, τη σχετική αλληλογραφία του Reginald Leeper, ακόμη δε και χειρόγραφα του Wallace, με διορθώσεις και οδηγίες προς κάποια δακτυλογράφο. Το καλοκαίρι του 2009 μετέφρασα το κείμενο της έκθεσης και αφού εξασφάλισα τη δημοσίευσή της από τον εκδοτικό οίκο Ωκεανίδα παρακάλεσα τον καθηγητή Στάθη Καλύβα να γράψει ένα εισαγωγικό σημείωμα, κάτι που πρόθυμα έπραξε, χωρίς να έχει οποιαδήποτε ανάμειξη στη μετάφραση ή στα κείμενά μου που τη συνοδεύουν. Τις ίδιες, εξάλλου, ημέρες έφθασε στα χέρια μου το βιβλίο του καθηγητή Richard Clogg,Greece 1940-1949. Οccupation,Resistance,Civil War, όπου η έκθεση βρίσκεται δημοσιευμένη στα αγγλικά. Η παραπομπή του Clogg στον ίδιο φάκελο με εμένα, η εκ μέρους μου κατοχή του αντιγράφου του από τα Βρετανικά Αρχεία, μαζί δε και το πανομοιότυπο των πρώτων κεφαλαίων της δικής του έκθεσης με εκείνα της δικής μου, με απέτρεψαν από το να ελέγξω αν τα κείμενά μας συνέπιπταν απόλυτα. Όπως, όμως, πλέον αποδεικνύεται, ο Wallace- για άγνωστους λόγους- υπέβαλε δύο εκθέσεις, μία από τις οποίες είναι πιο εκτεταμένη και περιλαμβάνει, επιπλέον, μια παράγραφο και δύο κεφάλαια, τα 11 και 12. Όπως, επίσης, μου έγινε πρόσφατα γνωστό, η έκθεσή του με τα 10 κεφάλαια (όπως το δικό μου αντίγραφό της) δημοσιεύθηκε το 1998, σε πολύτομη σειρά με βρετανικά αρχειακά κείμενα, που βρίσκεται στη βιβλιοθήκη πολλών ιστορικών.

Παρ΄ όλα όσα αναφέρω στον πρόλογο του βιβλίου μου, παρ΄ όλη την απάντησή μου στο πρώτο του εις βάρος μου λιβελλογράφημα, παρ΄ όλη δε και την απάντηση του Στάθη Καλύβα, ο Fleischer εξακολουθεί να υπονοεί πως δεν είμαι εγώ εκείνος που μετέφρασε την έκθεση και επιμένει πως αυτή αποτελεί έργο του Καλύβα «ή/και των συν αυτώ». Ο ίδιος, εξάλλου, επισημαίνει στον αναγνώστη του τα ακόλουθα σπαρακτικά: Επιπλέον ο Καλύβας ή/και οι συν αυτώ- όλοι αυτοανακηρυχθέντες θεματοφύλακες της ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ έρευνας- ΛΟΓΟΚΡΙΝΑΝ την από το 2002 δημοσιευμένη έκθεση: αφαιρώντας λαθραία από τη μετάφραση (τα «άβολα»;)κεφάλαια! Η μομφή της «λογοκρισίας» εναντίον εκείνου που δημοσιεύει ένα ιστορικό κείμενο είναι πολύ βαριά. Και γίνεται βαρύτερη όταν ο Fleischer τον κατηγορεί ότι περιέκοψε τμήματα του κειμένου που, ενδεχομένως, «δεν βολεύουν», δηλαδή δεν εξυπηρετούν τους, δήθεν, μεροληπτικούς στόχους του. Μετά το συκοφαντικό του δημοσίευμα και αδυνατώντας να αντιληφθώ τι συμβαίνει, προσέφυγα στο κείμενο του Clogg, όπου και βρήκα τα τμήματα που έλειπαν από το δικό μου αντίγραφο της έκθεσης Wallace, αυτά, δηλαδή, που είχα, δήθεν, «λογοκρίνει» επειδή, ενδεχομένως, «δεν βόλευαν». Ιδού, λοιπόν, τι «αφαίρεσα... λαθραία»:

Στην τελευταία παράγραφο του κεφαλαίου 10 ο Wallace αποκαλύπτει πως, προτού οι έξι αντιπρόσωποι φύγουν για το Κάιρο, ο Εddie Μyers τούς δήλωσε ότι συμφωνεί απόλυτα μαζί τους πως ο Γεώργιος Β΄ δεν πρέπει να επιστρέψει στην Ελλάδα πριν από δημοψήφισμα. Αλλά και ότι ένας από τους σκοπούς της αποστολής τους, όπως και της δικής του, είναι η προσπάθεια να πείσουν σχετικά τη βρετανική κυβέρνηση. Το κεφάλαιο 11 τιτλοφορείται SΟΕ και περιλαμβάνει οξύτατη επίθεση κατά της βρετανικής μυστικής αυτής υπηρεσίας, ενώ το κεφάλαιο 12, το τελευταίο, αφορά και πάλι τον Μyers, ενώ το δεύτερο τμήμα του αποτελεί ύμνο για τους Έλληνες.

Η πολεμική του Fleischer εναντίον μου και εναντίον του Στάθη Καλύβα ξεκίνησε με τη μομφή ότι «ξεθάψαμε» την έκθεση Wallace. Σύμφωνα με το δεύτερο, επίσης αβάσιμο, σκέλος της, ο Wallace υπήρξε ο υπαίτιος του εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα και, επομένως, η έκθεσή του δεν έπρεπε να δημοσιευθεί.

Τελικά, όταν οι κατηγορίες του έπεσαν στο κενό, ο Fleischer έχασε την ψυχραιμία του. Και προκειμένου να περισώσει το κύρος του, αναζήτησε σανίδα σωτηρίας στο βιβλίο του Clogg, έτσι ώστε να κατασκευάσει τον εναντίον μου θλιβερό ισχυρισμό περί «λογοκρισίας». Τελικά, προς τι αυτός ο κατήφορός του;