Αγνή Κολιαδήμου «Πρόσφυγες στο νομό Πέλλας: 1912-1967»



αναδημοσίευση από: ΑΠΘ_ΨΗΦΙΟΘΗΚΗ

πλήρης τίτλος: Αγνή Κολιαδήμου , Πρόσφυγες στο νομό Πέλλας: 1912-1967, διδακτορική διατριβή, ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη 2014


Περίληψη:

Σκοπό της διατριβής αποτελεί η μελέτη των προσφυγικών ρευμάτων που κατέφθασαν στο νομό Πέλλας από το 1912 και εξής, οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν για την εγκατάσταση και αποκατάστασή τους και η επιρροή που άσκησαν στην πληθυσμιακή σύσταση, την οικονομική, κοινωνική και πολιτική ζωή του νομού από το 1912 ως το 1967. Μετά από μια σύντομη εισαγωγή για την πορεία του προσφυγικού ζητήματος στα Βαλκάνια, παρουσιάστηκε η πληθυσμιακή σύνθεση των πόλεων και των οικισμών του νομού, οι εργασιακές σχέσεις και οι συνθήκες ζωής που επικρατούσαν, καθώς και η οικονομική και κοινωνική οργάνωση του νομού Πέλλας κατά τα τελευταία χρόνια της τουρκοκρατίας. Στη συνέχεια καταγράφηκαν συστηματικά τα προσφυγικά ρεύματα προς το νομό από το 1912 ως τα τέλη της δεκαετίας του 1940, οι όχι πάντα επιτυχείς προσπάθειες των υπηρεσιών εποικισμού για συντεταγμένη τοποθέτησή τους στις πόλεις και τους οικισμούς του νομού ανάλογα με τον τόπο καταγωγής και το επάγγελμά τους και η αναχώρηση Μωαμεθανών, Σλαβοφώνων και Βλαχοφώνων από την περιοχή. Έπειτα, μελετήθηκαν η αστική και αγροτική αποκατάσταση των προσφύγων και τα πολύπλοκα προβλήματα που αντιμετώπιζαν, πολλά από τα οποία χρόνιζαν ως τις δεκαετίες ’50 και ’60, οπότε και λήφθηκαν πρόσθετα μέτρα για την επίλυσή τους. Ερευνήθηκε, επίσης, η κοινωνική ζωή των προσφύγων, με την παρουσίαση της εκπαιδευτικής πολιτικής του κράτους το οποίο μερίμνησε για την ίδρυση σχολείων καθώς και συνεταιρισμών, ενώ οι ίδιοι οι πρόσφυγες κυρίως των πόλεων ίδρυσαν προσφυγικούς συλλόγους. Ακολούθησε η ανάλυση της πολιτικής τοποθέτησης των προσφύγων, της επιρροής της προσφυγικής ψήφου και των λόγων που συνέβαλαν στη μεταστροφή των πολιτικών επιλογών μιας μερίδας από αυτούς από την περίοδο της Κατοχής και εξής. Τέλος, ερευνήθηκαν οι σχέσεις που ανέπτυξαν οι πρόσφυγες με τους ντόπιους, ιδιαίτερα τους Σλαβόφωνους, των οποίων η παρουσία είναι έντονη στο νομό Πέλλας, και οι λόγοι της διάστασής μεταξύ τους, όπως επίσης και οι δυσκολίες αρμονικής συμβίωσης μεταξύ προσφύγων διαφορετικής προέλευσης.
==
The aim of the present thesis was the study of refugee flows that arrived in the district of Pella from 1912, the efforts for their resettlement and the influence they have had on population composition, economic, social and political life of the county from 1912 to 1967. After a brief introduction to the course of the refugee problem in the Balkans, we presented the population composition of cities and villages of the county, labor relations and living conditions that prevailed, and the economic and social organization of Pella in the last years of Ottoman rule. Then we recorded systematically the consecutive waves of refugees that flood to the district of Pella from 1912 to the late 40s, the efforts of settlement services to coordinate their placement in the towns and villages of Pella according to the place of origin and their profession and, at the same time, the departure of Muslims, Slav-speaking and Vlach-speaking from the area. Furthermore we studied urban and rural resettlement of refugees and the complex problems they face, many of which have been resolved in '50s and '60s, when were taken additional steps to resolve them. We investigated also the social life of refugees, with the presentation of the educational policy of the state by establishing schools and also cooperatives, while the refugees themselves mainly in the cities founded refugee associations. Additionally, we examined the political orientation of refugees, the influence of refugee vote during the inter-war period and the reasons that contributed some of them to change political preferences after the Second World War. Finally, we investigated the relationships developed refugees with the natives, specially the Slav-speaking people, whose presence is strong in Pella, and the reasons for the conflict between them, as well as the difficulties of harmonious coexistence between refugees of different origin.
==

Γεωργία Σαρικούδη «Όψεις της ζωής των Ελλήνων στην Τσεχία [ …] »



αναδημοσίευση από: ΑΠΘ-ΨΗΦΙΟΘΗΚΗ

 πλήρης τίτλος: Γεωργία Σαρικούδη, Όψεις της ζωής των Ελλήνων στην Τσεχία (πρώην Τσεχοσλοβακία): μια ανθρωπολογική προσέγγιση, διδακτορική διατριβή, ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη 2014

==

Περίληψη:

Η διατριβή εξετάζει την ελληνική παρουσία στην Τσεχία κατά τη μεταπολεμική περίοδο. Οι Έλληνες, που είναι εγκατεστημένοι εκεί, ανήκουν σε τρεις κατηγορίες: η πρώτη περιλαμβάνει τους πρόσφυγες του ελληνικού Εμφυλίου, οι οποίοι έφτασαν εκεί το 1949 και τους απόγονους τους· η δεύτερη είναι οι φοιτητές-υπότροφοι του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος, που στέλνονταν στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης από το 1960 κι έπειτα· και η τρίτη είναι οι Έλληνες που, μετά το 1990 και την πτώση του σοσιαλιστικού καθεστώτος, πήγαν στην Τσεχία ως μετανάστες με σκοπό να δημιουργήσουν μία επιχείρηση. Πρόκειται, λοιπόν, για τρεις κατηγορίες ανθρώπων, οι οποίοι έφτασαν στην Τσεχία σε διαφορετικούς χρόνους, με διαφορετικά κίνητρα, διαφορετικά βιώματα και πιστεύω. Η διατριβή παρουσιάζει τις σχέσεις στο εσωτερικό της κάθε μιας από τις παραπάνω κατηγορίες και αναμεταξύ τους, με ιδιαίτερη έμφαση στις μεταξύ των προσφύγων σχέσεις, καθότι αυτοί αποτέλεσαν διαχρονικά την πολυπληθέστερη κατηγορία.
==
This doctoral thesis examines aspects of life of Greeks living in the Czech Republic. The Greeks that settled there fall into three categories: the first is the refugees from Greek civil war, who arrived in Czechoslovakia in 1949 and their descendants; the second consists of students, scholars of the Communist Party of Greece, who were sent to Eastern Europe from 1960 onwards; and the third group is those who, after 1990 and the fall of the socialist regime, went to the Czech Republic as immigrants in order to establish a business. These three groups arrived at different times in the Czech land, with different motivation and having different experiences and beliefs. This thesis questions the relationships between these groups, with a particular emphasis on the refugees since they were the largest category over time. The aim of this paper is to contribute to the anthropological study of the societies of Eastern Europe in postsocialist era. By this means, focusing on the entire route of the Greeks in Czech Republic, this thesis highlights aspects of the social changes of the last five decades in Eastern Europe; those aspects regard the politics of identity (“national” issue, minorities, refuges) and their representation by the social sciences.
==

Το πλήρες κείμενο της εργασίας: εδώ

Αλίκη Μουκούλη «[...] Ανάλυση του Λόγου των φοιτητών για την Κατοχή και τον Εμφύλιο»



αναδημοσίευση από: ΑΠΘ-ΨΗΦΙΟΘΗΚΗ

 πλήρης τίτλος: Αλίκη Μουκούλη, Τυπολογία της Ιστορικής Αφήγησης: Ανάλυση του Λόγου των φοιτητών για την Κατοχή και τον Εμφύλιο, μεταπτυχιακή εργασία, ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη 2013

==

Περίληψη:

Αρχικά, καταγράφονται οι σχέσεις ανάμεσα στη γλώσσα και την Ιστορία όπως αυτές παρουσιάζονται στην ελληνική και ξενόγλωσση βιβλιογραφία. Στη συνέχεια γίνεται αναφορά του ιστορικού πλαισίου, που αφορά στα γεγονότα της Κατοχής και του Εμφύλιου πολέμου. Παρουσιάζονται όλες οι λεπτομέρειες που σχετίζονται με την ερευνητική διαδικασία, καθώς και λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία των συνεντεύξεων. Ακόμα, αναλύονται τα κριτήρια βάσει των οποίων επιλέχθηκε η μη δομημένη συνέντευξη ως η καταλληλότερη μέθοδος για τη συλλογή των ποιοτικών δεδομένων. Τέλος, εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο τα αποτελέσματα της ανάλυσης βρίσκουν εφαρμογή στην τυπολογία του Rüsen.
==
At first, recorded the relationship between language and History as presented in greek and foreign bibliography. Then, we presented the historical context, relating the events of Occupation and Civil War. We analyzed all details related to the research process as well as detailed information about the interview process. Furthermore, we analyzed the criteria for selecting the semi-structured interview as the most appropriate method for collecting qualitative data. Finally, we examined the way in which the results of the analysis can be applied to the typology of Rüsen.
==

Το πλήρες κείμενο της εργασίας: εδώ

Η Οικονομία από την Κατοχή ώς την Απελευθέρωση



αναδημοσίευση από: Η Εφημερίδα των Συντακτών, 5.3.2014

του Βασίλη Γ. Μανουσάκη[1]

«Προχθές έφαγα δύο πάστες στου Μιλάνου στην Κηφισιά. Την πρώτη την πλήρωσα 16.000.000˙ τη δεύτερη, αμέσως μετά, ούτε πέντε λεπτά δεν είχαν περάσει, 20.000.000!»
 Ελένη Βλάχου: «Πενήντα και κάτι… δημοσιογραφικά χρόνια», τόμος Α΄, σελ. 163.

 Η αναφορά αυτή τον Αύγουστο του 1944 δείχνει μια από τις γνωστότερες πτυχές της Οικονομίας κατά το τελευταίο έτος της Κατοχής: αυτή του υπερπληθωρισμού. Ταυτόχρονα όμως υποδηλώνει πως, παρά τις δυσκολίες και τις ελλείψεις, το 1944 δεν ήταν σαν τον χειμώνα του 1941-42 που οι περισσότεροι κάτοικοι των ελληνικών πόλεων αντιμετώπιζαν το φάσμα της πείνας. Το επισιτιστικό δεν αποτελούσε πια το 1944 το κυρίαρχο πρόβλημα των Ελλήνων, κάποιοι από τους οποίους μπορούσαν να ξεγελιούνται με τις καθημερινές μικρές απολαύσεις όπως οι πάστες, ενώ κάποιοι άλλοι είχαν ακόμα και τη δυνατότητα να «συγκεντρώνονται στις αίθουσες νέων καζίνων» και να ποντάρουν μικρές περιουσίες ή να αγοράζουν για δώρα πολυτελή «ρολογάκια ελβετικά» με ρουμπίνια, φώσφορο και άθραυστο γυαλί.
 Αυτοί οι θαμώνες των κατοχικών καζίνων και οι αγοραστές των ειδών πολυτελείας ανήκαν κυρίως στην κατηγορία των νεόπλουτων της Κατοχής. Τα εισοδήματά τους έρχονταν από τρεις πηγές: α) τη μαύρη αγορά, συνήθως τροφίμων, β) τις προμήθειες και τα έργα των Αρχών Κατοχής και γ) την εκμετάλλευση της τεχνητής ισοτιμίας μάρκου-δραχμής, η οποία τους επέτρεπε να κερδίζουν αξιόλογα ποσά από τα είδη που μπορούσαν να εισάγουν στη χώρα. Το φθινόπωρο του 1942, για παράδειγμα, τα κέρδη από την πώληση των τεχνητά φτηνών αυτών προϊόντων έφταναν στο 40.000% – 50.000% της αρχικής επένδυσης.
 Ιδιαίτερα στη βόρεια Ελλάδα υπήρχε εξάλλου και η κατηγορία κάποιων Ελλήνων εθνικοσοσιαλιστών και άλλων συνεργατών του κατακτητή, οι οποίοι λάμβαναν ως αμοιβή την άδεια να εκμεταλλευτούν τις περιουσίες των Εβραίων που αποστέλλονταν για εξόντωση στα στρατόπεδα της Γερμανίας και –κυρίως– της Πολωνίας.
[…]

Ολόκληρο το άρθρο: εδώ



[1] Ο Βασίλης Γ. Μανουσάκης ολοκληρώνει την περίοδο αυτή το διδακτορικό του που εκπονεί στο ΑΠΘ για την Οικονομία την περίοδο της Κατοχής. Κείμενά του έχουν δημοσιευτεί σε πρακτικά συνεδρίων και ιστορικά αφιερώματα εφημερίδων.