Ανδρέας Αθανασιάδης – Ηλίας Γρούιος, Ζαχαριάδης και «Μακεδονικό εθνικό ζήτημα» 1949-1956

 



πλήρης τίτλος:

Ανδρέας ΑθανασιάδηςΗλίας Γρούιος, Ζαχαριάδης και «Μακεδονικό εθνικό ζήτημα» 1949-1956. Η περίπτωση της οργάνωσης «Ήλιντεν», Λ.Ι. Αριστείδου, Φλώρινα 2020

 

 

 

 

Με το τέλος του εμφυλίου, ένα μεγάλο πλήθος Ελλήνων πολιτών είχε ήδη μετακινηθεί εκτός επικράτειας. Οι ροές αυτές είχαν ξεκινήσει επί κατοχής και πολλαπλασιάστηκαν στη διάρκεια του εμφυλίου και κυρίως με τη λήξη του. Ο πληθυσμός αυτός που βρέθηκε εκτός συνόρων δεν αποτελούσε ενιαίο σύνολο και κατευθύνθηκε προς διάφορες χώρες των Βαλκανίων, της Ανατολικής Ευρώπης και περιοχές της Σοβιετικές Ένωσης.

Η καταγραφή της ιστορίας των πολιτικών αυτών προσφύγων, στις χώρες εγκατάστασής τους, έτυχε του ενδιαφέροντος των μελετητών ευρύτερα και τα τελευταία χρόνια και της επιστημονικής κοινότητας.

Μπορούμε να πούμε ότι ιδιαίτερα έχει μελετηθεί η μετακίνηση των σλαβομακεδόνων, κυρίως όμως αυτή που είχε κατεύθυνση προς την -τότε- Ομοσπονδιακή Λαϊκή Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΟΛΔΜ).

Δεν έχει όμως παρουσιαστεί μέχρι σήμερα, στην ελληνική βιβλιογραφία, μια ευρύτερη μονογραφία ή μια συλλογική εργασία που να προσεγγίζει το ζήτημα της εγκατάστασης και βίωσης των σλαβομακεδόνων στις χώρες των υπολοίπων Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης. To εγχείρημα φαντάζει δύσκολο λόγω προβλημάτων με τις απαιτούμενες αρχειακές διαθεσιμότητες, που προφανώς είναι διάσπαρτες σε διάφορα αρχειακά ιδρύματα και κράτη, εκεί όπου είχαν εγκατασταθεί σλαβομακεδόνες πρόσφυγες μετά τον εμφύλιο.

 

Στην παρούσα μελέτη, προσπαθήσαμε να διερευνήσουμε ένα από τα  ζητήματα που απασχόλησαν τον σλαβομακεδονικό (και όχι μόνο) προσφυγικό πληθυσμό που εγκαταστάθηκε μετά την ήττα του ΔΣΕ στις βαλκανικές (πλην της ΟΛΔΜ) και ανατολικές Λαϊκές Δημοκρατίες. Προσπαθήσαμε να προσεγγίσουμε συγκεκριμένα τη σλαβομακεδονική οργάνωση «Ήλιντεν», από την ίδρυσή της, που έγινε στην υπερορία με πρωτοβουλία του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας (ΚΚΕ), μέχρι και τη διάλυσή της, με πρωτοβουλία και πάλι του ΚΚΕ.

Στη μελέτη μας, επιλέξαμε να αναδείξουμε συγκεκριμένες πτυχές του θέματος∙ επιλέξαμε συγκεκριμένα να περιοριστούμε στην αναζήτηση του βαθμού εξάρτησης της Ήλιντεν από το ΚΚΕ και κυρίως να καταγράψουμε την πορεία της Ήλιντεν σε σχέση με τη μεταβολή των θέσεων της ηγετικής ομάδας του ΚΚΕ πάνω στο «Μακεδονικό», όπως αυτές -οι μεταβολές- γίνονταν εμφανείς στο πλαίσιο των αλλαγών που επέρχονταν στο εσωτερικό του κομμουνιστικού κόμματος αλλά και στον διεθνή περίγυρο. Μας ενδιέφερε επίσης να διερευνήσουμε αν τα στελέχη της ηγετικής ομάδας της Ήλιντεν λειτουργούσαν πρώτιστα ως σλαβομακεδόνες ή πρώτιστα ως κομμουνιστές.

 


Γεώργιος Μαυρουδής, Εσωτερικοί πρόσφυγες του εμφυλίου πολέμου στη Θεσσαλονίκη (1947-1949)

 πλήρης τίτλος:

 

 Γεώργιος Μαυρουδής, Εσωτερικοί πρόσφυγες του εμφυλίου πολέμου στη Θεσσαλονίκη (1947-1949), μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών, Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογία και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Βόλος 2020

 ==

 βλέπε την εργασία εδώ

Φοίβος Οικονομίδης, Η διεθνής συγκυρία και το ΚΚΕ, 1939-1954


πλήρης τίτλος:

Φοίβος Οικονομίδης, Η διεθνής συγκυρία και το ΚΚΕ, 1939-1954. Ιστορική μελέτη με αρχειακά ντοκουμέντα, ΚΨΜ, Αθήνα 2020

****
Για το βιβλίο
Συμπληρώθηκαν 70 χρόνια από τη λήξη του ελληνικού εμφυλίου πολέμου, τουλάχιστον με τη μορφή της στρατιωτικής σύγκρουσης, αλλά και 75 χρόνια από τα "Δεκεμβριανά" της Αθήνας. Κι όμως, ακόμα και σήμερα πολλές πλευρές και θέματα παραμένουν σχεδόν άγνωστα, σημαντικές πτυχές μένουν στο σκοτάδι της ιστορικής έρευνας ή δεν αποτελούν "κεκτημένη" γνώση των επόμενων γενεών. 
Με την παρούσα έρευνα του ιστορικού Φοίβου Οικονομίδη, έρχονται στο φως ορισμένα νέα έγγραφα και αρχειακά ντοκουμέντα σχετικά με την πολιτική του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος και της ηγεσίας του ΚΚΕ κατά την περίοδο 1939-1954. 
Με την παράθεση και δημοσίευση πλήθους ντοκουμέντων και εγγράφων από αρχεία διάφορων χωρών (Ρωσικά-πρώην Σοβιετικά αρχεία, Σερβικά-πρώην Γιουγκοσλαβικά αρχεία, Βουλγαρικά αρχεία, Αγγλικά και Γαλλικά αρχεία, κ.α.) ο αναγνώστης μπορεί να σχηματίσει μια πιο ολοκληρωμένη άποψη και να αποκτήσει μια πιο συγκεκριμένη γνώση σε μια σειρά ζητήματα της πολυτάραχης εκείνης περιόδου. 
Στο βιβλίο περιέχονται και ορισμένα ντοκουμέντα, τα οποία, παρ΄ όλο που αναφέρονται σε γνωστά γεγονότα, έχουν ιδιαίτερη ιστορική αξία να διαβαστούν στην πρωτότυπη και πλήρη μορφή τους. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι τα αγωνιώδη ραδιοτηλεγραφήματα της στρατιωτικής ηγεσίας του ΕΛΑΣ και του ΚΚΕ κατά τον Δεκέμβριο 1944-Ιανουάριο 1945. Επίσης, η αναλυτική έκθεση της Κ.Ε. του ΚΚΕ προς το Βουλγάρικο και τα άλλα Κομμουνιστικά Κόμματα (με ημερομηνία 22.9.1948), για τις μάχες του Γράμμου, στην οποία αποτυπώνεται ο βαθμός συγκρότησης του ΔΣΕ, ο ηρωϊσμός των μαχητών του και οι βαριές απώλειες που έχει σε έμψυχο και τεχνικό υλικό για να κρατήσει ζωντανό τον αγώνα ενάντια στους μοναρχοφασίστες και τους Αγγλο-Αμερικάνους ιμπεριαλιστές.
"...ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ
Νεκροί - αξιωματικοί και στρατιώτες: 1.315
Αγνοούμενοι: 300
Τραυματίες: 3.895
ΣΥΝΟΛΟ: 5.510
Από τους τραυματίες γύρισαν στις μονάδες τους κατά τους μήνες Ιούλη και Αύγουστο 1.450 άτομα..."
Περιέχονται σε πλήρη μορφή αρχειακά έγγραφα και ντοκουμέντα, καθώς και φωτογραφίες.

****
Για τον συγγραφέα
Ο Φοίβος Ορφέα Οικονομίδης είναι διδάκτορας Ιστορίας του πανεπιστημίου της Σορβόνης (Paris-1). Πολιτικός επιστήμονας, απόφοιτος του Πολιτικού-Οικονομικού Τμήματος της Νομικής Σχολής του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Παρακολούθησε μαθήματα πολιτικής, φιλοσοφικής και κοινωνιολογικής σκέψης στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Vincennes (Paris VIII) για αρκετά χρόνια από το 1973, όπου πλάι στους Γάλλους καθηγητές υπήρχαν και οι Έλληνες διδάσκοντες Κ. Βεργόπουλος, Κ. Τσουκαλάς, Μ. Καβουριάρης, Χ. Λουκόπουλος, Κ. Ζουράρις κ.ά.
Ασχολήθηκε συστηματικά με την αρχειακή ιστορική έρευνα σε διάφορες χώρες του κόσμου. Υπήρξε ανταποκριτής της εφημερίδας Ελευθεροτυπία στο Παρίσι (1976-1979) και στη συνέχεια δούλεψε για αρκετά χρόνια στην ίδια εφημερίδα στην Αθήνα. Άρθρα και μελέτες του έχουν δημοσιευθεί σε πολλές εφημερίδες και έντυπα. Υπήρξε για πολλά χρόνια κύριος συνεργάτης του ένθετου «Ιστορικά» της «Ε». Έχει συγγράψει πολλά ιστορικά βιβλία και μελέτες.
 Εργογραφία:
• Το παγκόσμιο παιχνίδι στα Βαλκάνια, Μετρονόμος/Αλφειός, 2015.
• Η επανάσταση στην Ελλάδα, το ΚΚΕ και οι ξένοι φίλοι, Λιβάνης, 2011.
• Οι Προστάτες, Η αληθινή ιστορία της Αντίστασης (Ελλάδα και Πολωνία), Κάκτος, 1984· Ορφέας, 1985, 1986, 1990· Ιωλκός, 2008.
• Ο Δεκέμβρης του ’44 και η διεθνής σημασία του, Ορφέας, 2005, ΚΨΜ,  2017
• Πόλεμος, διείσδυση και προπαγάνδα, Ορφέας, 1992, 2001
• Το σύνδρομο του Οδυσσέα, Ορφέας, 1999, ΚΨΜ, 2018
• Σπύρος ο Θεός, Ορφέας, 1994
• Η Ελλάδα ανάμεσα σε δύο κόσμους, Ορφέας, 1990
• Ποτέ δεν θ’ αυτοκτονήσω, Ορφέας, 1987