Δημήτρης Λυβάνιος «Μακεδονικό και Βρετανία (1939-1949)»



πλήρης τίτλος:

Δημήτρης Λυβάνιος, Μακεδονικό και Βρετανία (1939-1949), Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2015

«Παρά το γεγονός ότι τόσο το Μακεδονικό Ζήτημα όσο και η βαλκανική πολιτική της Βρετανίας κατά την ταραχώδη δεκαετία του 1940 έχουν γίνει αντικείμενο εκτεταμένης έρευνας, η μεταξύ τους σχέση δεν έχει ακόμη διερευνηθεί με την απαιτούμενη πληρότητα. Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί στην ανάδειξη μιας σημαντικής πτυχής της σχέσης αυτής, αναλύοντας τους τρόπους με τους οποίους η βρετανική εξωτερική πολιτική αντιμετώπισε τη σφοδρή σύγκρουση ανάμεσα στο Βελιγράδι και τη Σόφια για τον έλεγχο των γιουγκοσλαβικών και βουλγαρικών τμημάτων της Μακεδονίας κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Δημήτρης Λυβάνιος εξετάζει τη βρετανική πολιτική απέναντι στη διαμάχη του Τίτο με τους Βούλγαρους κομμουνιστές για το Μακεδονικό και τους παράγοντες που τη διαμόρφωσαν. Επιπλέον, διερευνά τις στρατηγικές επιλογές του Λονδίνου για το μεταπολεμικό μέλλον των δύο βαλκανικών χωρών και τη θέση των μακεδονικών τους περιοχών σε αυτό και τεκμηριώνει την ανυποχώρητη βρετανική αντίθεση στα σχέδια του Τίτο για την οικοδόμηση μιας νοτιοσλαβικής ομοσπονδίας. Παράλληλα, κάνοντας εκτεταμένη χρήση βρετανικών αρχειακών πηγών, ο συγγραφέας επιχειρεί να συμβάλει στην ανάλυση κομβικών σημείων του Μακεδονικού Ζητήματος την εποχή αυτή, όπως η ανάδυση ενός ομόσπονδου σλαβομακεδονικού κράτους εντός της τιτοϊκής Γιουγκοσλαβίας και η προσπάθεια διαμόρφωσης μιας σλαβομακεδονικής ταυτότητας».

Ο Δημήτρης Λυβάνιος είναι Επίκουρος Καθηγητής Νεότερης Ελληνικής και Ευρωπαϊκής Ιστορίας στο ΑΠΘ.

Απολύσεις καθηγητών μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας



Athens University (Professors)
HC Deb 14 March 1945 vol 409 cc205-6 [1]

Mr. Driberģ
asked the Secretary of State for Foreign Affairs if, in view of the necessity of securing and maintaining the broad and representative character of the present Provisional Government in Greece, in accordance with the express views and undertakings of His Majesty's Government, he will make a statement on the recent dismissal of prominent members of E.A.M.[2] from academic posts in Athens.

I understand that there have been no dismissals. Four professors of the University of Athens will be examined by a committee of their fellow professors, who will decide whether to place them en disponibilite for actual connection with the recent insurrection. In that case, they will receive their salaries but will remain outside university life until the Government which results from the forthcoming elections, makes a final decision on their case. This procedure is in strict accordance with Article 7 of the Varkiza Agreement concerning, the purge of the Civil Service.

Mr. Driberģ
Is it not the case that two of these professors—Svolos and Angelopoulos—are men of high integrity, who could not possibly have been associated with any of the worse features of the recent disturbances, and will my right hon. Friend continue to press for the observance of the spirit, as well as the letter, of the truce?

I have looked into this matter, and I think that the spirit and the letter have been perfectly observed.

Mr. John Duģdate
Is the right hon. Gentleman aware that' we are concerned not only that these gentlemen shall receive their pay but that they shall also be able to preach their democratic principles in the universities?

I am bound to say that they did not practise democratic principles when they had the chance.



[1] Βλ. http://hansard.millbanksystems.com/commons/1945/mar/14/athens-university-professors#S5CV0409P0_19450314_HOC_18.
[2] Πρόκειται για την ερώτηση του βουλευτή του Εργατικού Κόμματος  Tom Driberģ, σχετικά με την απόλυση του Α. Σβώλου, του Α. Αγγελόπουλου, του Π. Κόκκαλη, του Γ. Γεωργαλά και του Ν. Κιτσίκη, λόγω της συμμετοχής τους στο ΕΑΜ. Βλ. Γιάννης Γιανουλόπουλος, Ο μεταπολεμικός κόσμος. Ελληνική και ευρωπαϊκή ιστορία (1945-1953), Παπαζήση, Αθήνα 1992, σ. 229.

Δέσποινα-Γεωργία Κωνσταντινάκου «Πολεμικές οφειλές και εγκληματίες πολέμου στην Ελλάδα»



 πλήρης τίτλος:

Δέσποινα-Γεωργία Κωνσταντινάκου,  Πολεμικές οφειλές και εγκληματίες πολέμου στην Ελλάδα. Ψάχνοντας την ηθική και υλική δικαίωση μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2015


Η λήξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου σήμανε την ώρα της απόδοσης ευθυνών για τις τεράστιες ανθρώπινες απώλειες και τις υλικές καταστροφές. Ήδη άλλωστε μεσούντος του πολέμου οι Σύμμαχοι διεκήρυσσαν την ακλόνητη αποφασιστικότητά τους για την παραδειγματική τιμωρία των εγκληματιών πολέμου και την καταβολή της δέουσας επανόρθωσης στις χώρες που συμμετείχαν στον κοινό αγώνα. Η Ελλάδα, που συγκαταλεγόταν μεταξύ των νικητών, υπέστη μια εξαιρετικά σκληρή τριπλή κατοχή, με μεγάλες απώλειες σε έμψυχο και άψυχο δυναμικό, και προσπάθησε κι αυτή με τη σειρά της να προβάλει τις διεκδικήσεις της.
Έκαναν άραγε οι ελληνικές κυβερνήσεις όλα τα απαραίτητα βήματα προκειμένου να εξασφαλίσουν την ηθική και υλική δικαίωση; Αναγνώρισαν οι πρώην κατακτητές την ευθύνη τους, αποδεχόμενοι να συμβάλουν στην εκκαθάριση των συνεπειών που προκάλεσε ο πόλεμος; Αποδόθηκε η πρέπουσα τιμωρία σε αυτούς που διενήργησαν τόσο εκτεταμένα εγκλήματα πολέμου; Τα θύματα αυτών των εγκλημάτων έλαβαν την αποζημίωση που δικαιούνταν; Η ελληνική πολιτεία έλαβε την κατάλληλη επανόρθωση προκειμένου να οργανώσει εκ νέου τις δομές της και να ανασυγκροτήσει την κατεστραμμένη οικονομία της;
Το ανά χείρας βιβλίο, στηριγμένο σχεδόν εξολοκλήρου σε αρχειακές πηγές της Ελλάδας και του εξωτερικού, αποτελεί την πρώτη συγκριτική επιστημονική μελέτη που επιχειρεί να παρουσιάσει στην ολότητά της την πολιτική που ακολουθήθηκε στη διεκδίκηση των πολεμικών οφειλών και την ποινική δίωξη των εγκληματιών πολέμου, εστιάζοντας όχι μόνο στη Γερμανία αλλά και στις δύο άλλες δυνάμεις κατοχής, την Ιταλία και τη Βουλγαρία.
===
Η Δέσποινα - Γεωργία Κωνσταντινάκου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1980. Το 2012 αναγορεύτηκε διδάκτορας Νεότερης Ιστορίας του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει λάβει μέρος σε ερευνητικά προγράμματα στην Ελλάδα και το εξωτερικό και έχει συμμετάσχει στη διδασκαλία μεταπτυχιακών σεμιναρίων στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει δημοσιεύσει σε ελληνικά και διεθνή περιοδικά και συλλογικούς τόμους. Εκπροσώπησε την Ελλάδα σε διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα για το θέμα των γερμανικών αποζημιώσεων. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα εστιάζονται στη δεκαετία του ’40, τη μεταπολεμική ιστορία της Ελλάδας και την "κληρονομιά" του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Είναι μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Έρευνας και Κατάρτισης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και Ανθρωπιστικής Δράσης


Επιστημονική Διημερίδα

Ελλάδα και Βαλκάνια στον 20ό αιώνα

Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης Γράμμου,[1]
ΛΙΒΑΔΙΑ ΚΟΤΥΛΗΣ 22-24 Μαΐου 2015

Παρασκευή, 22 Μαΐου

19:00-19:30 Έναρξη της Διημερίδας
 Χαιρετισμός: Βλασίδης Βλάσης-Δορδανάς Στράτος

Εισαγωγική ομιλία

Αλβανός Ραϋμόνδος, Η πολιτική του ελληνικού κράτους απέναντι στους σλαβόφωνους στο Μεσοπόλεμο. Η σημασία του κοινοβουλευτισμού.


1η Συνεδρία

19:30-20:30

Πρόεδρος: Δορδανάς Στράτος

Σοφιανού Θεοφανία-Κούβαρη Πηγή, Το Συνέδριο Ειρήνης των Παρισίων και οι  βαλκανικές προβλέψεις  του.

Κατσάνος Κώστας, Οι Ελληνογιουγκοσλαβικές σχέσεις και το Μακεδονικό Ζήτημα: Από τον Εμφύλιο στη Χούντα.

Μαυρογένη Σταυρούλα, Η αποτύπωση του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στη Γιουγκοσλαβική Τέχνη.

Συζήτηση

21:00 Δείπνο


Σάββατο, 23 Μαΐου

2η Συνεδρία

10:00-11:00

Πρόεδρος: Κατσάνος Κώστας

Αδαμίδου Ρεβέκκα-Χριστοδούλου Παναγιώτα-Γεωργία, Πόλεμος-Κατοχή-Αντίσταση-Απελευθέρωση: Γιουγκοσλαβία-Ελλάδα.

Σκουλίδας Ηλίας Γ., Περιφερειακές εντάσεις: Ελλάδα και Αλβανία στο «σύντομο» εικοστό αιώνα.

Στάγκου Μαρία-Τραγούδα Στέλλα, Κατοχή και αντιστασιακά κινήματα σε Ελλάδα, Γιουγκοσλαβία, Αλβανία.

Συζήτηση

Διάλειμμα-Καφές


3η Συνεδρία

11:30-12:30

Πρόεδρος: Βλασίδης Βλάσης

Παπαδόπουλος Φώτιος-Σταυρακούδης Αργύριος, Η βαλκανική πολιτική της Ελλάδας κατά την περίοδο 1975-1989.

Γιουλβάνης Δημήτριος-Τσιουμέλας Κωνσταντίνος-Δημήτριος, Η θέση της Γιουγκοσλαβίας στη διεθνή σκηνή κατά την περίοδο 1948-1989.

Πoυλίδου Κύρα, Η Σοβιετοποίηση των Βαλκανίων, 1944-1949.

Συζήτηση

13:00 Αλβανός Ραϋμόνδος, Ξενάγηση και Συζήτηση στον Εκθεσιακό Χώρο του ΠΕΣ[2]

15:00 Μεσημεριανό

4η Συνεδρία

18:00-19:30

Πρόεδρος: Μαυρογένη Σταυρούλα

Καλλιανιώτης Αθανάσιος, Οι έδρες του ΓΑ του ΔΣΕ (1946 -1949): πολιτικά και στρατιωτικά κριτήρια.

Βλασίδης Βλάσης, Πόλεμος, τραύμα και μνήμη στα Βαλκάνια στον 20αι αι.

Ανανιάδου Γιάννα-Καρτσώλη Βασιλική, Η πτώση του Τείχους του Βερολίνου και η κάλυψη του γεγονότος από τις εφημερίδες της εποχής: Το Βήμα της Κυριακής, Αυγή και Μακεδονία.

Συζήτηση
  

Κυριακή, 24 Μαΐου

Πεζοπορική διαδρομή προς το ύψωμα «Χάρος»

12:00 Αλβανός Ραϋμόνδος, Ξενάγηση στον Εκθεσιακό Χώρο του Πάρκου Εθνικής Συμφιλίωσης



ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ

Αδαμίδου Ρεβέκκα, Προπτυχιακή Φοιτήτρια ΒΣΑΣ
Αλβανός Ραϋμόνδος, Επιστημονικός Υπεύθυνος Πάρκου Εθνικής Συμφιλίωσης
Ανανιάδου Γιάννα, Προπτυχιακή Φοιτήτρια ΒΣΑΣ
Βλασίδης Βλάσης, Επίκουρος Καθηγητής ΠΑ ΜΑΚ
Γιουλβάνης Δημήτριος, Προπτυχιακός Φοιτητής ΒΣΑΣ
Δορδανάς Στράτος, Επίκουρος Καθηγητής ΠΑ ΜΑΚ
Καλλιανιώτης Αθανάσιος, Δρ. Ιστορίας
Καρτσώλη Βασιλική, Προπτυχιακή Φοιτήτρια ΒΣΑΣ
Κατσάνος Κώστας, Δρ. Ιστορίας
Κούβαρη Πηγή, Προπτυχιακή Φοιτήτρια ΒΣΑΣ
Μαυρογένη Σταυρούλα, Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΑ ΜΑΚ
Παπαδόπουλος Φώτιος, Προπτυχιακός Φοιτητής ΒΣΑΣ
Πoυλίδου Κύρα, Προπτυχιακή Φοιτήτρια ΒΣΑΣ
Σκουλίδας Ηλίας Γ., Επίκουρος Καθηγητής, ΤΕΙ Ηπείρου
Σοφιανού Θεοφανία, Προπτυχιακή Φοιτήτρια ΒΣΑΣ
Στάγκου Μαρία, Προπτυχιακή Φοιτήτρια ΒΣΑΣ
Σταυρακούδης Αργύριος, Προπτυχιακός Φοιτητής ΒΣΑΣ
Τραγούδα Στέλλα, Προπτυχιακή Φοιτήτρια ΒΣΑΣ
Τσιουμέλας Κωνσταντίνος-Δημήτριος, Προπτυχιακός Φοιτητής ΒΣΑΣ
Χριστοδούλου Παναγιώτα-Γεωργία, Προπτυχιακή Φοιτήτρια ΒΣΑΣ


[1] Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης: ΛΙΒΑΔΙΑ ΚΟΤΥΛΗΣ, 52051 Νεστόριο, Καστοριά, τηλ.: 24670 21853 και 24670 62136,
[2] Ιστορική Ξενάγηση και συζήτηση με βάση τις φωτογραφίες που υπάρχουν στην έκθεση του ΠΕΣ και ξεκινάνε από το Μακεδονικό Αγώνα μέχρι τον Εμφύλιο Πόλεμο. Η ξενάγηση θα περιλαμβάνει περίπατο στο δάσος και επίσκεψη στην έκθεση φωτογραφίας που υπάρχει στο ΠΕΣ με τίτλο «Διαδρομές στην Ιστορία».