Ο ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ 1940-1950

1940 11 1 Βομβαρδισμός της Κέρκυρας , της Κορίνθου , της Θεσσαλονίκης , της Λάρισας , της Πάτρας από τους Ιταλούς 214 Εμείς οι Έλληνες
1940 11 3 Άφιξη βρετανικών δυνάμεων στην Κρήτη 214 Εμείς οι Έλληνες
1940 11 6 Το ανοιχτό γράμμα του Νίκου Ζαχαριάδη "προς τον λαό της Ελλάδα" δημοσιεύτηκε στον Αθηναϊκό Τύπο στις 2 Νοέμβρη 1940 και έγινε γνωστό στην Ελλάδα. Οι φυλακισμένοι και εξόριστοι κομμουνιστές που έφθαναν περίπου τι δύο χιλιάδες και βρίσκονταν σε 22 ειδικές φυλακές, στρατόπεδα και ξερονήσια, τάχθηκαν αμέσως αλληλέγγυοι με το ανοιχτό γράμμα του αρχηγού τους και γραπτά ή προφορικά διατύπωσαν το αίτημα της απελευθέρωσης και αποστολής στο μέτωπο για να πολεμήσουν τον επιδρομέα. Η ομάδα Ακροναυπλίας υπέβαλε στο πνεύμα αυτό άλλα δύο υπομνήματα (6 και 13 Νοέμβρη 1940). Εξαίρεση αποτέλεσε η ομάδα εξορίστων του Αη Στράτη (περί τους 230) και η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ. και από του δύο το γράμμα αυτό θεωρήθηκε πλαστό, κατασκεύασμα της ασφάλειας του Μεταξά για να εκτεθεί το ΚΚΕ. 9 Παπαναγιώτου Αλέκος
1940 11 14 Αντεπίθεση του ελληνικού στρατού. Απώθηση των Ιταλών από το ελληνικό έδαφος. 214 Εμείς οι Έλληνες
1940 11 18 Ο στρατιώτης Καντζάδης Θεόφιλος , στρατιώτης του 28 ου Συντάγματος Πεζικού , γεννηθείς εις Ποντοκώμη το 1916 ,σκοτώνεται στην περιοχή Ιβάν. ( Στα μέσα Νοεμβρίου 1940 εκδηλώθηκε συντονισμένη επίθεση για την κατάληψη της Κορυτσάς από τις δυνάμεις του Γ Σώματος Στρατού, 14-23 Νοεμβρίου , με τη συμμετοχή μεταξύ των άλλων και των 28ου , 33ου , 9ου Συνταγμάτων Πεζικού.[...] η μάχη για την κατάληψη του φυσικού οχυρού Ιβάν-Μοράβα , που κάλυπτε τον οδικό άξονα της Κορυτσάς , στοίχισε τη ζωή σύμφωνα με μέτριους υπολογισμούς σε 34 αξιωματικούς και 590 οπλίτες[...] [σελ 18]) 285 Εταιρία Μακεδονικών Σπουδών
1940 11 20 Προσχώρηση της Ουγγαρίας στις δυνάμεις του Άξονα 235 Εμείς οι Έλληνες
1940 11 22 Κατάληψη της Κορυτσάς από τον ελληνικό στρατό 214 Εμείς οι Έλληνες
1940 11 23 Προσχώρηση της Ρουμανίας στις δυνάμεις του Άξονα 235 Εμείς οι Έλληνες
1941 11 3 Γερμανική έκθεση για το μήνα Οκτώβριο 1941 αναφέρει ότι εκτελέστηκαν 442 άτομα , απαγχονίστηκαν 10 , καταστράφηκαν 6 χωριά ως βάσεις ανταρτών , ενώ φυλακίστηκαν 68 σε σύνολο 164 εγκλείστων στο στρατόπεδο "Παύλος Μελάς" 106 Δορδανάς Στράτος
1941 11 17 Γίνεται η πρώτη μεγάλη , πολυήμερη παμφοιτητική απεργία . 156 Φαράκος Γρηγόρης
1941 11 25 Μετά την ταχεία προέλαση των γερμανικών στρατευμάτων στη Σοβιετική Ένωση ο Τσολάκογλου , βέβαιος πια για τη γερμανική νίκη , δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι "η Ελλάς ως μήτηρ του πολιτισμού ευρίσκεται ολοψύχως παρά το πλευρόν των μαχομένων κατά του κομμουνιστικού μιάσματος". 58 Χονδοματίδης Ιάκωβος
1942 11 0 Το Κούρτσοβο [Λιβερά Κοζάνης] , ένα ξεχασμένο χωριό με λιγοστούς κατοίκους , κάπου πίσω από την Ποντοκώμη , χωμένο κυριολεκτικά μέσα στα ψηλά βουνά , δεν πατιόταν από γερμανική μπότα. […]Πρόσφερε σιγουριά και το διάλεξαν για το συνέδριο.Προδόθηκαν όμως και πιάστηκαν σαν τους ποντικούς στην φάκα . [...] Η πολιτική αντιστασιακή οργάνωση Ποντοκώμης , που ξεχώριζε από τα γύρω χωριά , μόλις πληροφορήθηκε το νέο , έστειλε μέσα στο φρικτό σκοτάδι άνδρες και γυναίκες , να σώσουν ίσως κανένα τραυματία. 51 Παναγιωτίδου Τιτίκα
1942 11 7 (Έως 8/11/1942) Operation Torch. Απόβαση συμμαχικών δυνάμεων υπό τον στρατηγό Ντουάιτ Αϊζενχάουερ στο Μαρόκο και την Αλγερία 237 Εμείς οι Έλληνες
1942 11 11 Κατάληψη του ελεύθερου τμήματος της Γαλλίας από τους Γερμανούς 237 Εμείς οι Έλληνες
1942 11 17 Σε συζήτηση στη Βουλγαρική Λέσχη Θεσσαλονίκης , ο πρόεδρός της Σιάνοφ ανέφερε ότι μετά την εξέλιξη των πολεμικών γεγονότων στην Αφρική υπέρ των Αγγλοαμερικανών , τα μέλη της Λέσχης θα έπρεπε να είναι έτοιμα για αναχώρηση στη Βουλγαρία. 37 Καρδάρας Χρήστος
1942 11 25 Ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοπόταμου από 150 άνδρες του ΕΛΑΣ , 60 του ΕΔΕΣ και 12 Άγγλους Σαμποτέρ. Ο στρατηγός Ζέρβας θα διευθύνει την επιχείρηση. Άγγλοι Γουντχάουζ και Μάγιερς. 34 Ντομινικ Έντους
1942 11 25 Μάχη στο Γοργοπόταμο. Σκληρή μάχη και εξουδετέρωση της Ιταλικής φρουράς της Γέφυρας του Φοργοπόταμου από 150 αντάρτες υπό τους Άρη Βελουχιώτη και Ναπολέοντα Ζέρβα. Ανατίναξη της γέφυρας από τη δωδεκαμελή ομάδα "Harling" του Βρετανού ταξίαρχου Έντι Μάγιερς. Διακοή της σιδηροδρομικής σύνδεσης έως τον Ιανουάριο 216 Εμείς οι Έλληνες
1942 11 30 Τα νέα από τις ήττες του Άξονα στη Βόρεια αφρική προκάλεσαν ένα κύμα από φήμες περί απελευθέρωσης που απλώθηκαν σε όλη τη χώρα. Ξαφνικά οι στενοί δρόμοι του κέντρου της Αθήνας γέμισαν με αγαθά που για μήνες δε βρίσκονταν πουθενά. Καθώς οι τιμές έπεφταν ένας ξένος παρατηρητής έβγαλε το πικρό δίδαγμα : " Κρέας : από τις 20με 25 στις 6 χιλιάδες (δραχμές) . Πατάτες από τις 8 στις 3 χιλιάδες. Φασόλια από τις 15 στις 4 με 5 χιλιάδες . Το ίδιο για τα ρούχα , τα υφάσματα , τα παπούτσια κλπ . Το συμπέρασμα απ' αυτό είναι προφανές. Ενώ ολόκληρος ο κόσμος αγωνιούσε για τη μοίρα του ελληνικού λαού , οι Έλληνες πλούτιζαν με το αίμα των αδελφών τους.[...]" 86 Μαζάουερ Μαρκ
1942 11 30 (τελευταία Κυριακή του Νοέμβρη) "Οι παοτζήδες , με πείσμα , χρησιμοποιώντας τα όπλα έσπρωχναν τους άνδρες [του χωριού Ποντοκώμη] και τους οδηγούσαν στην πλατεία και μετά στο σχολείο .[…]Τους μάζευαν από τα σπίτια , τους δρόμους , την εκκλησία. Φάνηκε ο καπετάν Παντελής [ΠΑΟ , υπεύθυνος περιοχής Μαυροδενδρίου-Μελισσίων], ένας χοντρός άξεστος άντρας , ώριμος στην ηλικία , και πρόσταξε όλοι οι όμηροι να μπουν στη σειρά και να ξεκινήσουν. [...] Καμιά τριανταριά άντρες και γω[η Τιτίκα] μαζί τους , ακολουθούμε φοβισμένοι τους Έλληνες προδότες.[...] Μια αγριεμένη φωνή από πίσω διέταξε: τραβήξτε ίσια για τον Τζουμά [Χαραυγή Κοζάνης] . Ένα κάρο με δυο όμορφα καφετιά άλογα, που το 'σερναν λυπημένα μπήκε μπροστά από τους ομήρους. Το οδηγούσε ο Τσαλπούρ από την Ποντοκώμη.[...]Ένα κλειστό γερμανικό φορτηγό ερχόταν από το χωριό Τζουμά . Συναντήθηκαν κοντά στον μεγάλο πλάτανο , στην τσακισμένη βρύση , όπου τα μικρά παιδιά το καλοκαίρι βουτούσαν γυμνά στο δροσερό νερό της. [...]Η τέντα του αυτοκινήτου σηκώνεται , η βαριά σιδερένια πόρτα της καρότσας κατεβαίνει και ένας ένας οι όμηροι στριμώχνονται μέσα στο μεγάλο γερμανικό αυτοκίνητο. [...][οι γυναίκες που ακολουθούσαν] έπεφταν κάτω χτυπιόταν , έκλαιγαν τσίριζαν, καταριόταν , δεν μπορούσαν να πλησιάσουν.[...] Πάνω στην ώρα ο καπετάν Παντελής φτάνει και προστάζει [...]Πήγαινε στο κάρο εσύ." [η Τιτίκα θα επιστρέψει στην Ποντοκώμη , λόγω της μικρής της ηλικίας μετά από παρέμβση του θείου της Αλέκου Γεωργιάδη , με το κάρο του Τσαλπούρ και θα συναντηθεί με τη μάνα της στο κέντρο του χωριού , στο καφενείο του Βάσου Μιχαηλίδη όπου είχε συγκεντρωθεί όλο το χωριό. Σύντομα , με τη μάνα της Μαρίκα θα φύγουν στο "βουνό"] 55 Παναγιωτίδου Τιτίκα
1942 11 30 Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Λογοθετόπουλου. Οι Γερμανοί έπαυσαν τον Τσολάκογλου διότι ζήτησε ελευθερία στον ανασχηματισμό της κυβέρνησης και αναστολή των αυθαιρεσιών των δυνάμεων κατοχής 216 Εμείς οι Έλληνες
1943 11 0 Ιδρύεται στο ΣΝΟΦ (τον Οκτώβριο στην Καστοριά και το ΝΟΕ στη Φλώρινα)Σλαβομακεδονικό Λαϊκό Απελευθερωτικό Μέτωπο , αμιγής οργάνωση αυτονομιστών Σλαβοφώνων της ελληνικής Μακεδονίας. Έγινε κατόπιν πιέσεων από τους Γιουγκοσλάβους παρτιζάνους του Τϊτο προς το ΕΑΜ , με φανερό στόχο τον συντονισμό των αντιστασιακών κινημάτων ανάμεσα στις δύο χώρες , αλλά με κρυφή ελπίδα πως μια τέτοια οργάνωση θα πετύχαινε να εμφυσήσει "μακεδονική εθνική συνείδηση " στους σλάβόφωνους. 343 Μιχαηλίδης Ιάκωβος
1943 11 0 (χ.η.) Ένας νεαρός αξιωματικός σύνδεσμος ονόματι Ντον Στοτ συναντήθηκε μυστικά με τον αρχηγό της γερμανικής Μυστικής Αστυνομίας του Στρατού στην Αθήνα για να συζητήσει μαζί του τη δυνατότητα συντονισμένης δράσης εναντίον των Ρώσων. […]ο Στοτ ενήργησε με δική του πρωτοβουλία και δεν ενημέρωσε τους ανωτέρους του της Βρεατανικής Στρατιωτικής Αποστολής στην Ελλάδα. Οπωσδήποτε έβαλε σε κίνδυνο τη ζωή τους με αυτή τη συνάντηση , η οποία φαινόταν να επιβεβαιώνει τις χειρότερες υποψίες του ΕΛΑΣ αναφορικά με τη Βρετανική πολιτική. [...] δείχνει σαφώς ότι ορισμένοι τουλάχιστον αξιωματούχοι των Συμμάχων ήταν έτοιμοι να ακολουθήσουν τις συνέπειες μιας αντικομμουνιστικής θέσης έως τη λογική της κατάληξη - έως τις διαπραγματεύσεις με τους Γερμανούς.[...] ο Στοτ είχε συναντήσει επίσης εκπροσώπους όλων των αντιστασιακών οργανώσεων εκτός από το ΕΑΜ /ΕΛΑΣ , για να συζητήσουν πώς θα εφοδιάζονταν με βρετανικά όπλα. 357 Μαζάουερ Μαρκ
1943 11 1 [Επιχειρήσεις ΕΛΑΣ] 3 Γερμανικές φάλαγγες κατόρθωσαν να συνενωθούν στο Περτούλι. 459 Σαράφης Στέφανος
1943 11 1 Στη Διάσκεψη της Μόσχας , οι Υπουργοί των Εξωτερικών της Αμερικής , της Αγγλίας και της Ρωσίας υπέγραψαν τη Δήλωση της Μόσχας , η οποία μεταξύ των άλλων προέβλεπε τα ακόλουθα: […]όλοι οι Γερμανοί αξιωματικοί και άνδρες ως και τα μέλη του κόμματος των Νάτσι , οι οποίοι υπήραξαν υπεύθυνοι ή έλαβαν εκουσίως μέρος εις ωμότητας , σφαγάς ή εκτελέσεις θα σταλούν εις τας χώρας των απαισίων έργων των δια να δικαστούν και τιμωρηθούν συμγώνως προς τους Νόμους των χωρών τούτων[...]θα γνωρίζουν ότι θα μεταβούν εις την σκηνήν των εγκλημάτων των και θα δικασθούν επί τόπου από τους λαούς τους οποίους προσέβαλον. 558 Δορδανάς Στράτος
1943 11 2 [Επιχειρήσεις ΕΛΑΣ] [Οι Γερμανοί] κινήθηκαν προς Τύρνα Κοτρώνι όπου έγινε νέα μάχη με Τάγμα 1/38 Συντάγματος Ευζώνων που διέθετε και 2 ορειβατικά πυροβόλα. Ύστερα από σκληρό αγώνα οι Γερμανοί αναγκάστηκαν να αποσυρθούν προς Καλαμπάκα και τις άλλες βάσεις τους αφού εγκατάστησαν ισχυρά φυλάκια στο δρόμο Καλαμπάκα, Μέτσοβο, Γιάννενα και εγκαταστάθηκαν ισχυρά στην Καλαμπάκα, Μέτσοβο και Μπελέτσι. Τα τμήματα του ΕΛΑΣΣ διατάχθηκαν και ξαναγύρισαν στις θέσεις τους που είχαν μπροστά από τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις και δημιούργησαν νέο μέτωπο απέναντι στους Γερμανούς στο Μέτσοβο , Καλαμπάκα και Μπελέτσι. Κατά τις επιχειρήσεις αυτές τα τμήματα του ΕΛΑΣ αντιμετώπισαν δύο γερμανικές μεραρχίες με τμήματα Ες-Ες σε σύνολο 20-25.000. Σε αυτές τις επιχειρήσεις οι Γερμανοί είχαν περισσότερους από 1.000 νεκρούς και τραυματίες ο δε ΕΛΑΣ περί τους 500 νεκρούς , τραυματίες και αγνοούμενους,. 459 Σαράφης Στέφανος
1943 11 3 [Επιχειρήσεις ΕΛΑΣ] Τμήματα Χ Μεραρχίας χτύπησαν γερμανικό τμήμα που επισκεύαζε τη γέφυρα Κουτσούφλιανης . Σκότωσαν 32 Γερμανούς , κατάστρεψαν 4 αυτοκίνητα και πήραν λάφυρα οπλισμό, τηλέφωνα και ιματισμό. 459 Σαράφης Στέφανος
1943 11 4 Ο Άντονι Ήντεν (ΥΠΕΞ Βρετανίας) φτάνει στο Κάϊρο . Τρεις μέρες μετά παραβρέθηκε σε σύσκεψη της Αμυντικής Επιτροπής Μέσης Ανατολής στη διάρκεια της οποίας συμφωνήθηκε "ότι θα πρέπει να γίνουν προσπάθειες να σχηματιστούν μη πολιτικές ομάδες στην περιοχή του ΕΛΑΣ" 119 Οικονομίδης Φ
1943 11 5 [Επιχειρήσεις ΕΛΑΣ]Ισχυρή γερμανική δύναμη πλέον από 1500 με αυτοκίνητα , πυροβολικό και άρματα κινήθηκαν από Λαμία προς Καρπενήσι . Η κίνησή τους επιβαρύνθηκε από τις καταστροφές που έγιναν στο δρόμο και συγκρούσεις με τμήματα ΧΙΙΙ Μεραρχίας κατά τις 5 και 6 του Νοέμβρη. Ύστερα από σκληρό αγώνα στις 7 Νοέμβρη μπήκαν στο Καρπενήσι. 460 Σαράφης Στέφανος
1943 11 7 [Επιχειρήσεις ΕΛΑΣ][ τμήματα ΧΙΙΙ Μεραρχίας […]από σκληρό αγώνα στις 7 Νοέμβρη μπήκαν στο Καρπενήσι.] Ταυτόχρονα γερμανική δύναμη πλέον από 600 άνδρες με αυτοκίνητα και πυροβολικό κινήθηκε από Αγρίνιο προς Άγιο Βλάση. Εκεί συγκρούστηκε με τμήματα ΧΙΙΙ Μεραρχίας και επιβραδύνθηκε 24 ώρες. Πέρασε τη γέφυρα Σίδερα συγκρούστηκε στις 7 με τμήματα ΕΛΑΣ νότια Φραγκίστας και τέλος προχώρησε προς Καλεσμένο. Ύστερα από σύγκρουση με τμήματα ΕΛΑΣ αφού έκαψαν μέρος από κεντρικό τμήμα Καρπενήσι και αρκετά χωριά στις 13 Νοέμβρη γύρισαν στη Λαμία και Αγρίνιο. Κατά τις επιχειρήσεις αυτές είχαν σοβαρές απώλειες. Δικές μας απώλειες επίσης σοβαρές. 460 Σαράφης Στέφανος
1943 11 9 Ίδρυση της UNRRA(United Nationw Relief and Rehabilitation Administration-Ηνωμένα Έθνη , Διεύθυνση Περίθαλψης και Αποκατάστασης) 205 Εμείς οι Έλληνες
1943 11 10 Μετά την ανταλλαγή πυρών με ομάδες του ΕΛΑΣ , τα τμήματα της Ομάδας Εμπερλάιν εισήλθαν στο Εμπόριο. 219 Δορδανάς Στράτος
1943 11 11 (& 12) Ανακοινωθέν ΕΛΑΣ: "Τμήματα του 28ου Συντάγματος της ΙΧ Μεραρχίας και Ιταλοί εθελοντές, ενήργησαν την νύχτα της 11/12 Νοεμβρίου 1943 αιφνιδιαστική επίθεση, εναντίον της πόλης Άργος Ορεστικό (Χρούπιστα) Καστοριάς, που την κατείχε φρουρά από 250 Γερμανοϊταλούς. Τα τμήματα του ΕΛΑΣ αφού εξουδετέρωσαν τους σκοπούς και σκότωσαν το Γερμανό Διοικητή της Φρουράς στο σπίτι του, κατέλαβαν το τηλεγραφικό κέντρο και σε συνέχεια κύκλωσαν την ιταλική δύναμη, που στρατωνίζονταν στο σχολείο και της πρότειναν να παραδοθεί. Όταν οι Ιταλοί αρνήθηκαν να παραδοθούν, χτυπήθηκαν με χειροβομβίδες και αυτόματα από τα παράθυρα του σχολείου και αρκετοί σκοτώθηκαν. Καταλήφθηκε ο σταύλος και πάρθηκαν 33 μουλάρια. Τα τμήματα του ΕΛΑΣ ύστερα από τρίωρη μάχη, αποχώρησαν αφού προκάλεσαν στον εχθρό απώλειες, 50 περίπου νεκρούς, και πολλούς τραυματίες. Πιάστηκαν 5 αιχμάλωτοι και πάρθηκαν λάφυρα: 1 βαρύ πολυβόλο, 2 οπλοπολυβόλα, αρκετά όπλα, 33 μουλάρια και πολλά πυρομαχικά. εχθρικές ενισχύσεις που κινήθηκαν το πρωί με αυτοκίνητα, έπεσαν σε ναρκοπέδιο και είχαν απώλειες πάνω από 40 νεκρούς και τραυματίες". 88 Σπανός Κοσμάς
1943 11 11 Επίθεση ΕΛΑΣ εναντίον Ιταλοκομιτατζήδων Άργους Ορεστικού 288 Καλλιανιώτης Αθ.
1943 11 11 ΕΠΙΘΕΤΙΚΕΣ ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΜΑΧΕΣ ΤΟΥ ΕΛΑΣ --ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ-ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΚΟΜΙΤΑΤΟΥ : Άργος Ορεστικό ( 16ο σύνταγμα) 220 Καλλιανιώτης Αθ.
1943 11 12 Διαταγή [ΓΣ ΕΛΑΣ] : " Κατά τις εκκαθαριστικές ενάντια στο ΕΔΕΣ επιχειρήσεις , ο ΕΛΑΣ δοκιμάστηκε […]αναλυομένη βαθειά η δράση και διαγωγή του ΕΛΑΣ μας δίνει τις διαπιστώσεις: […]Όλες μας οι δυνάμεις για την ανασυγκρότηση και τελοιοποίησή μας". 167 Φαράκος Γρηγόρης
1943 11 12 Τμήμα της ΠΑΟ (110 άτομα) (από 2/10/1943)βαδίζει με προορισμό το Κιλκίς , τόπο συγκέντρωσης των τμημάτων της.Οι Ελασίτες τους καταδίωξαν με απρόσμενο μένος […]Ο ταγματάρχης Παπαβασιλείου , ο Μιχάλαγας , ο Κολάρας και οι πιστοί οπαδοί τους (60 εν συνόλω άτομα) βρέθηκαν στο Κιλκίς σε άθλια επισιτιστική κατάσταση , χωρίς χειμερινή ένδυση και υπόδηση[...]Αναγκάστηκαν να παραδοθούν στους Γερμανούς ώστε να επιζήσουν και να επιστρέψουν στα σπίτια τους.[...] Αμήχανη η ΠΑΟ "κυκλοφόρησε " μερικούς μήνες αργότερα δήλωση , με την οποία εξηγούσε ότι όσοι επέμειναν να κρατήσουν τα όπλα τους εν γνώσει των Γερμανών , το έκαναν για να αμυνθούν κατά του ΕΑΜ , αλλά ταυτόχρονα αποκήρυσσε όσους το είχαν πράξει. 330 Καλλιανιώτης Αθ.
1943 11 12 Τα τμήματα ΠΑΟ (που είχαν φτάσει στο Κιλκίς) άρχισαν να διαλύονται. Πρώτη ξεκίνησε για την πειοχή Δυτικής Μακεδονίας η ομάδα του Κολλάρα έχοντας μαζί της και τον καπετάν Αχιλλέα. Οι αξιωματικοί , ο Μιχάλαγας και ο Πεχλιβανίδης κατέφυγαν στη Θεσσαλονίκη , συναντήθηκαν με τη διοίκηση της ΠΑΟ [...]πάρθηκε η βαρύτατη ιστορικά απόφαση της συνεργασίας με τους Γερμανούς , με την οργάνωση να αλλάζει τον τίτλο της [από ΠΑΟ] σε Ελληνικός Εθνικός Στρατός (ΕΕΣ). 242 Καλλιανιώτης Αθ.
1943 11 13 ΕΠΙΘΕΤΙΚΕΣ ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΜΑΧΕΣ ΤΟΥ ΕΛΑΣ --ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ-ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΕΔΕΣ : Λειψώ Ηπείρου 220 Καλλιανιώτης Αθ.
1943 11 16 [Επιχειρήσεις ΕΛΑΣ] Τμήμα ΧΙΙΙ Μεραρχίας χτύπησε γερμανικά αυτοκίνητα στη Μακρακώμη. Σκοτώθηκαν 6 γερμανοϊταλοί και πιάστηκαν 6 Ιταλοί αιχμάλωτοι. Λάφυρα 6 αυτοκίνητα και οπλισμός. 460 Σαράφης Στέφανος
1943 11 16 Ο Άλαμπουρκ (αρχηγός του Αυτοκρατορικού Γενικού Επιτελείου Βρετανικών Ενόπλων Δυνάμεων) συγκρούστηκε στο Πολεμικό Συμβούλιο με τον Ήντεν εξ αιτίας της επιμονής του ΥΠΕΞ "υπέρ της διακοπής της βοήθειας προς εκείνους τους αντάρτες που [κατά τους στρατιωτικούς] κάνουν την περισσότερη δουλειά , καθώς οι θέσεις τους είναι κομμουνιστικές και αντίθετες προς τη μελλοντική κυβέρνηση της Ελλάδας που στηρίζει το ΥΠΕΞ" 125 Σφήκας θανάσης
1943 11 16 Κατάληψη της Λέρου από τους Γερμανούς 173 Εμείς οι Έλληνες
1943 11 17 Εγκατάσταση του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ στο Κεράσοβο .[…] Η συμμαχική αποστολή προτιμούσε να μείνει στο χωριό Βίνιανη , χωριό επίσης καλό σ' απόσταση μιάμιση ώρα από το Κεράσοβο. Οι σχέσεις μας δεν ήταν καλές , το Κεράσοβο δεν χωρούσε περισσότερο κόσμο και έτσι συμφωνήσαμε η συμμαχική αποστολή να μείνει στη Βίνιανη , όπου στείλαμε και μια διμοιρία για φρουρά της. 218 Σαράφης Στέφανος
1943 11 17 (χ.η) Ύστερα από την εγκατάσταση του Γενικού Στρατηγείου στο Κεράσοβο ο συναγωνιστής Β. Σαμαρινιώτης με εντολή της Κεντρικής επιτροπής του ΕΑΜ έφυγε για τη Γιουγκοσλαβία σαν σύνδεσμος με το στρατάρχη Τίτο. 226 Σαράφης Στέφανος
1943 11 17 Μετά τη διάλυση της ΠΑΟ , ο ΕΛΑΣ κινήθηκε εναντίον του Κούκου για να ξεκαθαρίσει αυτό το "κέντρο της αντίδρασης" , οι κάτοικοι του οποίου είχαν οπλιστεί δια ιδίων μέσων […]οι αντάρτες συνάντησαν πεισματική αντίσταση και αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν , παίρνοντας μαζί τους 140 με 150 ομήρους , κυρίως γυναικόπαιδα, μεταξύ των οποίων ήταν η γυναίκα και η κόρη του Κισά Μπατζάκ. (εκτελέστηκαν οκτώ από τον ΕΛΑΣ μεταξύ των οποίων η κόρη και η γυναίκα του Κισά Μπατζάκ) 258 Δορδανάς Στράτος
1943 11 18 [Επιχειρήσεις ΕΛΑΣ] Στις 5 το πρωί Γερμανοί με 7 αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες κινήθηκα προς Μακρακώμη. Χτυπήθηκαν από τμήματα ΧΙΙΙ Μεραρχίας και αναγκάστηκαν να αποσυρθούν. Ενισχύθηκαν με 50 αυτοκίνητα γεμάτα στρατό , 3 θωρακισμένα , πυροβολικό και όλμους και έκαναν νέα επίθεση. Ύστερα από αγώνα οι δικοί μας συμπτύχθηκαν . Οι γερμανοί τη νύχτα έφυγαν. Είχαν πολλές απώλειες . Μονάχα στο δρόμο μετρήθηκαν 10 νεκροί. 460 Σαράφης Στέφανος
1943 11 19 [Επιχειρήσεις ΕΛΑΣ] 150Γερμανοί υποστηριζόμενοι από πυροβολικό κινήθηκαν προς Πόρτα. Ύστερα από αντεπίθεση τμημάτων Ι Μεραρχίας αναγκάστηκαν να συμπτυχθούν με σημαντικές απώλειες. 460 Σαράφης Στέφανος
1943 11 19 [Επιχειρήσεις ΕΛΑΣ] 200-300 Γερμανοί με όλμους και πυροβολικό χτύπησαν τμήματά μας στα Λεπιανά. Ύστερα από 5 ώρες μάχη αναγκάστηκαν να συμπτυχτούνε σοβαρές απώλειες. 460 Σαράφης Στέφανος
1943 11 19 Κατάληψη της Ελαφίνας από τους Γερμανούς που αναγκάζει τον ΕΛΑΣ να απελευθερώσει τους ομήρους από τον Κούκο , εκτός από 8 που τους εκτέλεσε , μεταξύ των οποίων ήταν η γυναίκα και η κόρη του Κισά Μπατζάκ. 259 Δορδανάς Στράτος
1943 11 23 Αναφορά της ΙΧ Μεραρχίας ΕΛΑΣ : " Αρ. ΕΠ 297/2 Νοεμβρίου 1943. Προς το Γενικόν Στρατηγείον . Εν σχέσει με την στάσιν του άγγλου αντισυνταγματάρχη Έγκς ως και μελών της υπ' αυτόν αποστολής λαμβάνομεν την τιμήν να αναφλερομεν τα κάτωθι. Ο αντισυνταγματάρχης Έγκς αναχωρών κατά τον μήνα Αύγουστον ε.ε. δια την περιοχήν Πιερίων και την πόλιν Θεσσαλονίκην είχε υποσχεθεί ότι θα εργαστεί δι αποστολήν αξιωματικών στον ΕΛΑΣ. Αντί να πράξη τούτο τουναντίον ηργάσθη δια την ίδρυσιν της ΠΑΟ. Συνέπεσε μάλιστα τότε να μην πραγματοποιήση την προσχώρισίν της στον ΕΛΑΣ ομάς αξιωματικών , η οποία ητοιμάζετοπρος τούτο. Ενδιαφέρθη πολύ δια να επιτρέψωμεν εις τον υπολοχαγόν Παπατσάντην , ίνα εργασθή δια λογαριασμόν της οργανώσεως ΕΔΕΣ χωρίς να είναι εξουσιοδοτημένος κανονικώς τόσον υπό του ΕΔΕΣ όσον και υπό του Κοινού Γενικού Στρατηγείου , επί πλέον εχορήγησεν εις τον Παπατσάντην 4 λίρες προτού αρχίσει την οργάνωσιν του ΕΔΕΣ καίτοι μας υπεσχέθη ότι δεν πρόκειται να ενισχύσει αυτόν προτού παρουσιάσει εργασίαν.[...]5) Συκοφαντεί τον ΕΛΑΣ ενώπιον των πυροπαθών και του λαού γενικώς ότι δήθεν ο ΕΛΑΣ δεν επιτρέπει εις τους Άγγλους να χορηγούν βοηθήματα εις τους πυροπαθείς.[...]7) Δεν έλαβε κανένα μέτρο εναντίον του Έλληνος υπολοχαγού Καραγεωργίου , μέλους της αγγλικής αποστολής , ο οποίος κινείται πάντοτε υπόπτως συναναστρεφόμενος με τους αντιδραστικούς τύπους. ΙΧ Μεραρχία". 233 Σαράφης Στέφανος
1943 11 25 [Επιχειρήσεις ΕΛΑΣ] Ισχυρή γερμανική δύναμη με άρματα και όλμους κινήθηκε προς Χαλαμπρέζι , Σμόκοβο .27 Νοέμβρη άλλη φάλαγγα με πυροβολικό και όλμους σε σύνολο πλέον από 1600 κινήθηκε από Καρδίτσα προς Νευρόπολη . 28 Νοέμβρη άλλη φάλαγγα κινήθηκε από Τρίκαλα προς Πόρτα. Έγιναν σκληρές μάχες. Οι προς Πόρταν αποκρούστηκαν. Οι άλλοι κατόρθωσαν να φτάσουν στο οροπέδιο Νευρόπολης και την 1η Δεκεμβρίου να στραφούν προς Νευροβούνιτσα , αλλά αποκρούστηκαν. Τέλος ενισχύσεις ιππικού και της Σχολής Εφέδρων αξιωματικών τους χτύπησαν πλευρικά και τους ανάγκασαν να γυρίσουν στις βάσεις τους με μεγάλες απώλειες στις 2 Δεκέμβρη , αφού έκαψαν αρκετά σπίτια στο Νεοχώρι, Νεράιδα, Μπελούζα και τα λουτρά Σμοκόβου. Γερμανοί νεκροί 120, τραυματίες 70, καταστράφηκε ένα γερμανικό πολυβόλο και αρκετά οχήματα. Δικοί μας νεκροί και τραυματίες 50. 461 Σαράφης Στέφανος
1943 11 27 Διάσκεψη της Τεχεράνης (έως 1/12) , ο Στάλιν θέτει στους δύο συμμάχους του το θέμα μιας ευνοϊκής , για την ΕΣΣΔ , εδαφικής ρύθμισης, χωρίς οι Τσώρτσιλ και Ρούσβελτ να προβάλλουν αντίρρηση. 27 Ψαρομηλίγκου
1943 11 28 (Έως 1/12/1943) Συνέδριο της Τεχεράνης. Συνάντηση Τσόρτσιλ-Ρούσβελτ-Στάλιν για τη δημιουργία δυτικού Μετώπου ( με συμμαχικές αποβάσεις στη Νορμανδία και τη προβηγκία) , την εξασφάλιση της σοβιετικής επιρροής στις χώρες της Βαλτικής και της ανατολικής Ευρώπης , την ανεξαρτησία του Ιράν 205 Εμείς οι Έλληνες
1943 11 28 Δελτίο πληροφοριών [ΓΣ ΕΛΑΣ] : " Οι ομάδες ΕΔΕΣ , μετά την σύμπτιξίν των δυτικώς του Αράχθου , εγκατέστησαν φυθλάκια[πολύ κοντά στα γερμανικά]. Αυτοκίνητα[γερμανικά] φορτηγά πλήρη τροφίμων εξ Ιωαννίνων φθάνουν εις θέσεις φυλακίων ΕΔΕΣ[…] Διαταγή του Ζέρβα[...] να μην βάλλουν κατ' αυτού [γερμανικού αυτοκινήτου] [...] Ζέρβας απέστειλεν [...]Ταγματάρχην του ο οποίος συνεργάσθη με Γερμανόν Διοικητήν". 168 Φαράκος Γρηγόρης
1943 11 28 Η Ομάδα Μάχης Εμπερλάιν [των Γερμανών] ανέλαβε την καταδίωξη των ανταρτών στη Δυτική Μακεδονία. Ένα τμήμα της καταδίωξης του Εμπερλάιν κατέλαβε και πυρπόλησε , "μετά από σκληρή μάχη" , δύο χωριά που βρίσκονταν νοτιοδυτικά της Πτολεμαΐδας . Εκτός από τους καταμετρημένους σαράντα "εχθρούς νεκρούς" , τα γερμανικά στρατεύματα λαφυραγώγησαν πολλά οπλοπολυβόλα , όλμους , όπλα , νάρκες . σφαίρες , ενώ ανακάλυψαν και κατέστρεψαν μία αποθήκη με εφόδια. 305 Δορδανάς Στράτος
1943 11 29 Διακήρυξη του Γιάιτσε , καθόρισε την ομοσπονδιακή διάρθρωση της μεταπολεμικής Γιουγκοσλαβίας , που συμπεριλάμβανε έξι ομόσπονδες σοσιαλιστικέςΔημοκρατίες.Η ίδια διακήρυξη αναγνώριζε την ύπαρξη " μακεδονικού έθνους" και απέρριπτε τις βουλγαρικές διεκδικήσεις στην περιοχή. Στην πραγματικότητα , αυτή υπήρξε η γενέθλια πράξη της θεσμικής συγκρότησης του "Μακεδονισμού". [...] 27 Λυγερός Σταύρος
1943 11 29 (& 30) κατά τη δεύτερη σύνοδο του Αντιφασιστικού Συμβουλίου Εθνικής Απελευθέρωσης της Γιουγκοσλαβίας ( AVNOJ) στο Jaice , αποφασίστηκε ότι η μεταπολεμική Γιουγκοσλαβία θα περιλάμβανε και τη Μακεδονία ως ένα από τα Ομόσπονδα τμήματά της. Ο διορισμός στο AVNOJ του Ντίμιταρ Βλάχοφ και του Βλαντιμίρ Ποπτόμοφ ως εκπροσώπων της Μακεδονίας του "Αιγαίου" (ελληνικής) και του "Πιρίν" (βουλγαρικής) αντίστοιχα ήταν αποκαλυπτικός για το είδος της "Μακεδονίας" την οποία οραματόζονταν οι Γιουγκοσλάβοι παρτιζάνοι. 16 ΙΜΧΑ
1943 11 30 Ο Πούλος επισκέφτηκε τη Γαλάτεια (και το Δροσερό) και ομίλησε για μιάμιση ώρα εκθειάζοντα τον χιτλερισμό και την εθνικοσοσιαλιστική Ελλάδα. Καταφέρθηκε εναντίον των Βρετανών και των Αμερικανών προτρέποντας τους κατοίκους να πάρουν τα όπλα εναντίον τους. Στο Σώμα του όμως κατατάχθηκαν μόνο δύο νεαροί και δύο διωκόμενοι από τους αντάρτες Πρόσφυγες από την Κρυόβρυση (ένας 47 χρονος Καυκάσιος κι ένας 19χρονος Μικρασιάτης) που είχαν καταφύγει για ασφάλεια στη Γαλάτεια. 311 Καλλιανιώτης Αθ.
1943 11 30 Β συνδιάσκεψη ΠΕ ΚΚΕ Γλώρινας 288 Καλλιανιώτης Αθ.
1943 11 17 [Επιχειρήσεις ΕΛΑΣ] Γερμανική δύναμη με αυτοκίνητα , μοτοσυκλέτες , 8 όλμους και 4 πυροβόλα κινήθηκε από Βόλο και Αγριά προς Ζαγορά και χωριά Πηλίου για εκκαθάριση. Χτυπήθηκε από ΕΛΑΣ Πηλίου και αναγκάστηκε να αποσυρθεί. Γερμανοί νεκροί 16, τραυματίες 23, αυτοκίνητα και 4 μοτοσυκλέτες καταστράφηκαν. Λάφυρα 2 οπλοπολυβόλα και 2 όπλα. 461 Σαράφης Στέφανος
1944 11 0 Συγκροτείται στη ΛΔΜ μια "Προσωρινή Πολιτική Επιτροπή" των σλαβόφωνων προσφύγων από την ελληνική Μακεδονία. 235 Μιχαηλίδης Ιάκωβος
1944 11 0 Η Βρετανική Πρεσβεία στην Αθήνα μελετούσε το ενδεχόμενο "οριστικής επίλυσης " του Μακεδονικού με τη "μεταφορά" 120,000 Σλαβομακεδόνων "βορείως των ελληνικών συνόρων" 202 Κωστόπουλος Τάσος
1944 11 0 (στις αρχές) Στις αρχές Νοεμβρίου έγινε κάτι σημαντικό από τους Έλληνες "εξόριστους" γερμανόφιλους. Συγκροτήθηκε η Εθνική Επιτροπή κατά το πρότυπο της γνωστής ΠΕΕΑ του ΕΑΜ. Η "κυβέρνηση" των φυγάδων συγκροτήθηκε στη γραφική κωμόπολη Κίτσμπυλ , στο ξενοδοχείο "Grand Hotel" , υπό την Προεδρία του Έκτορα Τσιρονίκου. Γενικός Γραμματέας της Πολιτικής Επιτροπής ήταν ο Ν. Βλαχογιάννης , των Εσωτερικών Υποθέσεων ο Γούλας των ΕΕΕ , της Παιδείας ο καθηγητής Φλόκας , της Προπαγάνδας ο Σκανδάλης και ο Ανδρόνικος . Στην "κυβέρνηση" μετείχαν ακόμα ο Πασσαδάκης (ως Προεδρίας) , ο Ταβουλάρης (κατοχικός πρώην υπουργός) , ο Ξενοφών Γιοσμάς (γνωστός αργότερα , κατά τη δεκαετία του '60 , από την υπόθεση Λαμπράκη) , ο δημοσιογράφος της "Νέας Ευρώπης" στη Θεσσαλονίκη Μ. Παπαστρατηγάκης, ένας από τους λίγους ιδεολόγους των "εξορίστων" ο οποίος εργαζόταν στο περιοδικό Signal, ο Αλέξης Πανταζής και ο Χάρης Λάμπρου της Propagandastaffel και πολλά άλλα λιγότερο επώνυμα πρόσωπα τα οποία στελέχωσαν τις δευτερεύουσες υπηρεσίες. 84 Χονδοματίδης Ιάκωβος
1944 11 1 Επίθεση ΕΛΑΣ στη Φλώρινα 290 Καλλιανιώτης Αθ.
1944 11 1 " Από Κρις[Γουντχαουζ, Αρχηγός της ΣΣΑ ] … Λόγω διαφωνίας μέσα στον ΕΕΣ ο Πρέντις ΡΡ (υποδιοικητής της ΣΣΑ ) εξασφάλισε χθες την παράδοση μόνο 28 αξιωματικών καιμμπορούμε να περιμένουμε περισσότερα εάν αποφευχθεί η βία. … Ζητούμε ακόμα επιγόντως αντιπρόσωπο της Κυβέρνησης για να αναλάβει. Θα ήμουν ευγνώμων εάν συμβουλευόσασταν τον Πρέντις πριν αποστείλετε σήματα στο ΓΣ/ΕΛΑΣ ή λάβετε οποιοδήποτε άλλο μέτρο πλην της αποστολής Κυβερνητικού εκπροσώπου .Ο Τζέλλικο[Διοικητής της ΔΥΝΑΜΙΣ 133] κι εγώ αφήσαμε την υπόθεση εξ ολοκλήρου στα χέρια του Πρέντις." 259 Χάμμοντ Νίκολας
1944 11 1 Ο Τσάντλερ [Τζέφρι , Βρετανός Λοχαγός , μέλος της ΒΣΑ] περισυνέλεξε τους [28] αξιωματικούς σε ένα φορτηγό αυτοκίνητο , το οποίο θέλησαν να σταματήσουν φρουροί του ΕΛΑΣ , ευτυχώς όμως ο Στρατηγός Καλαμπαλίκης , Διοικητής της 9ης Μεραρχίας [ΕΛΑΣ] ετήρησε τη συμφωνία που είχε κάνει ο ΕΛΑΣ , ιδιαίτερα για τους αξιωματικούς αυτούς που θα έπρεπε να κρατηθούν υπό Βρετανική φρουρά και μετά να δικαστούν από την Ελληνική Κυβέρνηση. 260 Χάμμοντ Νίκολας
1944 11 2 Από Πρέντις ΡΡ (υποδιοικητής της ΣΣΑ στον Πεντάλοφο) : " Οι παραδοθέντες χθες 28 αξιωματικοί εξασφαλίστηκαν με συμφωνία μεταξύ ΕΕΣ , 9ης Μεραρχίας και Επιτελείου μας.1. Οι φρουροί τους θα είναι μόνο Βρετανοί. 2. Δεν θα γίνει προκαταρτική ανάκριση χωρίς να ληφθούν διαταγές από την Κυβέρνηση.[...] αντιλαμβάνονται την υποχρέωσή τους να υπακούσουν στις Διαταγές της Κυβερνήσεως και να παραδοθούν.Οι υπόλοιποι είναι μερικοί πραγματικά σκληροί "Τούρκοι" Καπετάνιοι και χωρικοί που φλέγονται από έντονο δεξιό πατριωτισμό και είναι αποφασισμένοι να αντισταθούν στον κομμουνισμό σε τέτοια έκταση , ώστε δεν καταλαβαίνουν ότι ταυτόχρονα εμποδίζουν και τους συμμάχους στον αγώνα κατά των Ούννων , ή εάν το αντιλαμβάνονται , το θεωρούν δευτερευούσης σημασίας στον εθνικό τους αγώνα και ακόμη νομίζουν ότι έχουν την ηθική υποστήριξη των Βρετανών στον αγώνα τους κατά του ΕΛΑΣ.[...]δεν είναι στην ίδια παράγραφο με ένα Τάγμα Ασφαλείας[...]να μην εγκρίνουμε τη χρήση βίας εναντίον τουςη οποία θα μπορούσε να βλάψει μόνο το κύρος μας και να μετατρέψει τους φυσικούς μας φίλους σε εχθρούς. [..]" 260 Χάμμοντ Νίκολας
1944 11 2 Στις 2 Νοεμβρίου 1944 , ο Ανώτερος Διοικητής της ομάδας Στρατού Ε , Αλεξάντερ Λαιρ , εξέδωσε ημερήσια διαταγή προς τους στρατιώτες της Ομάδας , με την ευκαιρία της ολοκλήρωσης εκκένωσης της Ελλάδας: […]Στις 2 Νοεμβρίου 1944 , η Ελλάδα είχε και επισήμως απελευθερωθεί από τα γερμανικά στρατεύματα. [...] Το πολιτικό χάος , που τόσο πολύ είχαν επιζητήσει και μεθοδεύσει οι κατακτητές το τελευταίο διάστημα , διχάζοντας τους Έλληνες , επικράτησε ολοκληρωτικά μετά την αποχώρησή τους . Τότε , ως εθρός , θέση που μέχρι εκείνο το χρονικό σημείο κατείχαν δικαιωματικά οι Γερμανοί , αντιμετωπίστηκε ο εσωτερικός ιδεολογικός αντίπαλος , σε μια αντιπαράθεση όπου οι αγκυλώσεις της κατοχικής περιόδου συνέβαλλαν αποφασιστικά στην τελική κατίσχυση των οπαδών της βίας και των αντεκδικήσεων επί των ψύχραιμων φωνών και των υποστηρικτών της συμφιλίωσης. 554 Δορδανάς Στράτος
1944 11 2 Στις 2 του Νοέμβρη , όταν το Ι/28 Τάγμα του ΕΛΑΣ (συγκρότημα Βίτσι) έδινε τη μάχη για την απελευθέρωση της Φλώρινας , μαζί με τους ελασίτες πολέμησε ηρωικά και η διμοιρία των σοβιετικών μαχητών. Σε εκείνη τη μάχη , δίπλα στους δύο ελασίτες που έπεσαν πολεμώντας για τη λευτεριά , έπεσε και ένας σοβιετικός μαχητής. 75 Νεδέλκος Γιώργος
1944 11 3 Ο Μητρόπουλος προχώρησε στις 3 Δεκεμβρίου στη συγκρότηση της «Πολιτικής Επιτροπής της Μακεδονίας του Αιγαίου» . 120 Σφέτας Σπυρίδων
1944 11 3 Εκδοση Συντακτικών Πράξεων: Δέκα πέντε μόλις ημέρες μετά την εγκατάστασή της, η πρώτη μετακατοχική κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου εκδίδει την 1η Συντακτική Πράξη (ΣΠ 1/3 Νοεμβρ.1944 ΦΕΚ Α΄120) «περί υποβολής κυρώσεων κατά των συνεργασθέντων μετά του εχθρού». Αρχίζει η μακρά περίοδος συνταγματικής εκτροπής με τις επιλεκτικές διώξεις των Βουλγαρόφιλων «δοσιλόγων» και τις δημεύσεις των περιουσιών αυτών. Σε διάστημα 16 μηνών και μέχρι τις εκλογές της 31ης Μαρτίου 1946 σχηματίζονται πέντε (5) διαδοχικές κυβερνήσεις που εκδίδουν εκατόν δέκα πέντε (115) Συντακτικές Πράξεις όλες με αντισυνταγματικό περιεχόμενο. Παράλληλα εκδίδονται δεκάδες Αναγκαστικοί Νόμοι με επίσης αντισυνταγματικό περιεχόμενο. Η έκταση της συνταγματικής εκτροπής ξεπερνά κάθε όριο. Αυτοδιορισμένες δικτατορικές κυβερνήσεις υποκαθιστούν την νομοθετική εξουσία και παραβιάζουν ασύστολα το ισχύον Σύνταγμα 1911 χωρίς να προβαίνουν σε αναστολή των άρθρων αυτού. Σημειώνεται ότι κανένα ελληνικό Σύνταγμα δεν επιτρέπει την έκδοση Συντακτικών Πράξεων που λογω της φύσεώς των έχουν αντισυνταγματικό περιεχόμενο. Η Συνταγματική εκτροπή συνεχίζεται και μετά τις εκλογές της 31-3-1946 με την έκδοση Αναγκαστικών Νόμων και Ψηφισμάτων με αντισυνταγματικό περιεχόμενο. Το μέγεθος της αυθαιρεσίας που πλήττει τα ανθρώπινα δικαιώματα των ελληνων πολιτών είναι απερίγραπτόν. Στις 5 Νοεμβρίου 1944 ορίζεται ως αρχιστράτηγος του ελληνικού στρατού ο στρατηγός Αλέξανδρος Οθωναίος, έμπιστος του ΕΑΜ. Δημιουργούνται συνταγματικά προβλήματα από την έλλειψη ανωτάτου άρχοντος αφού ο βασιλεύς Γεώργιος παραμένει οικιοθελώς στο Λονδίνο αρνούμενος να επιστρέψει.
www.bulgarmak.org
1944 11 3 Στις 3 του Νοέμβρη, όπως σημειώνει ο Σταύρος Κωτσόπουλος, γραμματέας του ΕΑΜ Φλώρινας, "όταν ο λαός βγήκε χαρούμενος στους δρόμους της Φλώρινας να γιορτάσει τη μέρα της απελευθέρωσης , μαζί με τα τμήματα του ΕΛΑΣ παρήλασε και η διμοιρία των σοβιετικών μαχητών που τους υποδέχτηκε με ακατάπαυστα "ζήτω" και χειροκροτήματα για τον Κόκκινο Στρατό. Ήταν αληθινά συγκινητικές οι στιγμές όταν τα τμήματα του ΕΛΑΣ παρελαύνοντας τραγουδούσαν τον ύμνο του ΕΑΜ οι δε σοβιετικοί μαχητές στην ίδια μελωδία και στα ρώσικα τραγουδούσαν το " βιχαντίλι νάμπερεγκ κατιούσα". Χαρούμενος και συγκινημένος ο λαός έριχνε λουλούδια στους ελευθερωτές ήρωες Ελασίτες και τους σοβιετικούς μαχητές". 75 Νεδέλκος Γιώργος
1944 11 3 Με διαταγή της η ηγεσία του ΕΛΑΣ στη Μακεδονία είχε αναθέσει στη ΙΧ και Χ Μεραρχία των ανταρτών τη "διαφύλαξιν , εξασφάλισιν και έλεγχον των συνόρων" με τη Γιουγκοσλαβία, επισημαίνοντας ότι η "σύνθεσις των τμημάτων να είναι τοιαύτη , ώστε να μην υπάρχει περίπτωσις ενασκήσεως προπαγάνδας υπό των αυτονομιστών Μακεδονίας" 47 Οικονομίδης Φ
1944 11 3 Ο διοικητής της Ομάδας Μεραρχιών Μακεδονίας του ΕΛΑΣ , στρατηγός Ευριπίδης Μπακιρτζής , διέταξε τη συγκρότηση συνοριακών τομέων "προς διαφύλαξιν , εξασφάλισιν και έλεγχον των συνόρων", προσθέτοντας την ανάγκη διάθεσης επαρκώς δυνάμεων , ώστε να ελέγχονται πλήρως οι διαβάσις . Και κατέληγε τονίζοντας την ανάγκη , "η σύνθεσις των τμημάτων των τομέων να είναι τοιαύτη , ώστε να μην υπάρχει περίπτωση ενασκήσεως προπαγάνδας υπό των αυτονομιστών Μακεδονίας" 288 Κουζινόπουλος Σπύρος
1944 11 3 Ολοκλήρωση της αποχώρησης των Γερμανών από την ηπειρωτική Ελλάδα 175 Εμείς οι Έλληνες
1944 11 3 Η τιμωρία των συνεργατών του κατακτητή ήταν καθολικό αίτημα την εποχή εκείνη όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε όλη την υπό απελευθέρωση Ευρώπη. Επίσης ιδιαίτερη ευαισθησία στο θέμα αυτό είχε το ΕΑΜ- ΕΛΑΣ, το οποίο συμμετείχε στην κυβέρνηση εθνικής ενότητας. Οι πρωθυπουργικές εξαγγελίες γίνονται πραγματικότητα με τη Σ. Π. 1/3ης Νοεμβρίου 1944 «Περί επιβολής ποινικών κυρώσεων κατά των συνεργασθέντων μετά του εχθρού»[ΦΕΚ 12/ 6 -11-1944, τ. Α΄.] γνωστή ως «Νόμος περί δοσιλόγων». Ως συνεργάτες του εχθρού θεωρήθηκαν όσοι διετέλεσαν Πρόεδροι ή μέλη κατοχικών κυβερνήσεων, όσοι «κατέχοντες δημοσίαν θέσιν [….] εγένοντο συνειδητά όργανα του εχθρού», όσοι συνεργάστηκαν με τις αρχές κατοχής, αυτοί που κατέδωσαν Έλληνες ή συμμάχους, αυτοί που προέβησαν σε πράξεις βίας σε συνεργασία με τον εχθρό εναντίον του ελληνικού λαού, όσοι παρείχαν στον εχθρό πληροφορίες και «όσοι επί σκοπώ πλουτισμού εκμεταλλευθέντες την μετά του εχθρού οικονομικήν αυτών συνεργασίαν προκάλεσαν ζημίας εις τον Ελληνικόν Λαόν» (άρθρο 2). Τα αδικήματα αυτά θα δικάζονταν από ειδικά δικαστήρια (δοσίλογων), τη σύσταση των οποίων προέβλεπε το νομοθέτημα (άρθρο 10). Οι ποινές που προέβλεπε για τους ενόχους κυμαινόταν από τη θανατική ποινή έως την επιβολή «ισοβίων ή πρόσκαιρων δεσμών» (άρθρο 3). 25 Μαντζούρης Στυλιανός
1944 11 4 Μάχη του Κιλκίς όπου κατά την αναμέτρηση ΕΛΑΣ κι ΕΕΣ εκατοντάδες οπλίτες είχαν αιχμαλωτιστεί κι εκτελεστεί. 405 Καλλιανιώτης Αθ.
1944 11 4 Μάχη του Κιλκίς . Υπολογόζεται ότι συνολικά οι απώλειες των αντικομμουνιστικών τμημάτων ανήλθαν σε 1074 περίπου νεκρούς.[…] Ανάμεσα στους νεκρούς συγκαταλέγονταν οι σημαντικότεροι αρχηγοί των Ταγμάτων Ασφαλείας της Θεσσαλονίκης , η ηγεσία του ΕΕΣ και πολλοί στρατιωτικοί που είχαν τοποθετηθεί επικεφαλής των τμημάτων της Μεραρχίας στον Άγιο Αθανάσιο. 508 Δορδανάς Στράτος
1944 11 5 Ο Παπανδρέου ύστερα από συνεργασία που είχε με το Βρετανό στρατηγό Σκόμπυ , ανακοίνωσε ότι ο ΕΛΑΣ και ο ΕΔΕΣ θα αποστρατεύονταν έως τις 10 Δεκεμβρίου 18 Νικολακόπουλος Ηλίας
1944 11 5 Ανακοίνωση του Γεωργίου Παπανδρέου για την αποστράτευση του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ έως τις 10 Δεκεμβρίου 175 Εμείς οι Έλληνες
1944 11 6 Με το ΦΕΚ , τχ Α' , αρ.φ. 10, 6.11.1944 , συστήνεται η "Γενική Διεύθυνσις Παιδείας" . Με το άρθρο 3 του νόμου ορίζονται ρητά τα προσόντα του γενικού διευθυντή. Σε λίγες μέρες ο Ευ. Παπανούτσος αναλαμβάνει και επίσημα τα καθήκοντά του. Είναι από δω και πέρα προϊστάμενος όλων των διευθύνσεων και των τριών εκπαιδευτικών βαθμίδων , εισηγείται στον υπουργό σχέδια νόμων και διαταγμάτων και υπογράφει τα σχετικά διατάγματα , αποφάσεις , εγκυκλίους κτλ του Υπουργείου. Με δυο λόγια ασκεί την ουσιαστική διοίκηση του υπουργείου Παιδείας. 32 Νούτσος Χαράλαμπος
1944 11 7 27 αμεριανικά βομβαρδιστικά βομβάρδισαν κατά λάθος τις σοβιετικές θέσεις κοντά στο Νις με αποτέλεσμα το θάνατο 32 σοβιετικών στρατιωτών , μεταξύ των οποίων και του αντιστράτηγου Κοτόφ. 17 Μπάεφ Ιορτάν
1944 11 7 Τσώρτσιλ προς ΥΠΕΞ του Ήντεν " περιμένω σύγκρουση με το ΕΑΜ , και δε θα πρέπει να την αποφύγουμε , φτάνει να διαλέξουμε καλά τον τόπο που θα χτυπηθούμε" 17 Παπακόγκος Κώστας
1944 11 7 Τσώρτσιλ προς ΥΠΕΞ του Ήντεν " Κατά τη γνώμη μου , έχοντας καταλάβει ένα τέτοιο τίμημα στη Ρωσία για να έχουμε ελευθερία δράσης στην Ελλάδα , δε θα πρέπει να διστάσουμε να χρησιμοποιήσουμε τα βρετανικά στρατεύματα για να στηρίξουμε τη Βασιλική Ελληνική Κυβέρνηση υπό τον Γ Παπανδρέου. Αυτό σημαίνει ότι οι βρετανικές μονάδες πρέπει ασφαλώς να επέμβουν για να ανατρέψουν πράξεις ανομίας. Ελπίζω η Ελληνική [3η Ορεινή] Ταξιαρχία[...]δε θα διστάσει να πυροβολήσει εάν αυτό καταστεί αναγκαίο[...]Προβλέπω με βεβαιότητα σύγκρουση με το ΕΑΜ και δεν πρέπει να υποχωρήσουμε ενώπιον αυτής της προοπτικής , υπό τον όρο ότι θα έχουμε επιλέξει πολύ καλά το λόγο και το έδαφος" 144 Σφήκας θανάσης
1944 11 8 Τσώρτσιλ προς στρατηγό Ουίλσον (ανώτατο διοικητή συμμαχικών δυνάμεων): " Εν όψει της εντεινόμενης απειλής εκ μέρους κομμουνιστικών στοιχείων στην Ελλάδα κι ενδείξεων ότι σχεδιάζουν να καταλάβουν την εξουσία δια της βίας , ευελπιστώ ότι θα ενισχύσετε τις μονάδες μας στην περιοχή της Αθήνας με την άμεση αποστολή της 3ης Ταξιαρχίας της 4ης Ινδικής Μεραρχίας ή κάποιου άλλου τμήματος." 144 Σφήκας θανάσης
1944 11 8 Η άφιξη της ταξιαρχίας Ρίμινι στην Αθήνα θεωρήθηκε προκλητική χειρονομία ακόμη και από τους Βρετανούς. Ο Σχης Κρίστοφερ Γούντχάουζ , διάδοχος του Μάγιερς στην αρχηγία της ΒΣΑ , είχε προειδοποιήσει εναντίον της άφιξης της ταξιαρχίας (3ης Ορεινής- μιας ακραιφνώς βασιλόφρονα μονάδας) , την οποία θεώρησε " τον πιο σημαντικό παράγοντα που συνέβαλε στην απώλεια της εμπιστοσύνης εκ μέρους του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ" 143 Σφήκας θανάσης
1944 11 8 Η ΠΕ Πτολεμαϊδας του ΚΚΕ στον επίσημο γιορτασμό για την απελευθέρωση της Πόλης , πήραν "μέρος όλα τα Σλαβομακεδόνικα χωριά οργανωμένα " δεν παραλείπει να αναφέρει πως οι κάτοικοί τους έδειχναν κατενθουσιασμένοι ιδιαίτερα από τον αντιπρόσωπό τους , που τους μίλησε στη γλώσσα τους" 191 Κωστόπουλος Τάσος
1944 11 8 Δεύτερη διαπραγματευτική επαφή μεταξύ ΕΛΑΣ & ΕΕΣ στο Δρέπανο μεταξύ Υψηλάντη , καπετάν Παντελή και Μιχάλαγα κι άλλη μία στα υψώματα της Κοιλάδας όπου δύο φορές ένας Κρητικός ανθυπολοχαγός του ΕΛΑΣ συνάντησε τον καπετάν Αχιλλέα. 405 Καλλιανιώτης Αθ.
1944 11 9 Η ταξιαρχία του Ρίμινι , η οποία δημιοργήθηκε αφού απομακρύνθηκαν οι αριστεροί από τον εεληνικό στρατό στη Μέση Ανατολή , μεταφέρθηκε βιαστικά στην Αθήνα. 40 Ιατρίδης Γιάννης
1944 11 9 Αποστέλλεται στην Αθήνα η ΙΙΙ Ορεινή Ταξιαρχία (αποδεσμεύεται από το μέτωπο της Ιταλίας). Διοικητής Σχης Τσακαλώτος(205αξιωματικοί και 2530 οπλίτες) 434 Βουρνάς Τασ
1944 11 9 Ο Πρέντις ΡΡ (υποδιοικητής της ΣΣΑ στον Πεντάλοφο) ανέφερε ότι η 9η Μεραρχία [ του ΕΛΑΣ] μετακίνησε προς τη Σιάτιστα 3000 Βουλγάρους [όχι Βουλγαρόφωνοι Κομιτατζήδες , αλλά Βούλγαροι στρατιώτες μέχρι προ ολίγου εν ενεργεία σύμμαχοι των Γερμανών. [σελ 327]] που άφησαν πίσω τους οι Γερμανοί όταν εξεκένωσαν την Φλώρινα. 271 Χάμμοντ Νίκολας
1944 11 9 (AVNOJ) Αντιφασιστικό Συμβούλιο Εθνικής Απελευθέρωσης , (9-12/11/1944) , στο Βελιγράδι συζητήθηκε το Μακεδονικό. Ο εκπρόσωπος της ΛΔΜ Στρατηγός Βουκμάνοβιτς Τέμπο υποστήριξε πως οι Μακεδόνες που ζούσαν στην ελληνική και τη βουλγαρική Μακεδονία προσδοκούσαν την ένωσή τους με τη μητέρα ΛΔΜ. 232 Μιχαηλίδης Ιάκωβος
1944 11 9 λίγους μόλις μήνες μετά τη Διακήρυξη του ΑΣΝΟΜ, κατά τη διάρκεια της πρώτης συνεδρίασης του «Αντιφασιστικού Συμβουλίου Εθνικής Απελευθέρωσης της Σερβίας», που πραγματοποιήθηκε στο Βελιγράδι από τις 9 έως τις 12 Νοεμβρίου του 1944, όπου και συζητήθηκε το Μακεδονικό, ο εκπρόσωπος της ΛΔΜ, στρατηγός Βουκμάνοβιτς, υποστήριξε πως οι «Μακεδόνες» που ζούσαν στην ελληνική και τη βουλγαρική Μακεδονία προσδοκούσαν την ένωσή τους με τη μητέρα ΛΔΜ. (Άρδην τ. 67, από: http://www.ardin.gr/node/322)
Μιχαηλίδης Ιάκωβος
1944 11 13 Ο Ντίμιταρ Βλαχώφ ( αντιπρόεδρος AVNOJ) δημοσιεύει επιστολή διαμαρτυρίας (εφ Πολίτικα) προς τον Έλληνα Πρωθυπουργό , με την οποία κατηγορούσε την Ελλάδα για ιμπεριαλιστική πολιτική εις βάρος των βορείων γειτόνων της και για καταπίεση των Μακεδόνων Αντιφασιστών της Αιγιακής Μακεδονίας. 233 Μιχαηλίδης Ιάκωβος
1944 11 13 Kostov (μέλος ΚΕ ΚΚΒ) προς Dimitrov :[...] Θεωρούν ότι μονάχα η άφιξη μιας σοβιετικής αποστολής στην Αθήνα θα καταστήσει τους Άγγλους πιο επιφυλακτικούς. Για το ζήτημα της Μακεδονίας υποστηρίζουν ότι η ανακίνησή του τώρα θα σήμαινε καταστροφικό λήγμα στο κόμμα τους και θα έρειχνε νερό στο μύλο των εθνικιστών. Έχουν την άποψη ότι η Μακεδονία τώρα μπορεί να υπάρχει μονάχα ως αναπόσπαστο τμήμα της Ελλάδας." 153 Κόντης-Σφέτας
1944 11 15 Τίτο με αντιπροσωπεία ΕΑΜ & ΚΚΕ από Ελλάδα (Ματσούκας , Αναστασιάδης , Τζίμας) όπου συμβούλεψε τους Έλληνες " να αντέξουν και όχι μόνο να μην παραδώσουν τα όπλα , αλλά να μαζέψουν και άλλα" 65 Μπάεφ Ιορτάν
1944 11 15 Τίτο προς εκπρόσωπο ΚΕ ΚΚΕ : […] Μια σοβιετική αποστολή στην Ελλάδα θα μπορούσε , σε σημαντικό βαθμό , να εξουδετερώσει τις προσπάθειες για βίαιη ανάμιξη στις εσωτερικές υποθέσεις της Ελλάδας. Η παρουσία της θα έδειχνε ότι δεν είναι σωστή η άποψη που διαδίδεται από τους Άγγλους ότι στη Συνδιάσκεψη της Τεχεράνης η Ελλάδα επιδικάστηκε στη σφαίρα αγγλικής επιρροής.[...] 157 Κόντης-Σφέτας
1944 11 15 Φτάνει στην Κοζάνη ως αντιπρόσωπος της Εθνικής Κυβερνήσεως για τη Δυτική Μακεδονία ο προπολεμικός βουλευτής της Καστοριάς Ζήσης Παπαλαζάρου […]

1944 11 15 (στα μέσα Νοεμβρίου) ιδρύθηκαν τα πρώτα τάγματα Εθνοφυλακής , στρατολογώντας άνδρες της κλάσης 1936 . Η Αριστερά είχε κάποιους λόγους να υποψιάζεται ότι οι διοικητές των ταγμάτων επιλέγονταν από τους κύκλους της Δεξιάς. Είναι σημαδιακό ποιον άνθρωπο διάλεξε η κυβέρνηση παπανδρέου για νέο στρατιωτικό διοικητή των ελληνικών δυνάμεων στην Αττική : έναν ένθερμο αντικομμουνιστή αξιωματικό της χωροφυλακής. 381 Μαζάουερ Μαρκ
1944 11 16 Επιστολή 'Εβανς (Λοχαγός , Βρεατανός , Διοικητής Υποτομέως Βίτσι της ΣΣΑ) . Γάλλος που ήρθε από το Μοναστήρι είπε ότι οι παρτιζάνοι ετοιμάζονταν για πορεία προς Θεσσαλονίκη. Άλλες πηγές στο Μοναστήρι ανέφεραν ότι δυνάμεις βουλγαροφώνων παρτιζάνων , περιλαμβανομένων και των δυνάμεων του Γκότσε(Ηλίας Δημάκης) όπως επίσης και περίπου 500-600 Ιταλοί συγκεντρώνονταν στην περιοχή αυτή . Ο Έβανς εφοβείτο ότι ο Τίτο θα εισέβαλε , ενώ οι Έλληνες ευρίσκοντο σε τέτιοα κατάσταση συγχύσεως , θα καταλάμβαναν πρώτα τη Φλώρινα και μετά ίσως τη Θεσσαλονίκη , με σκοπό α εγκαταστήσουν Σοβιετική Δημοκρατία της Μακεδονίας. (Όπως απέδειξαν τα μετέπειτα γεγονότα , οι Τιτοϊκές φιλοδοξίες ευρίσκοντο προς Βορειοδυτικά , όπου οι παρτιζάνοι εισήλθον στην Τεργέστη τον Απρίλιο του 1945) 271 Χάμμοντ Νίκολας
1944 11 17 Kostov (μέλος ΚΕ ΚΚΒ) προς Dimitrov για την αποκατάσταση επικοινωνίας δια ασυρμάτου μεταξύ του ΒΚΚ και του ΚΚΕ 154 Κόντης-Σφέτας
1944 11 17 Ο Άρης κάνει κλειστή σύσκεψη στη Λαμία με τους καπεταναίους και ζητεί να ανοίξουν τουφέκι εναντίον των Εγγλέζων .Αντιτάχθηκε ο κ. Μάρκος Βαφειάδης ( ΟΜΜ) και κατήγγειλε τον Άρη στη καθοδήγηση του ΚΚΕ στην Αθήνα , η οποία παρατήρησε τον Άρη δριμύτατα . 27 Παπακόγκος Κώστας
1944 11 17 Στη Λαμία , όπου είχαν συγκεντρωθεί οιμ καπεταναίοι του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ , τέθηκε το ζήτημα των εξοπλισμένων της Κοζάνης […] Μάρκος Βαφειάδης: "Θα τον διαλύσουμε[το Μιχάλαγα]". Σιάντος : "Καλά" 406 Καλλιανιώτης Αθ.
1944 11 18 Από το Τάγμα Goce και το Τάγμα Αριδαίας-Έδεσσας συγκροτήθηκε στις 18 Νοεμβρίου στο Μοναστήρι η «Πρώτη Αιγαιακή Ταξιαρχία Κρούσης», σκο¬πός της οποίας ήταν η «απελευθέρωση της Μακεδονίας του Αιγαίου». Διοικη¬τής ορίστηκε ο Ηλίας Δημάκης (Ilija Dimovski-Goce), υποδιοικητής ο Ναούμ Πέγιος (Naum Pejov), πολιτικός επίτροπος ο Μιχάλης Κεραμιτζής (Mihailo Keramidziev) και υποεπίτροπος ο Βαγγέλης Αγιάννης (Vangel Ajanovski-Oce). Επίσης στα στρατόπεδα του Stip και των Σκοπίων εισέρρεαν Βουλγαρομακεόόνες, μετανάστες στη Βουλγαρία από τη ελληνική Μακεδονία κατά το Μεσοπόλεμο, εμφανιζόμενοι ως Μακεδόνες εθνικιστές, πρόθυμοι ν' αγωνι¬στούν για την «απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης». Τα αλυτρωτικά αυτά σχέ¬δια είχαν την υποστήριξη τόσο του Γενικού Στρατηγείου της γιουγκοσλαβικής Μακεδονίας (Apostolski, Uzunovski) όσο και του Προέδρου Metodija Andonov-Cento.
Ο Tito ήταν ωστόσο ιδιαίτερα επιφυλακτικός και κάλεσε τον Πασχάλη Μητρόπουλο το Νοέμβριο στο Βελιγράδι για να του αναγγείλει ότι ήταν πολύ πρόωρο να τεθεί στην παρούσα χρονική στιγμή το ζήτημα της απε¬λευθέρωσης της Θεσσαλονίκης.
119 Σφέτας Σπυρίδων
1944 11 18 Λοχαγός D.S.M. Macdonald , "Έκθεση για την αποστολή Brasenose" : " Το μακεδονικό παρτιζάνικο κίνημα είναι πρωτίστως εθνικιστικό και κατά δεύτερο λόγο κομμουνιστικό. Στην προπαγάνδα του δίνει πάντοτε έμφαση στην εθνική ανεξαρτησία της Μακεδονίας. Καθώς δεν είχαν την ανεξαρτησία τους από το δωδέκατο αιώνα και μετά , η πραγματοποίηση αυτών των σκοπών που φαίνεται να πλησιάζει γοργά, έχει ενώσει όλες τις πολιτικές τάσεις και τάξεις σ' ολόκληρη τη Μακεδονία στις γραμμές του παρτιζάνικου κινήματος . [...] Έχοντας πίσω τους αιώνες καταπίεσης , τώρα που άλλαξε η φορά του εκκρεμούς έχουν χάσει κάθε αίσθηση του μέτρου. Η μεγαλομανία τους αγγίζει τη γελοιότητα. Η ηγεσία τους στα σοβαρά νομίζει πως η Ελλάδα και η Βουλγαρία θα συνεισφέρουν έδαφος στη νέα Μακεδονία. Απαιτούν τα σύνορα να εκτείνονται από τον ποταμό Νέστο ως την Αχρίδα και από τη Θεσσαλονίκη ως το Κουμάνοβο. Θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι αυτό δεν αποτελεί ευσεβή πόθο , αλλά τίθεται σοβαρά από τους Apostolski , Abbas (= Cvetko Uzunocski) και Σια. Ταυτόχρονα αναγνωρίζουν την ανάγκη να αποτελούν μέλος μιας ισχυρής ομοσπονδίας γιουγκοσλαβικών κρατών. ¨όντας για αιώνες στόχος διαφόρων βαλκανικών δυνάμεων συνειδητοποιούν απόλυτα ότι μόνοι τους δεν είναι σε θέση να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους και [ότι] θα πρέπει να στηρίζονται σε μια ισχυρή Γιουγκοσλαβία". 42 ΙΜΧΑ
1944 11 18 Τσώτζιλ προς Μακμίλλαν για σύλληψη αρχηγών του ΕΑΜ " ο στρατηγός Σκόμπυ αδίστακτα να φροντίσει να βάλει σε κράτηση αρκετούς από τους αρχηγούς του ΕΑΜ , 'όπως το Σιάντο και τον Αρη .Αν συντρίψουμε το κεφάλι του ΕΑΜ , θάχουμε λιγότερα προβλήματα με το σώμα" 25 Παπακόγκος Κώστας
1944 11 20 Ο Παπανδρέου κατέλειξε σε συμφωνία με το ΚΚΕ για την αποστράτευση του ΕΛΑΣ και τη χορήγηση "γενναιόδωρης άδειας" στους άνδρες και στους αξιωματικούς της ταξιαρχίας(3ης Ορεινής) προκειμένου να επισκεφθούν τα σπίτια και τις οικογένειές τους. 143 Σφήκας θανάσης
1944 11 20 Είσοδος σοβιετικών και γιουγκοσλάβων παρτιζάνων στο Βελιγράδι 206 Εμείς οι Έλληνες
1944 11 21 Τροποποίηση 1ης Συντακτικής Πράξης: Την 21-11-1944 η κυβέρνηση Παπανδρέου εκδίδει αυθαίρετα τον αντισυνταγματικό «νόμο» 37/21-11-1944 «Περί αντικαταστάσεως διατάξεων της 1ης ΣΠ». Η πρώτη αυτή τροποποίηση προβλέπει έκτακτα δικαστήρια σε βάρος των "δοσιλόγων", θανατικές ποινές, δημεύσεις περιουσιών και απαγόρευση ενδίκων μέσων. Το σχέδιο εξόντωσης των Βουλγαρομακεδόνων υλοποιείται.
www.bulgarmak.org
1944 11 21 ΣΔ Γενικού Στρατηγείου , Άρης Βελουχιώτης ,ΕΠ 10617: " ΟΜΜ. Κατόπιν διαταγής αντιστρατήγου Σκόμπυ εφ εξής απαγορεύεται είσοδος εις Θεσσαλονίκην τμημάτων ΕΛΑΣ προερχομένων εξ ορεινών περιοχών Θράκης - Μακεδονίας και Β. Ηπείρου άνευ συγκαταθέσεως Υποστρατήγου Αβραμίδου. Ομοίως απαγορεύεται μετακίνησις τμημάτων εξ άνω περιοχών προς Θεσσαλονίκην, ήτοι χώροι περί πόλιν ταύτην ανατολικώς και δυτικώς Αξιού ποταμού " 311 Φαράκος Γρηγόρης
1944 11 21 FO [ Χόλγουωρθ] Σύσκεψη για την παράδοση τη Κοζάνης 21-23 Νοεμβρίου 1944 : 1. Άφησα τη Θεσσαλονίκη για την Κοζάνη συνοδευόμενος από τον Μ. Παπαλαζάρου , τον εκπρόσωπο της ελληνικής κυβέρνησης στη Δυτική Μακεδονία . Σταματήσαμε για διανυκτέρευση στην Έδεσσα , όπου ο ταγματάρχης Prentice , ο ανώτερος αξιωματικός της Στρατιωτικής Δύναμης (Force) 133 στην περιοχή Κοζάνης ήρθε προς συνάντησή μας μεταφέροντας και τις τελευταίες πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση στην Κοζάνη. 2. Ο ταγματάρχης Prentice με πληροφόρησε ότι ο Στρατηγός Καλαμπαλίκης είχε μετακινήσει την 9η Μεραρχία του Στρατηγείου στη Φλώρινα και ότι αυτός και ο Καρατζάς είχε μόλις επιστρέψει από μια σύσκεψη στο Γενικό Στρατηγείο του ΕΛΑΣ στη Λαμία στην οποία , αξίζει να σημειωθεί , ο Μάρκος , ο Καπετάνιος του Σώματος Μακεδονίας , είχε επίσης προσκληθεί. [...] 339 Φαράκος Γρηγόρης
1944 11 21 FO [ Χόλγουωρθ] Σύσκεψη για την παράδοση τη Κοζάνης 21-23 Νοεμβρίου 1944 : […] Πρώτη συνάντηση με τον Καρατζά, 15,30': 5. Πληροφόρησα τον Καρατζά ότι εγώ και οι αντιπρόσωποι της Ελληνικής κυβέρνησης είχαμε έρθει για να προσπαθήσουμε και να έλθουμε σε έναν διακανονισμό για την παράδοση του ΕΕΣ.[...]11. Ο Παπαδόπουλος συμφώνησε αμέσως όσον αφορά την παράδοση και στην υπόλοιπη διάρκεια της συνάντησης ασχοληθήκαμε με τις λεπτομέρειές της.[...] 13. Προτείναμε ότι , για την αποφυγή τυχόν επεισοδίων , τόσον ο ΕΛΑΣ όσον και η "Εθνική Πολιτοφυλακή" , δεν θα έπρεπε να εισέρχονται στην περιοχή κατά την περίοδο της παράδοσης η οποία , κατά τους υπολογισμούς μας , θα διαρκούσε πέντε μέρες. 14. Ο Καρατζάς απαίτησε αμέσως: Α. Επίβλεψη της παράδοσης από κοινό σώμα φρουρών Βρετανών και του ΕΛΑΣ. Β. Σύλληψη όλων των παραδιδόμενων και παράδοσή τους μετά από δύο μέρες στους αντιπροσώπους της Κυβέρνησης από τους Βρετανούς. Οι αντιπρόσωποι της Κυβέρνησης θα αποφάσιζαν σχετικά με το ποιος θα έπρεπε να τους φρουρεί στη συνέχεια , πχ ο ΕΛΑΣ ή ΕΠ. Γ. Όλα τα παραδιδόμενα όπλα θα έπρεπε να φυλάσσονται από τον ΕΛΑΣ στο όνομα της ελληνικής κυβέρνησης και για λογαριασμό της.[...] 16. Ήταν τελικά η ρήτρα Β από όλες τις παραπάνω εκείνη που δημιούργησε τις περισσότερες διαφωνίες , διότι σήμαινε ότι οι κρατούμενοι θα έπρεπε να παραδοθούν προς φύλαξη στην ΕΠ. [...] 19. Ο Καρατζάς επιφανειακά κάμφθηκε από τη δήλωση αλλά μετά από πολλές συζητήσεις σχετικά με εναλλακτικούς τρόπους και μεγάλες προσπάθειες από μέρους του να μας πείσει να πούμε στο Παπαδόπουλο ότι τα Βρετανικά στρατεύματα θα φύλασσαν τους αιχμαλώτους χωρίς να γίνει μνεία του ότι αυτοί θα παρεδίδοντο στην ΕΠ, η συνάντηση τελείωσε χωρίς να υπάρξει τροποποίηση των όρων που είχαν συμφωνηθεί το προηγούμενο βράδυ. 340 Φαράκος Γρηγόρης
1944 11 21 Ο Αντιπρόσωπος της Κυβερνήσεως, Παπαλαζάρου , Γενικός Διοικητής Μακεδονίας και ο Στρατηγός Χόλγουωρθ[ Διοικητής της 4ης Ινδικής Μεραρχίας ] που αναμένετο στην Κοζάνη , επρόκειτο να εξετάσουν το θέμα των εξοπλισμένων χωρικών. Έγινε νέα προσπάθεια να εξαναγκάσουν τον ΕΕΣ να παραδοθεί , αλλά αυτός δεν αντιδρούσε ακόμη. 310 Χάμμοντ Νίκολας
1944 11 22 (& 23) Διήμερες συνομιλίες ΕΛΑΣ με ΕΕΣ. Τον ΕΕΣ αντιπροσώπευε σε επίπεδο ηγεσίας ο Μιχάλαγας , το ΕΑΜ ο Μιχαήλ Σουμελίδης και τον ΕΛΑΣ ο καπετάνιος της ΙΧ Μεραρχίας Ιερώνυμος Τρωιανός μέχρι το μεσημέρι της τελευταίας μέρας που αντικαταστάθηκε από το Μάρκο Βαφειάδη , καπετάνιο της ΟΜΜ[...] Στους παρόντες Βρετανούς προϊστατο ο διοικητής της 4ης Ινδικής Μεραρχίας που είχε έρθει από τη Θεσσαλονίκη. Οι συνομιλίες έλαβαν χώρα στα Πετρανά Κοζάνης , αλλά δεν κατέληξαν πουθενά[...] 406 Καλλιανιώτης Αθ.
1944 11 22 Αθήναι 22-11-1944. Ο Στρατιωτικός Αρχηγός του ΕΛΑΣ. Προς τον κ Υπουργόν Στρατιωτικών. Ενταύθα. "Λαμβάνω την τιμήν να αναφέρω ότι εις την περιοχήν Μοναστηρίου υπάρχουν Σλαβομακεδόνες αντάρται οίτινες υποστηρίζουν την ιδέαν της αυτονόμου Μακεδονίας εις την οποίαν περιλαμβάνουν και τους Νομούς Φλωρίνης , Εδέσσης και Κιλκίς. Εις τας ανταρτικά ταύτας δυνάμεις υπάρχουν και σλαβόφωνοι καταφυγόντες εκεί εξ Ελλάδος και οίτινες επιχειρούν την είσοδόν των εις τα Ελληνικά εδάφη προς προπαγάνδαν και στρατολογίαν. Το Γενικόν Στρατηγείον του ΕΛΑΣ έλαβε τα απαιτούμενα μέτρα διατάξαν την συγκέντρωσιν δυνάμεων προς την κατεύθυνσιν ταύτην ούτως ώστε να παρεμποδίζεται η είσοδος τούτων,. Ουχ ήττον νομίζω ότι κατά την εξέτασιν του Στρατιωτικού προβλήματος δέον να ληφθή υπ' όψιν η δημιουργηθείσα κατάστασις δια την ασφάλειαν των συνόρων , ασχέτως προς τας διπλωματικάς ενεργείας της Κυβερνήσεως. Σαράφης Υποστράτηγος" 355 Φαράκος Γρηγόρης
1944 11 22 Αθήναι 22-11-1944. Ο Στρατιωτικός Αρχηγός του ΕΛΑΣ. Προς τον κ Υπουργόν Στρατιωτικών. Ενταύθα. "Λαμβάνω την τιμήν ν' αναφέρω ότι υπάρχουν πληροφορίαι καθ' ας τμήματα του ΕΔΕΣ συγκεντρωμένα εις Κέρκυραν θέλουσιν επιχειρήσει προς κατάληψιν Βορείου Ηπείρου , οπότε θα υπάρξη περίπτωσις συγκρούσεως μετά των Αλβανών ανταρτών.Δια την περίπτωσιν ταύτην παρακαλώ όπως εκδόσητε τας διαταγάς Σας δια την τηρητέαν υπό του ΕΛΑΣ στάσιν , ως και διά τυχόν προσφυγήν τμημάτων Αλβανών εις την περιοχήν του ΕΛΑΣ" 355 Φαράκος Γρηγόρης
1944 11 23 & 24 Ελληνοβρετανικές συνομιλίες για παράδοση ΕΕΣ 290 Καλλιανιώτης Αθ.
1944 11 23 Ο 'Ηντεν τηλεγράφησε στον Λήπερ(πρέσβη) για να αποτρέψει τη συμφωνία της 20/11 διότι η "γενναιόδωρη άδεια" στους αξιωματικούς και τους άνδρες της 3ης Ορεινής Ταξιαρχίας ισοδυναμούσε με διάλυσή της , πράγμα που θα διευκόλυνε το ΚΚΕ να εξαπολύσει πραξικόπημα εναντίον μιας αποδυναμωμένης ελληνικής κυβέρνησης. 144 Σφήκας θανάσης
1944 11 23 FO [ Χόλγουωρθ] Σύσκεψη για την παράδοση τη Κοζάνης 21-23 Νοεμβρίου 1944 : […] 4η συνάντηση 14,30': 20. Ο Καρατζάς κατέφθασε για τη συνάντηση μαζί με τον Μάρκο , ο οποίος αναλάμβανε στο εξής τις διαπραγματεύσεις για λογαριασμό του ΕΛΑΣ. Η άφιξή του οδήγησε σε μια αναθεώρηση των θέσεων και των όρων που θα ετίθεντο στον Παπαδόπουλο , που όντως τροποποιήθηκαν για να συμπεριλάβουν στο τέλος της ρήτρας Β (βλ. παράγραφο 16) "που θα τους παραδώσουν προς φύλαξη στην ΕΠ". 21. Οι όροι στη συνέχεια υπεβλήθησαν στον Παπαδόπουλο , ο οποίος τους αρνήθηκε παρευθύς. [...] 341 Φαράκος Γρηγόρης
1944 11 23 FO [ Χόλγουωρθ] Σύσκεψη για την παράδοση τη Κοζάνης 21-23 Νοεμβρίου 1944 : […] Σκέψεις : 26. Ο ΕΕΣ επέδειξε περίτρανα ότι είχε την πρόθεση να παραδοθεί στα Βρετανικά στρατεύματα αλλά ήταν τόσο τρομοκρατημένος με το τι θα συνέβαινε στους άνδρες του αν έπεφταν στα χέρια του ΕΛΑΣ, [...]27. Ο ΕΛΑΣ αρχικά υιοθέτησε μια στάση τόσο αδιάλλακτη που οι διαπραγματεύσεις ήταν προδιαγεγραμμένο να έχουν ως αποτέλεσμα την αποτυχία. Αφού συνέβη αυτό , ο ΕΛΑΣ υπαναχώρησε σε όλα σχεδόν τα σημεία αλλά αρνήθηκε την από μέρους μας φύλαξη των αρχηγών των συμμοριών για τους οποίους ευλόγως ισχυρίζεται ότι θα πρέπει να παραδοθούν με ένταλμα με όλες τις κατηγορίες στην αστυνομία της Κυβέρνησης (προσωρινά την ΕΠ).28. Ο εκπρόσωπος της Κυβέρνησης ήταν σε πολύ δύσκολη θέση που ήταν συνολικά το αποτέλεσμα της αναγνώρισης από μέρους της Κυβέρνησης της ΕΠ ως της προσωρινής , κατά κάποιο τρόπο επίσημης αστυνομικής δύναμης. Ο ΕΛΑΣ , πολύ φυσικά , απαιτούσε την παράδοση των αιχμαλώτων στην Κυβέρνηση και ο Κυβερνήτης βρέθηκε στη θέση του να μην μπορεί να δώσει εγγυήσεις για τις ενέργειες της αστυνομίας της Κυβέρνησης (ΕΠ). Αρνήθηκε να δώσει την προσωπική του εγγύηση για τις ενέργειες της ΕΠ. Αντίστοιχα , αν είχε αρνηθεί να παραδώσει τους κρατουμένους στην ΕΠ , ο ΕΛΑΣ θα τον κατηγορούσε για ανυπακοή προς την Κυβέρνηση.[...]β) Αν για οποιονδήποτε λόγο διαφανεί ότι η κατάσταση θα πρέπει να διευθετηθεί από τους Βρετανούς , τότε θα πρέπει να επιλεγεί η δυνατότητα Β, αλλά με τους εξής ενδοιασμούς. 1) ότι αυτό θα πρέπει να γίνει άμεσα γιατί αν οι χωρικοί είναι ακόμη οπλισμένοι στις 10 Δεκεμβρίου , ο ΕΛΑΣ θα έχει μια καλή πρόφαση για να μη μας παραδώσει τα δικά του όπλα. 2) ότι εμείς θα έχουμε λάβει σαφώς θέση συντασσόμενοι με εκείνους που είχαν συνδράμει τους Γερμανούς 3) ότι δεν νομίζω ότι διαθέτουμε τα μέσα για να δηλώσουμε τις εγγυήσεις ασφαλείας που όλα αυτά συνεπάγονται. 31. Σε κάθε περίπτωση , αυτές οι διαπραγματεύσεις καθώς και τα γεγονότα στη Θεσσαλονίκη και αλλού έχουν καταδείξει σε όλη της την έκταση την αδιέξοδη κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι εκπρόσωποι της Κυβέρνησης. Δεν διαθέτουν δικές τους δυνάμεις και είναι ανίκανοι να εγγυηθούν για ενέργειες εκείνων των δυνάμεων του ΕΛΑΣ που προσωρινά έχει αναγνωρίσει η Κυβέρνηση". 341 Φαράκος Γρηγόρης
1944 11 24 (έως και 26/11/1944) Επίθεση ΕΛΑΣ σε Κοιλάδα , Δρέπανο , Πετρανά , Βαθύλακκο . Αθρόες εκτελέσεις. 290 Καλλιανιώτης Αθ.
1944 11 24 (έως και 26/11/1944) Τσάντλερ Τζέφρι (Βρετανός Λοχαγός μέλος της ΒΣΑ που συνεργαζόταν με τους Έλληνες αντάρτες στη Δυτική Μακεδονία): "[…]Το πρωί ακούστηκαν μερικοί σκόρπιοι πυροβολισμοί , που ουσιαστικά ήταν η αναγγελία της έναρξης των μαχών .[…] Η μάχη [συνάμεων ΕΛΑΣ και ΕΕΣ] κράτησε δύο μέρες [...] Ο ΕΛΑΣ ανέφερε ένδεκα νεκρούς . Αρκετοί άνδρες του ΕΕΣ είχαν συλληφθεί αιχμάλωτοι - οι περισσότεροι από αυτούς είχαν παραδοθεί - και οι υπόλοιποι είχαν σκορπίσει στους λόφους. Οι φήμες , όπως πάντα , οργίαζαν και είχα ακούσει μια ιστορία ότι 120 άνδρες του ΕΕΣ , αφού παραδόθηκαν , σφιαγιάστηκαν από έναν υπολοχαγό του ΕΛΑΣ που είχε χάσει τον αδελφό του στη μάχη. Οι αναφορές αυτές φαίνονταν υπερβολικές και απίστευτες. Ο Μιχάλαγας και ο Παντελής επέζησαν και τελικά αφέθηκαν ελεύθεροι , χωρίς να τιμωρηθούν για τις πράξεις τους από καμία αρχή.[...]" 76 Τσάντλερ Τζέφρι
1944 11 24 Ο Μάρκος Βαφειάδης δίνει εντολή επίθεσης εναντίον των εξοπλισμένων χωριών […] το 28 ο σύνταγμα στο Δρέπανο(τάγμα Χριστόδουλου Λυτρίδη) και τα Πετρανά (τάγμα Γεργίου Γιανούλη) και το 53 ο στο Βαθύλακο (τάγμα Σεραφείμ Καρασάββα) και την Κοιλάδα (τάγμα Υψηλάντη) .[...]Το ίδιο βράδυ οι αντάρτες στα Πετρανά και το Βαθύλακο προχώρησαν σε μαζικές εκτελέσεις όλων σχεδόν των ανδρών που είχαν συλλάβει με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους στο πρώτο χωριό συνολικά 83 άνδρες , 2 γυναίκες κι ένα νήπιο , στο δε Βαθύλακο 43 άνδρες και 6 γυναίκες. 408 Καλλιανιώτης Αθ.
1944 11 25 ΕΠΙΘΕΤΙΚΕΣ ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΜΑΧΕΣ ΤΟΥ ΕΛΑΣ --ΠΟΛΙΟΡΚΙΕΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΧΩΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΕΣ : Μεσσιανή - Ροδίτης - Λεύκαρα (28 και 53 συντάγματα) 220 Καλλιανιώτης Αθ.
1944 11 25 [Μετά τη μάχη ΕΛΑΣ κατά του ΕΕΣ] ο κύριος όγκος του ΕΕΣ διέφυγε στα Λεύκαρα , όπου όσοι παραδόθηκαν εκτελέστηκαν είτε επί τόπου είτε στο σχολείο της Οινόης . Εξήντα τέσσερις εκτελέστηκαν στα Ίμερα .Ο ΕΛΑΣ εγκαταστάθηκε στα χωριά κι όσους παρουσιάζονταν τους έστελνε στο στρατόπεδο Κοζάνης , τον Αυγερινό , το Μοναστήρι του Βυθού και το Δίλοφο.[...] Ο στρατοπεδάρχης του ΕΛΑΣ στο Βυθό Αγορίτσας Παύλος μιλάει για 450 κρατούμενους υπό τις διαταγές του .[...] οι νεαροί κρατούμενοι κάτω των είκοσι ετών απελευθερώθηκαν νωρίς , ενώ οι υπόλοιποι απελευθερώθηκαν τέλη Μάρτη 1945 στην εθνοφυλακή που είχε ανηφορίσει από την Παλιά Ελλάδα. 245 Καλλιανιώτης Αθ.
1944 11 25 (χ.η.) Γ. Δημόπουλος [ Γραμματέας της Ιεράς Μητροπόλεως Κοζάνης , από το βιβλίο του "Τα παρά τον Αλιάκμονα Εκκλησιαστικά"] : "[…] Οι επιζήσαντες συγγενείς των σφαγιασθέντων [ μελών της ΠΑΟ/ΕΕΣ] κατηγόρησαν τον Ιωακείμ και του καταλόγισαν βαριές ευθύνες , ότι κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης [ΕΛΑΣ-ΕΕΣ ] τον παρακάλεσαν να επέμβει στο ΕΑΜ και να μεσολαβήσει για την ανατροπή του κακού , αλλά στάθηκε ανάλγητος και αδιαφόρησε τελείως και δε συγκινήθηκε μπροστά σ' ένα ανελέητι σφαγιασμό των Χριστιανών της επαρχίας του.[...] Δεν μπορεί ένας κληρικός να μην τόβρισκε ότι χρέος του ήταν να αντιδράσει , αλλά φοβόταν μην παρεξηγηθεί από το κόμμα 9κομμουνιστικό) και το κόμμα ίσως γι αυτόν μετρούσε πιότερο[...]" 46 Ευτυχίδης Γιάννης
1944 11 25 Η αγγλική στρατιωτική διοίκηση ενεργώντας όπως η σοβιετική στα εδάφη επιρροής της , επεδίωκε να ελέγχει πλήρως την Ιταλία , το Βέλγιο και την Ελλάδα. Μετά τις συγκρούσεις ανάμεσα στην αστυνομία και τις δυνάμεις της Αντίστασης στις Βρυξέλλες , βγήκαν τα βρετανικά τανκς στους δρόμους της βελγικής πρωτεύουσας. 20 Μπάεφ Ιορτάν
1944 11 26 Ο Λήπερ ενημερώνει το FO ότι ο Παπανδρέου (αφού πληροφορήθηκε τις βρετανικές αντρρήσεις) υποσχέθηκε ότι η Ταξιαρχία (3η Ορεινή) θα παραμείνει άθικτη , ενημέρωσε σχετικά και το ΕΑΜ , και οι διαπραγματεύσεις άρχισαν εκ νέου . 145 Σφήκας θανάσης
1944 11 27 Το κέντρο διοίκησης του ΕΑΜ μεταφέρθηκε από τη Σιάτιστα στο Τσοτύλι , στους πρόποδες της Πίνδου , και το 53ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ κινήθηκε προς τα Γρεβανά . 77 Τσάντλερ Τζέφρι
1944 11 27 Στην Ποντοκώμη φονεύτηκε ο Παύλος Παναγιωτίδης μαζί με άλλους 3 πατριώτες του από εξαγριωμένους Καυκάσιους χωριανούς του με ξύλα και πέτρες 183 Καλλιανιώτης Αθ.
1944 11 27 Πέντε Απασλήδες από την Ποντοκώμη φονεύθηκαν με πέτρες , ρόπαλα και μαχαίρια από όχλο Καυκασίων ανδρών και γυναικών του χωριού τους.(συνέντευξη Κωτσίδης Βασίλειος 2006) 415 Καλλιανιώτης Αθ.
1944 11 27 Ο Παπανδρέου αποδέχτηκε σχέδιο του ΕΑΜ που προέβλεπε το σχηματισμό ενός σώματος εθνικού στρατού το οποίο θα συμβόλιζε την εθνική ενότητα και θα αποτελούνταν από την Ορεινή Ταξιαρχία , τον Ιερό Λόχο και τμήμα του ΕΔΕΣ , καθώς και από μια ταξιαρχία του ΕΛΑΣ "έχουσα δύναμιν ίσην προς το άθροισμα των άνω δυνάμεων και με ίσον οπλισμόν" 145 Σφήκας θανάσης
1944 11 28 Με λαθροχειρία στο "σχέδιο για σχηματισμό ενός σώματος εθνικού στρατού" ο Παπανδρέου παραπλάνησε Έλληνες και Βρετανούς , παρουσιάζοντας τη δική του αλλοιωμένη εκδοχή ως την αρχική πρόταση που του είχε υποβάλει το ΕΑΜ το προηγούμενο βράδυ. Όταν ο ΕΑΜ διαμαρτυρήθηκε και ζήτησε γενική αποστράτευση , ο Παπανδρέου απέρριψε το αίτημα , ανώ ο Λήπερ πρόθυμα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το ΕΑΜ παρέβαινε τα συμπεφωνημένα και απέρριπτε τους όρους που το ίδιο είχε προτείνει. 145 Σφήκας θανάσης
1944 11 30 Παραίτηση από την κυβέρνηση των ΕΑΜικών υπουργών (Σβώλος , Τσιριμώκος,Ζέβγος,Αγγελόπουλος,Ασκούτσης & σγός Σαρηγιάννης) 439 Βουρνάς Τασ
1944 11 30 Υπόμνημα του Foreign Office από τον Orme Sargent :" Δεν είχε προλάβει να στεγνώσει η μελάνη της υπογραφής στη βουλγαρική Ανακωχή , όταν φάνηκαν τα πρώτα σημάδια που έδειχναν ότι οι Γιουγκοσλάβοι του Τίτο άρχιζαν να σκέφτονται μια γιουγκοσλαβο-βουλγαρική ομοσπονδία, και ότι οι Βούλγαροι για μια ακόμη φορά επρόκειτο να προβάλουν τις λεγόμενες μακεδονικές διεκδικήσεις .[...] Αυτές οι δραστηριότητες μπορεί προς το παρόν να μην είναι τίποτε περισσότερο από ανόητοι κομπασμοί και μικρο-ραδιουργίες , προφανώς , όμως , γίνονται ανεκτές και πιθανώς υποδαυλίζονται από τις δύο Κυβερνήσεις. Επωφελούνται , επίσης , σε μεγάλο βαθμό από το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι πολύ αδύναμη την παρούσα στιγμή ώστε να υποστηρίξει τα συμφέροντά της στα Βαλκάνια .[...] Μια ομοσπονδιακή ένωση μεταξύ των διαφόρων τμημάτων της Γιουγκοσλαβίας από τη μια πλευρά και της Βουλγαρίας από την άλλη δε θα σήμαινε τόσο το τέλος όσο το μετασχηματισμό του Μακεδονικού ζητήματος σε κάτι πολύ πιο επικίνδυνο , σε μια συνδυασμένη δηλαδή γιουγκοσλαβο-βουλγαρική επέκταση προς νότον , ώστε να ανακτηθούν τα μακεδονικά και βουλγαρικά αλύτρωτα εδάφη.[...] Με την ένωση της Βουλγαρίας και Γιουγκοσλαβίας , η Ελλάδα θα είχε να αντιμετωπίσει συνδυασμένες πιέσεις προς αυτό το ζωτικό λιμάνι [τη Θεσσαλονίκη] , που θα προβάλλονταν είτε ως γενικό σλαβικό ενδιαφέρον είτε ως ικανοποίηση των φυσικών βλέψεων της αυτόνομης Μακεδονίας , που θα είχε μόλις αποκτήσει υπόσταση ως ένας από τους ομόσπονδους εταίρους της γιουγκοσλαβο-βουλγαρικής ένωσης.[...] Γενικότερα η θέση που θα υιοθετούσαμε είναι α)[...] και β) παρόλο που είμαστε διατεθειμένοι να ανεχτούμε τη δημιουργία ενός Μακεδονικού Κράτους στα πλαίσια της μελλοντικής Ομόσπονδης Γιουγκοσλαβίας , πρέπει να επιμείνουμε στο ότι αυτό το κράτος δεν θα προσαρτήσει ούτε θα προβάλλει διεκδικήσεις σε οποιαδήποτε εδάφη που ανήκουν είτε στη Βουλγαρία είτε στην Ελλάδα , με τον ισχυρισμό ότι αυτά τα εδάφη είναι "Μακεδονικά"" 45 ΙΜΧΑ
1945 11 1 Κυβέρνηση Παναγ.Κανελόπουλου: Την 1-9-1945 αναλαμβάνει η νέα κυβέρνηση του δεξιού πολιτικού Παναγιώτη Κανελόπουλου και ορκίζεται πίστη και υποταγή στο Σύνταγμα του 1911, ενώπιον του «αντιβασιλέως» αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού Παπανδρέου . Δεν εκδίδει αξιόλογα διατάγματα είναι βραχύβια και παραιτείται έπειτα από 20 ημέρες.
www.bulgarmak.org
1945 11 1 Ο Παναγιώτης Κανελόπουλος κλήθηκε από τον αντιβασιλέα Δαμασκινό να σχηματίσει κυβέρνηση 101 Μαργαρίτης Γιώργος
1945 11 1 Κυβέρνηση Παναγιώτη Κανελόπουλου. Η κυβερνητική κρίση που ακολούθησε [την παραίτηση της κυβέρνησης Βούλγαρη] διήρκησε επί ενάμιση μήνα , στη διάρκεια του οποίου την πρωθυπουργία ανέλαβε για δύο βδομάδες ο ίδιος ο Δαμασκηνός , κι ακολούθως [από 1.11.] ο Π. Κανελόπουλος. 57 Νικολακόπουλος Ηλίας
1945 11 9 Ο Σάρτζεντ (υφ ΥΠΕΞ ΜΒ) καθησύχασε τις ανησυχίες του Λήπερ ότι η κυβέρνηση των εργατικών ενδεχομένως να εγκατέλειπε τις βρετανικές επιδιώξεις στην Ελλάδα:" Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι είμαστε αρκετά ισχυροί ώστε να εγκαθιδρύσουμε στην Ελλάδα ένα καθεστώς τύπου λόρδου Κρόμερ και να κυβερνήσουμε αυτή τη χώρα μέσω μιας δημοκρατικής κυβέρνησης ανδρεικέλων δικής μας κατασκευής.[...] 185 Σφήκας θανάσης
1945 11 11 Στις 11 Οκτωβρίου του 1945, κατά τη διάρκεια των πανη¬γυρικών εκδηλώσεων για την τέταρτη επέτειο της αντίστασης εναντίον της φα-σιστικής κατοχής, ο ίδιος ο στρατάρχης Τίτο, σε ομιλία του στα Σκόπια ενώπιον χιλιάδων λαού, ανάμεσά τους και προσφύγων από την Ελλάδα, δήλωσε ότι η Γιουγκοσλαβία δεν επρόκειτο ποτέ να απαρνηθεί το δικαίωμα του μακεδονικού λαού να ενωθεί... υπάρχουν αδέρφια μας στη Μακεδονία του Αιγαίου και η τύχη τους δεν μας είναι αδιάφορη. Οι σκέψεις μας είναι κοντά τους και εμείς φροντίζουμε γι’ αυτούς... Σας εύχομαι όπως όλοι οι Μακεδόνες μια ημέρα να ενωθούν στην κοινότητα τους, τη Μακεδονία [ Αρχείο Χριστόφορου Χαλκιά, «Αποσπάσματα από τον λόγο που εκφώνησε ο Τίτο στα Σκόπια στις 11 Οκτωβρίου 1945» πρβλ. και Μακεδονία, 14 Οκτωβρίου 1945, βλ. και Ελληνικόν Θάρρος, 25 Νοεμβρίου 1945, Ελληνικός Βορράς, 25 Νοεμβρίου 1945, όπου υπάρχει και φωτοτυπία της τελευταίας παραγράφου του λόγου του Γιουγκοσλάβου ηγέτη, πρβλ. και Αχιλλέας Κύρου, Η συνωμοσία εναντίον της Μακεδονίας 1940-1949 (Αθήνα, 1950), σ. 143.] (Άρδην τ. 67, από: http://www.ardin.gr/node/322)
Μιχαηλίδης Ιάκωβος
1945 11 11 Σε έκθεσή της η Veselinka Malinska , βουλευτής του Κοινοβουλίου της ΛΔ της Μακεδονίας [για το Μπούλκες] μας δίνει […]αρκετές πληροφορίες για της σχέσεις Ελλήνων και Σλαβομακεδόνων. Οι κάτοικοι [του Μούλκες] οι οποίοι θέλησαν να μεταφερθούν στη ΛΔΜ , όπου βρίσκονταν οι συγγενείς τους , κατηγορούνταν από τους συντρόφους τους ως "λιποτάκτες". Επίσης αναφέρει ότι στο Μπούλκες " υπήρχαν περίπου 150 άνθρωποι , οι οποίοι σύμφωνα με τη μαρτυρία των παραγόντων του Μπούλκες , δε δέχονταν να εργαστούν και καταφέρονταν εναντίον της διοίκησης , φέροντας δυσχέρειες στο στρατόπεδο. Αυτοί στρέφονταν επίσης εναντίον του ΕΑΜ και εκδηλώνονταν υπερ του πολιτεύματος στην Ελλάδα και υπέρ της Αγγλικής πολιτικής στη χώρα αυτή." 106 Ρίστοβιτς Μίλαν
1945 11 15 (στα μέσα Νοεμβρίου) Το χρυσό Ναπολεόντι έφτασε τις 54.000 δραχμές . Η ζάχαρη κόστιζε 6.400 δραχμές η οκά , μια αστρονομική τιμή με βάση την επίσημη ισοτιμία της δραχμής . 169 Τσάντλερ Τζέφρι
1945 11 18 Εκλογές στη Βουλγαρία. Άρνηση της ΕΣΣΔ να δεχτεί την παρουσία ξένων παρατηρητών και αποχή των κομμάτων της αντιπολίτευσης (με επικεφαλής το Αγροτικό Κόμμα του Ν. Πετκόφ) - με την υποστήριξη και των δυτικών δυνάμεων. 60 Νικολακόπουλος Ηλίας
1945 11 20 Νέα κυβέρνηση: Την 20-11-1945 ορκίζεται η 5η κατά σειρά μετακατοχική δικτατορική κυβέρνηση της Ελλάδας με πρωθυπουργό τον γηρεό φιλελεύθερο Θεμιστοκλή Σοφούλη. Οπως και οι προηγουμενες κυβερνήσεις έχει και αυτή έχει ως αποκλειστικό σκοπό την δινέργεια κοινοβουλευτικών εκλογών και δημοψηφίσματος, στόχος που αργεί σκόπιμα να εκπληρωθή.
www.bulgarmak.org
1945 11 21 (χ.η.) Η αναγνώριη του κομμουνιστικού καθεστώτος του Εμβέρ Χότζα στην Αλβανία από τη Βρετανία προκάλεσε καθολική αγανάκτηση , που κάλυπτε όλο το πολιτικό φάσμα , από την άκρα Δεξιά ως τη μετριοπαθή Αριστερά. 169 Τσάντλερ Τζέφρι
1945 11 21 (χ.η.)Σε συγκέντρωση κατά της αναγνώρισης του Εμβέρ Χότζα , στην Κοζάνη , ο Μιχάλαγας ήταν ένας από τους κυριότερους επικριτές της βρετανικής πολιτικής. Η ατιμωρησία των συνεργατών ήταν μια προσβολή για πολλούς ανθρώπους , που μπορεί να μισούσαν τον κομμουνισμό , αλλά απείχαν πολύ από το να δεχτούν ότι η συνεργασία με τους κατακτητές ήταν αρετή. Οι πρώην συνεργάτες των Γερμανών χρησιμοποιούσαν τώρα το ένδυμα του εθνικισμού . 179 Τσάντλερ Τζέφρι
1945 11 21 (την Τρίτη εβδομάδα του Νοεμβρίου) Το χρυσό Ναπολεόντι έφτασε τις 70.000δραχμές . Πολλοί καταστηματάρχες , εγκαταλείποντας την προσπάθεια να καθορίσουν νέες τιμές για τα εμπορεύματά τους , απλά κράτησαν τα μαγαζιά τους κλειστά . Βούτυρο , τυρί , μακαρόνια και λάδι εξαφανίστηκαν από την αγορά . Το ψωμί κόστιζε 500 δραχμές η οκά . Για έναν εργάτη που κέρδιζε χίλιες δραχμές τη μέρα και είχε οικογένεια τριμελή ή τετραμελή που χρειαζόταν δύο ή τρεις οκάδες ψωμί την ημέρα , η πείνα δεν ήταν πια σχήμα λόγου .[...]οι εργαζόμενοι στο εργαστάσιο ηλεκτροπαραγωγής στη Βέροια άρχισαν να απεργούν [...] Στην Νάουσα οι εργάτες τριών υφαντουργείων κήρυξαν απεργία διαρκείας . 169 Τσάντλερ Τζέφρι
1945 11 21 Ο Σαρλ Ντε Γκολ πρόεδρος προσωρινής κυβέρνησης στη Γαλλία 208 Εμείς οι Έλληνες
1945 11 21 Ο Δημητρόφ ( ο οποίος επέστρεψε 2 βδομάδες νωρίτερα στην πατρίδα του μετά από απουσία 22 ετών ) ανέφερε στον Μολότοφ : " Η ΚΕ του ΚΚΕ ζητά επίμονα υλική βοήθεια 150,000 δολαρίων . Πιστεύω ότι πρέπει να τους βοηθήσουμε , δίνοντάς τους τουλάχιστον 100,000 δολάρια. Οι Έλληνες σύντροφοι δουλεύουν καλά" 97 Μπάεφ Ιορτάν
1945 11 22 Απόφαση Πολιτικού Γραφείου Της ΚΕ του ΚΚΕ όπου η ηγεσία του ΚΚΕ θεώρησε την κυβερνητική αλλάγή ( κυβέρνηση Σοφούλη ) περίπου ως επιτυχία της και αποφάσισε αρχικά να κρατήσει μια πολύ ανεκτική στάση απέναντί της. 140 Μαργαρίτης Γιώργος
1945 11 22 Κυβέρνηση Θεμιστοκλή Σοφούλη αποκλειστικά από κεντρώες πολιτικά δυνάμεις [που έθεσε τέρμα στην κρίση μετά την παραίτηση Βούλγαρη ,8.10.45] πραγματοποιήθηκε μετά από ενεργό παρέμβαση του Βρετανού υφυπουργού Εξωτερικών Εκ Μακνίλ , ο οποίος παρέμεινε στην Αθήνα επί δώδεκα μέρες , πρωταγωνιστώντας στις σχετικές διαπραγματεύσεις. Η τελική λύση βασίστηκε σε μία γενικότερη συμφωνία , που προέβλεπε τη διενέργεια εκλογών το αργότερο ως τα τέλη Μαρτίου 1946 και την αναβολή του δημοψηφίσματος για το Μάρτιο του 1948.[...] Τον κύριο κορμό της της κυβέρνησης αποτελούσε το Κόμμα Φιλελευθέρων ( με 10 υπουργούς και 8 υφυπουργούς) και τη δεύτερη σημαντική συνιστώσα το Προοδευτικό Κόμμα του Γ. Καφαντάρη , ο οποίος ορίστηκε αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης (και άλλα 4 στελέχη του ανέλαβαν σημαντικά υπουργεία) . Συμμετείχαν επίσης το Αγροτικό Κόμμα του Αλ. Μυλωνά ( με 1 υπουργό και 1 υφυπουργό) , η Ένωση Δημοκρατικών Αριστερών του Ι Σοφιανόπουλου (ανέλαβε υπουργός Εξωτερικών) , ορισμένες προσωπικότητες χωρίς ιδιαίτερη κομματική ένταξη , όπως ο πρώην πρωθυπουργός Εμμ. Τσουδερός(αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης ) και ο Ν. Καζαντζάκης (που εκπροσωπούσε τη Σοσιαλιστική Εργατική Ένωση) , καθώς και 5 μέλη (3 υπουργοί και 2 υφυπουργοί) από τις επονομαζόμενες "μετριοπαθείς" ομάδες αντιστάσεως (Γ. Καρτάλης της ΕΚΚΑ , Ηρ. Πετμεζάς του ΕΔΕΣ , Ι. Πελτέκης της ομάδας "Απόλλων"κ.ά.). Οι τελευταίοι μάλιστα έγιναν δεκτοί στην κυβέρνηση λόγω της σθεναρής υποστήριξής τους από το Βρετανό Πρέσβη Ρ. Λήπερ και παρά την έντονη αντίδραση του Δαμασκηνού. Στην κυβέρνηση Σοφούλη δεν δέχτηκαν να συμμετέχουν ούτε ο Γ. Παπανδρέου (που άλλωστε δεν εθεωρείτο ότι εντάσσεται στο "δημοκρατικό Κέντρο") , ούτε ο Σοφ Βενιζέλος (που τηρούσε αποστάσεις από την επίσημη πολιτική του Κ.Φ.) 58 Νικολακόπουλος Ηλίας
1945 11 25 Οι ξυλοδαρμοί ήταν συνήθεις στους ΣΧ , αλλά οι ακρότητες αυτού του είδους ήταν σπάνιες. Για την αντιμετώπιση πάντως παρόμοιων περιστατικών ψηφίστηκε νόμος ότι όσοι χωροφύλακες κακομεταχειρίζονται κρατουμένους θα αποπέμπονταν από τη διακιοσύνη. (εφ "Το ΦΩΣ " , 24-11-1945) . Πόσες όμως σχετικές περιπτώσεις έφταναν στη Δικαιοσύνη και σε ποιες καταδικάστηκαν όργανα του κράτους , είναι άγνωστο. Για την περίπτωση όπου ενωμοτάρχης του ΣΧ Ποντοκώμης επιτέθηκε και βιοπράγησε εναντίον κρατουμένου λέγοντάς τον " άτιμε , κομμουνιστή , ρουφιάνε κλπ" βλ ΕΕ Αποφάσεις Μονομελούς 1/1945 , 150 , 168/1946 451 Καλλιανιώτης Αθ.
1946 11 0 Διάλυση των σωμάτων του ΝΟΦ και ένταξή τους στις δυνάμεις του ΔΣΕ , συμφώνησαν τα ΚΚΕ και ΚΚΓ. Σε αντάλαγμα το ΚΚΕ θα δεχόταν ένα στέλεχος του ΝΟΦ στην ΚΕ , ένα στο Γενικό Αρχηγείο του ΔΣΕ και δύο ή τρία στο Μακεδονικό Γραφείο. Ισότιμη αντιπροσώπευση των Σλαβόφωνων σε όλες τις οργανώσεις της Καστοριάς , Φλώρινας , και της Πέλλας , όπου οι γραμματείς των κομματικών οργανώσεων θα ήταν επίσης Σλαβόφωνοι. 180 Μιχαηλίδης Ιάκωβος
1946 11 0 Το Νοέμβριο του 1946 δημιουργήθηκε άλλο αναρρωτήριο των ανταρτών στο Λογγά Χασίων με την ονομασία αναρρωτήριο αρχηγείου Ολύμπου. Νοσηλευόντουσαν τραυματίες από τα Χάσια, Πιέρια, Όλυμπο και ακόμη από τα Θεσσαλικά τμήματα. Αρχινοσοκόμος τοποθετήθηκε ο Τάσος Δέρβας, νοσοκόμος από την Τσαρίτσανη. Στα Χάσια ήταν συγκεντρωμένοι πολλοί τραυματίες και ιδιαίτερα βαριά από τις μάχες Διάτα-Καρυά-Πουλιανά-καρατζόλη-Ναζερό-λαυκοκαριά-δεσκάτη-Βάνια Τρικάλων-Κηπουργιό. 37 Σακελλαρίου Νώντας
1946 11 4 Νέα κυβέρνηση Κωνσταντίνου Τσαλδάρη 176 Εμείς οι Έλληνες
1946 11 4 Από το Μπούλκες , μετά τη λήξη των ασκήσεων , αγωνιστές και αξιωματικοί στάλθηκαν στην Ελλάδα , όπου κατατάσσονταν στις μονάδες του ΔΣΕ.[…]Από το διασοθέντα έλεγχο αφίξεων και αναχωρήσεων από το Μπούλκες και τις άλλες μεταβολές της αριθμητικής κατάστασης των κατοίκων , μπορούμε να κάνουμε υποθέσεις για μια τεράστια αποστολή στην Ελλάδα σπουδαστών της στρατιωτικής σχολής. 53 Ρίστοβιτς Μίλαν
1946 11 4 Τίτο για μετάβαση Ρούσου και Ιωαννίδη στη Σόφια: "Ο σ Δημητρόφ κάλεσε τους Έλληνες με αγγελιοφόρο στη Σόφια .Είπε ότι ανησυχεί πολύ για το Ζαχαριάδη - για τη λαθεμένη πορεία του κόμματος. Ο Δημητρόφ θεωρεί ότι είναι λάθος στη δεδομένη στιγμή να δυναμώσει το αντάρτικο"[...] 55 Κόντης-Σφέτας
1946 11 10 Ο Ιωαννίδης (σύνδεσμος ΚΚΕ στο Βελιγράδι) παίρνει απάντηση (μέσω Δημητροφ) για τα αιτήματα τις 12/9/1946. Η ΣΕ ήταν αντίθετη προς κάθε μεγάλη επέκταση του ένοπλου αγώνα και σύστηνε, αντί γι αυτόν , περισσότερο μαζικό πολιτικό αγώνα μέσα στα νόμιμα πλαίσια. 267 Ιατρίδης Γιάννης
1946 11 11 Ένοπλη ομάδα αποτελούμενη από 800 περίπου αντάρτες επιτέθηκε στο χωριό Σκρα , στα σύνορα με τη Γιουγκοσλαβία.Σκοτώθηκαν 11 στρατιωτικοί , σφαγιάστηκαν 55"εθνικόφρονες" πολίτες , ενώ πυρπολήθηκαν τα δύο τρίτα του χωριού. 104 Μιχαηλίδης Ιάκωβος
1946 11 15 200 Μακεδόνες σπουδαστές κατέφθασαν από τη Σόφια ντυμένοι με βουλγάρικες στολές και προσχώρησαν στο σώμα το Γκότσε , που ανήλθε έτσι σε χίλια άτομα , υπό την ονομασία " Πρώτη Αιγιακή Ταξιαρχία Κρούσης" Διοικητής Ηλίας Δημάκης , υποδιοικητής ο παλιός Σνοφίτης Ναούμ Πέγιωφ (Γάβρος Καστοριά- είχε διαφύγει από Ιούνιος) , πολιτικός επίτροπος Μιχαήλ Κεραμιτζίεφ , και υποεπίτροπος Βάγκελ Αγιάνοφσκι-Ότσε (από την Έδεσσα) 234 Μιχαηλίδης Ιάκωβος
1946 11 18 Ο Β Μπιλιάνοβιτς προς Ράνκοβιτς αναφέρει μεταφορά προσωπικού στην Ελλάδα (Γιουγκοσλάβοι αξιωματικοί , εκπαιδευτές σε επιχειρησιακό εξοπλισμό κλπ) 110 Ρίστοβιτς Μίλαν
1946 11 18 Αναφορά ανχη Μπιλιάνοβιτς προς ΥΠΕΣ Ράνκοβιτς "από το ελληνικό χωριό Μπούλκες , άρχισε επίσης η μεταφορά 240 αποστρατευθέντων της KNOJ οπλιτών προερχόμενων από τη Μακεδονία του Αιγαίου 111 Ρίστοβιτς Μίλαν
1946 11 19 (& 20) Στο Βαψώρι συναντιέται ο Σκοτίδας-αντιπρόσωπος του Γενικού Αρχηγείου ανταρτών με Σλαβομακεδόνες αντάρτες καθώς και τα στελέχη της οργάνωσης ΝΟΦ με σκοπό να βρεθεί λύση για την ενοποίηση των τμημάτων. Ο Αμύντας γράφει: "[…] Δεν πήραμε μέρος, ούτε εγώ ούτε ο Στράτος. Οι Σλαβομακεδόνες βάλανε ζήτημα να μην πάρει μέρος στη διοίκηση ο τελευταίος. Σε ένα διάλλειμα ήρθε και με βρήκε ο Σκοτίδας. Με κατατόπισε για τις συζητήσεις που έγιναν και με ρώτησε αν δέχομαι να αναλάβω Πολιτικός Επίτροπος του Αρχηγείου, γιατί οι Σλαβομακεδόνες επέμεναν, ο Στρατιωτικός Αρχηγός να είναι δικός τους. [...] Σε συγκέντρωση όλων των τμημάτων που έγινε στην πλατεία του χωριού μας ανακοινώθηκε ότι επιτεύχθηκε η ενοποίηση όλων των τμημάτων. Η διοίκηση του Αρχηγείου Βίτσι-Σινιάτσικου και Δυτικού Καϊμακτσαλάν αποτελέστηκε από τους: Στρατιωτικός Αρχηγός, Συπέρκος Παντελής (Πάντος), Πολιτικός Επίτροπος, Σπανός Κοσμάς (Αμύντας), Επιμελητεία, Αποστολίδης Μιχάλης(Γρανίτης). [...] Κάναμε αναδιοργάνωση και σχηματίσαμε τρεις λόχους.[...] Υπήρχαν τότε αρκετά ικανά στελέχη. Ο Βαενάς Παντελής από τα Ασπρόγεια, ο Χριστόδουλος Γιώργης από την Κορυφή, ο Λευτέρης από τη Βεύη, ο Μπαλιάσης Γιώργης από το Φλάμπουρο, ο Γκίζας Θανάσης από τον Πολυπόταμο, ο Τσάλης Αντώνης από το Δενδροχώρι, ο δάσκαλος Χανής Γιάννης από τη Θεσσαλία, ο Κάλκος από το Πολυκέρασο, ο Πέτσος από την Κέλη, ο Σύλιος-ουλώδης Κώστας από τη Βυσινιά.[...]" 159 Σπανός Κοσμάς
1946 11 20 Η σφαγή της Ξηρόβρυσης [5 χλμ από Κιλκίς] από δοσίλογους ΠΑΟτζήδες, που δρούσαν στην ύπαιθρο, έγινε στις 20 Νοέμβρη του 1946. Το χωριό επιλέχθηκε να πληρώσει με το αίμα των κατοίκων του την επιλογή πολλών από αυτούς να συμμετέχουν ενεργά στην Εθνική Αντίσταση μέσα από τις γραμμές του ΕΑΜ, του ΕΛΑΣ και της ΕΠΟΝ. Ετσι, την Τετάρτη 20 Νοέμβρη του 1946, στις 8 το βράδυ, 70 κουκουλοφόροι εισβάλλουν στην Ξηρόβρυση και αρχίζουν να καίνε σπίτια, να σκοτώνουν ανθρώπους, να βιάζουν γυναίκες, να σφάζουν στην κυριολεξία όποιον κάτοικο έβρισκαν μπροστά τους. Η συμμορία των κουκουλοφόρων έδρασε ταχύτατα και γύρω στις 10 το βράδυ αποχώρησαν. Οταν ξημέρωσε, όσοι επέζησαν, μετέφεραν τους τραυματίες με κάρα στο νοσοκομείο του Κιλκίς. Εκεί πολλοί από τους τραυματίες κατέληξαν. Ολη αυτή η επιχείρηση εξελίχθηκε υπό την ανοχή της χωροφυλακής του Κιλκίς, όπως καταγγέλλεται μέσα από μαρτυρίες. [...][Ριζοσπάστης 19/11/2005]Στην Ξηρόβρυση το μετακατοχικό καθεστώς έδειξε την αγριότητά του, σκοτώνοντας 47 γυναικόπαιδα [...][Ριζοσπάστης 13/10/2006].
Ριζοσπάστης
1946 11 21 Απόφαση του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ , με την οποία η Αριστερά δέχεται συνεννόηση , με βάση την έκθεση της αγγλικής κοινοβουλευτικής αποστολής στην Ελλάδα. 11 Σιαπέρας Κ
1947 11 2 Νέα επίθεση εναντίον του Μετσόβου (2 έως 6 /11) , οι οποίες απέτυχαν με βαριές απώλειες για τους επιτιθέμενους. 365 Μαργαρίτης Γιώργος
1947 11 16 Στα μέσα Νοεμβρίου 1947 ο ΔΣΕ μπήκε στην Κομοτηνή δύο συνεχείς φορές. Στις 16 Νοεμβρίου , στη δεύτερη επίθεση οι αντάρτες έφτασαν στο κέντρο της πόλης και μέσα στη μάχη έστησαν τα πολυβόλα τους στο κτήριο όπου στεγαζόταν άλλοτε η εκεί μεραρχία του στρατού. 143 Γρηγοριάδης Σόλων
1947 11 19 Το Συμβούλιο του Ειδικού Δικαστηρίου Δοσιλόγων Κοζάνης απαλλάσει τον Παντελή Κυριακόπουλο ( καπετάν Παντελή) για τις πράξεις του στην Ερμακιά το Μάρτιο(6,8,10, 28) του 1944 . […] Το σκεπτικό της απαλλακτικής απόφασης στηρίχτηκε στο κλίμα του Εμφυλίου Πολέμου , καθώς η συμμετοχή του στην πυρπόληση της Ερμακιάς και στην εκτέλεση των κατοίκων της χαρακτηρίστηκε ως αντισυμμοριακός αγώνας. 379 Δορδανάς Στράτος
1947 11 20 Ειδικό Ταχύρρυθμο Παιδαγωγικό Φροντιστήριο του ΔΣΕ στον Άγιο Γερμανό Πρέσπας (ΝΟΕ 1947 έως 20/11), για την προετοιμασία των δασκάλων που επρόκειτο να διδάξουν στα μειονοτικά σχολεία .[…]Υπεύθυνο για τη λειτουργία των σλαβομακεδονικών σχολείων ήταν το ΝΟΦ[…]τα μαθήματα παρακολούθησαν συνολικά 257 νεαροί σλαβόφωνοι δάσκαλοι και των δύο φύλων , από τους οποίους 113 κρίθηκαν τελικά κατάλληλοι για τη δουλειά. Γλώσσα διδασκαλίας ήταν η φιλολογική σ/μακεδονική , όπως πρόσφατα είχε κωδικοποιηθεί στη γειτονική ΛΔΜ , απ' όπου προέρχονταν και τα σχολικά βιβλία. 207 Κωστόπουλος Τάσος
1947 11 25 Εγκατάσταση στη Μουργκάνα . Ελιγμός προς τη δυτική Ήπειρο. 365 Μαργαρίτης Γιώργος
1947 11 29 Απόφαση ΟΗΕ για τη διχοτόμηση της Παλιστίνης. Διαφωνία του Αραβικού Συνδέσμου 209 Εμείς οι Έλληνες
1947 11 30 Συλλαλητήριο ογκώδες στην πλατεία Αριστοτέλους εναντίον του σλαυομακεδονισμού. 128 Μιχαηλίδης Ιάκωβος
1948 11 2 Σε έκθεσή του Ο Αραμπατζής Καλλικράτης αναλύει διεξοδικά τη βαθιά αντίληψη "της λύσης του Μακεδονικού Ζητήματος" μεταξύ των Ελλήνων και των Σλαβομακεδόνων , αλλά και μεταξύ των ιδίων των Σλαβομακεδόνων. Το πρόβλημα των σχέσεων μεταξύ Ελλήνων και Σλαβομακεδόνων ήταν παρόν στο Μπούλκες ως το τέλος της ύπαρξης της κοινότητας αυτής. Χειροτέρευσε ιδιαιτέρως μετά το ξέσπασμα μιας διένεξης μέσα στους κόλπους της Κόμινφορμ. Έτσι το Συμβούλιο [του Μπούλκες] αρνήθηκε το 1948 σε μια δασκάλα για την παράδοση της σλαβομακεδονικής γλώσσας , η οποία στάλθηκε από τα Σκόπια με τη συμφωνία να έλθει στο Μπούλκες για τη γλώσσα αυτή "αν και δεν ήταν ανάγκη" μολονότι στο χωριό υπήρξαν τότε περίπου 100 παιδιά , των οποίων η μητρική γλώσσα ήταν η σλαβομακεδονική. 21 Ρίστοβιτς Μίλαν
1948 11 8 Ο ΥΠΕΣ Ράνκοβιτς λέει στους Έλληνες συνομιλητές:" η βοήθεια για τον ΔΣΕ σε καμία περίπτωση δε θα σταματήσει" 118 Ρίστοβιτς Μίλαν
1948 11 10 Η Γενική συνέλευση του ΟΗΕ καταδίκασε τη Γιουγκοσλαβία , την Αλβανία και τη Βουλγαρία για τις επεμβάσεις τους στα εσωτερικά της Ελλάδας. 174 Μιχαηλίδης Ιάκωβος
1948 11 12 [παραδειγματισμός και συμμόρφωση δια της εκριζώσεως των σλαυοκομμουνιστών πρακτόρων] Απόρρητο υπόμνημα 20 δακτυλογραφημένων σελίδων του Φίλιππου Δραγούμη προς το ΓΕΣ (βρίσκεται στο προσωπικό αρχείο του Φ.Δραγούμη , στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη , στον υποφάκελο 104.6 , με αριθμό εγγράφου 160 και τίτλο "Περί των παραμεθορίων βουλγαροφώνων πληθυσμών") […] κεφάλαιο με τίτλο " Ληπτέα μέτρα προς αποσόβησιν δημιουργίας εθνικής μειονότητας , αν όχι γλωσσικής" ακολουθούν προτάσεις [...αθορύβως να εφαρμόσωμεν τ' ακόλουθα μέτρα , τα οποία από έτους επρότεινα προς τας τοπικάς αρχάς , διοκητικάς , δικαστικάς , στρατιωτικάς κλπ της Δυτικής Μακεδονίας , όπως και στο Υπουργείο επί των Εξωτερικών (προς τον μόνιμον υφυπουργόν κ Π Πιπινέλην) και προς το Γεν. Επιτελείον του Στρατού(Στρατηγόν κ Σ Κιτριλάκην[...] Εις τα παραμεθόρια ευρίσκονται εγκατεστημένοι εις επίκαιρα σημεία και ελληνόφωνοι πρόσφυγες ( ως πχ οι εκ Ρωσίας Καυκάσιοι καλούμενοι) , των οποίων πολλοί συστυχώς τυγχάνουν επικίνδυνοι κομμουνισταί. Δια να μη λοιπόν κατηγορηθή η ελληνική κυβέρνησις ως ενεργούσα παρανόμως , ανελευθέρως και απανθρώπως , και δη διωγμόν γλωσσικόν και φυλετικόν , θα ήτο ενδεδειγμένον ν' αρχίση η εκτόπισις από των οικογενειών των ελληνόφωνων κακούργων. 99 Λιθοξόου Δημήτρης
1948 11 13 Σχηματίζεται καινούργια κυβέρνηση , πάντα υπό την ηγεσία των Σοφούλη-Τσαλδάρη , αλλά με πιο πλατύ άνοιγμα προς την άκρα δεξιά 426 Ντομινικ Έντους
1948 11 15 Καταδικάζονται οι απόψεις του Μάρκου Βαφειάδη με απόφαση του ΠΓ του ΚΚΕ . Η απόφαση πρωτοδημοσιεύτηκε τον Αυγ. Του 1950 σαν υλικό για την 3η Κομματική Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ. 13 Σιαπέρας Κ
1948 11 15 Ο Μ. Βαφειάδης παρουσιάζει σημείωμα σε συνεδρίαση του ΠΓ . Ίδια είχε δώσει και στο ΚΚΣε , για την κατάσταση στο ΚΚΕ και στο ΔΣΕ και την κριτική του 408 Ριζοσπάστης
1948 11 15 Στην "πλατφόρμα" του ο Μάρκος ανάμεσα στα άλλα επισημαίνει:" […] Από τα μέσα του 1947 η στρατολογία του ΔΣΕ είχε πάρει σχεδόν ολότελα βίαιο χαρακτήρα. Η εθελοντική κατάταξη δεν έφτανε ούτε τα 10%. Για να μπορείς να κάνεις στρατολογία επιβαλλόταν όχι συγκέντρωση αλλά άπλωμα των δυνάμεων διείσδυσης σε χώρους που υπήρχε στρατεύσιμο υλικό. Συνεπώς η πορεία στην συγκρότηση της εφεδρείας μας [σημ. του συγγρ. : εννοεί της μονάδας 670 για την οποία μιλάμε παραπάνω], έπρεπε να ήταν ανάλογη. ν να παρθούν για εφεδρεία όχι από τα υπάρχοντα τμήματα , αλλά με την αύξηση της δύναμης που θα γινόταν κατά αρχηγεία. Επικράτησε όμως η άλλη θέση για άμεση συγκρότηση τμημάτων και αποφασίστηκε μέχρι το Μάρτη να φτάσει η εφεδρική αυτή δύναμη τους 14.000 άντρες. Αυτή η απόφαση δεν πραγματοποιήθηκε. Μέχρι τον Ιούνη η συνολική δύναμη των εφεδρικών μονάδων ήταν5.500[...]" 151 Γρηγοριάδης Σόλων
1948 11 16 Ο Πέτρος Ρούσος υποβάλει έκθεση στο ΚΚΕ και παρατηρεί ότι οι συνθήκες δουλειάς στη Γιουγκοσλαβία έχουν αρχίσει να χειροτερεύουν. 36 Μιχαηλίδης Ιάκωβος
1948 11 18 Το φθινόπωρο του 1948 ξέσπασε μεγάλη κρίση στους κόλπους της . Ο Βενιζέλος υπέβαλε στον Τσαλδάρη (9 Οκτ.)τους όρους του για τη διατήρηση του κυβερνητικού συνασπισμού, λόγω της δυσφορίας που κατείχε τους Φιλελεύθερους, επειδή οι Λαϊκοί εξακολουθούσαν να μονοπωλούν τη διοίκηση. Στις αρχές Νοεμβρίου «ανακοίνωσε δημόσια ότι 54 βουλευτές των Φιλελευθέρων θα έπαυαν να στηρίζουν την κυβέρνηση». Ο Σοφούλης υπέβαλε την παραίτησή του και η νέα κυβέρνηση που σχηματίστηκε (18 Νοεμβρίου), με τη μορφή συνεργασίας πάλι Φιλελευθέρων – Λαϊκών, έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή με μία μόλις ψήφο διαφορά. Μια εβδομάδα αργότερα ο Σοφούλης υπέστη οξύ πνευμονικό οίδημα. 9 Ματζούρης Στυλιανός
1948 11 27 Η Γενική συνέλευση του ΟΗΕ καταδίκασε τη Γιουγκοσλαβία , την Αλβανία και τη Βουλγαρία για τις επεμβάσεις τους στα εσωτερικά της Ελλάδας και παράλληλα παρέτεινε το βίο της Βαλκανικής Επιτροπής. 178 Μιχαηλίδης Ιάκωβος